Aan de slag met democratische vernieuwing

In de participatiesamenleving wordt van burgers verwacht dat ze zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leven en leefomgeving. Bij deze nieuwe verantwoordelijkheden hoort ook meer zeggenschap van overheid naar burgers. Democratie gaat over het hebben van een stem, het organiseren van zeggenschap en invloed van burgers in het publiek domein.

Nederland is een democratisch land met een schat aan ervaring. Deze ervaring heeft gezorgd voor degelijke structuren, regels en gewoonten waar we op kunnen bouwen. Hierdoor hebben we relatief weinig corruptie, leven we in een veilig land. Tegelijkertijd staat dit ook vernieuwing in de weg. Veel inwoners ervaren een kloof tussen de overheid en hen. Ze hebben niet het gevoel dat ze worden gehoord en gezien. Zoals met het vluchtelingenvraagstuk, ouderen die minder zorg krijgen, burgers die initiatieven nemen en geen samenwerking voelen met de gemeente.

Meebeslissen, meedenken en meedoen

Vanuit Movisie willen we werken aan een samenleving waarin ieders stem en inzet ertoe doet en op waarde wordt geschat. Dat betekent dat bewoners steeds meer meebeslissen, meedenken en meedoen. Omdat ze het initiatief nemen om hun leefomgeving te verbeteren, en omdat ze daartoe uitgenodigd en uitgedaagd worden door overheden en maatschappelijke instellingen. Dat is waar democratische vernieuwing over gaat. Dit vraagt om het centraal stellen van het perspectief van de burger. Democratische vernieuwing is geen trucje om bewoners het idee van meer invloed te geven, maar werkt aan een fundamenteel andere verhouding tussen overheid, instellingen en burgers. Daarbij wordt van alle stakeholders gevraagd om hun bestaande positie los te laten en de leefwereld en systeemwereld op innovatieve manieren te verbinden.

Het veranderde samenspel van bewoners, burgerinitiatieven, maatschappelijke organisaties en gemeenten vraagt om een andere aanpak

Deze insteek kenmerkt zich door aandacht voor het veranderende samenspel tussen bewoners, burgerinitiatieven, maatschappelijke organisaties en gemeenten in het gezamenlijk aanpakken van lokale maatschappelijke vraagstukken, ruimte voor experimenten op het terrein van deliberatieve democratie (zoals burgertoppen) en participatieve democratie (b.v. right to challenge, bewonersbudgetten en buurtbegrotingen), en aandacht voor de toenemende responsieve rol van ambtenaren en raadsleden.

Aan de slag met democratische vernieuwing

Vanuit Movisie laten we zien wat kansrijk is en wat werkt als het gaat om vernieuwing van de lokale democratie. We stimuleren burgerbetrokkenheid die bijdraagt aan vitale lokale samenlevingen. De focus van Movisie ligt daarbij op het mogelijk maken en ondersteunen van experimenten om de lokale democratie en het lokale samenspel te vernieuwen, op het agenderen van het belang van democratische vernieuwing en op zichtbaar maken wat daarin werkt. We werken daarin altijd samen met lokale, landelijke én internationale partners.

Movisie biedt gemeenten vijf effectieve trajecten om hiermee aan de slag te gaan. Download ons aanbod.