Landelijk congres cliëntondersteuning 2021

De kracht van de inwoner centraal

De onafhankelijke cliëntondersteuner heeft als uitgangspunt om de eigen regie van inwoners te versterken. Daarbij staat eigenaarschap voorop: de inwoner is degene die achter het stuur zit. Uitgaan van de eigen regie en keuzes van de inwoner leidt tot duurzame oplossingen. Hoe zorg je er als cliëntondersteuner voor dat inwoners optimale regie ervaren en hun eigen kracht benutten? In hoeverre verwachten we dit van cliëntondersteuners? En hoe kijken inwoners hier tegenaan? Tijdens het landelijke congres cliëntondersteuning gaan we in op deze vragen.

Sinds 2015 kunnen inwoners vanuit de Wmo gebruik maken van onafhankelijke cliëntondersteuning. De taken van een cliëntondersteuner, zoals de vraag verhelderen, informeren en adviseren, hebben als uitgangspunt om de eigen regie van inwoners te versterken. Dit betekent dat inwoners regie ervaren over alle domeinen van het eigen leven én alles wat naar eigen inzicht nodig is om een goed leven te leiden. 

Tijdens het landelijke congres cliëntondersteuning 2021 gaan we in op het thema ‘de kracht van de inwoner centraal’. Samen zoeken we uit wat dit betekent voor gemeenten, hoe cliëntondersteuners daaraan bijdragen én hoe inwoners dat ervaren.

Voor wie

Voor cliëntondersteuners, gemeenten, inwoner- en cliënten(vertegenwoordigers) en andere geïnteresseerden die betrokken zijn bij cliëntondersteuning. 

Tijd en locatie

Online op 18 november van 13:00 tot 17:00 uur. 

Programma

  • 13:00 - 13:30 uur: Opening door dagvoorzitter Evert van Rest en keynote spreker Lilian Linders 
  • 13:30 - 14:00 uur: Tafelgesprek over de rol van cliëntondersteuning bij de eigen regie van inwoners 
  • 14:00 - 14:15 uur: Pauze
  • 14:15 - 15:30 uur: Themalijnen in subgroepen
  • 15:45 - 16:00 uur: Afsluiting 

Themalijnen

Schrijf je nu in voor één van de vijf themalijnen. Aanmelden kan tot en met 11 november.

  1. Toegankelijke cliëntondersteuning
  2. Herkenning, begrip en contact via ervaringsdeskundigheid
  3. Cliëntondersteuning bij het domein Werk & Inkomen
  4. De verbinding tussen het juridische en sociale domein 
  5. Pik de signalen op van inwoners door te monitoren 

Themalijn 1: Toegankelijke onafhankelijke cliëntondersteuning  (deze themalijn zit vol)

‘De moeder van Aisha heeft Alzheimer en is steeds vaker de weg kwijt. Aisha heeft behoefte aan iemand die in haar belang meedenkt en helpt om opties af te wegen. Maar wie kan haar helpen?’ 

Toegankelijkheid van cliëntondersteuning betekent op de eerste plaats dat het een algemene voorziening is, waar alle inwoners terecht kunnen. De individuele vragen en situaties van inwoners kunnen zeer divers zijn. Het aanbod aan cliëntondersteuning in een gemeente dient behoorlijk afwisselend te zijn om recht te doen aan de diversiteit in de samenleving en de variëteit aan hulpvragen. Die diversiteit zit hem onder meer in: 

  • Vrijwillig of beroepsmatig
  • Passend bij verschillende doelgroepen: jongeren, ouderen, mensen met een auditieve of visuele beperking, met een migratieachtergrond etc.
  • Manier van aanbieden: individueel, collectief, digitaal of fysiek
  • Kennis van de verschillende levensdomeinen (zorg, werk, wonen, opvoeden, onderwijs etc.) 

Wat is er nodig voor een goede toegankelijke cliëntondersteuning? We gaan in deze themalijn aan de slag met de bekendheid bij inwoners en een strategische communicatie. Ook staan we stil bij de positionering van onafhankelijke cliëntondersteuning ten opzichte van de toegang. En we bekijken wat het vraagt van uitvoerende en samenwerkende organisaties.  

Wij nodigen je uit om hierover met ons het gesprek aan te gaan. Om binnen en buiten de gebaande paden van gedachte te wisselen. En om te bespreken en onderzoeken wat er nodig is om toegankelijke onafhankelijke cliëntondersteuning te realiseren voor alle inwoners.  

Deze themalijn wordt georganiseerd door Bora Avric (Movisie) in samenwerking met Maarten van den Broek (MEE De Meent Groep) en Annet Joustra (gemeente Kerkrade). 

Themalijn 2: Ervaringsdeskundigheid 

‘Nadat zijn relatie uitging heeft Peter geen vaste woon- of verblijfplaats meer en slaapt hij bij vrienden of familie. Zijn alcoholprobleem zorgt ook bij hen voor spanningen. Peter heeft behoefte aan iemand die geen oordeel heeft en waar hij niet per se iets van moet.’

Wat is de specifieke meerwaarde van een ervaringsdeskundige onafhankelijk cliëntondersteuner (oco)? En wat levert het de ervaringsdeskundige zelf op om zich in te zetten als oco? Deze en andere vragen worden beantwoord tijdens de themalijn Ervaringsdeskundigheid. Een ervaringsdeskundige oco deelt haar ervaringen, geleerde lessen en tips aan gemeenten om zo optimaal mogelijk samen te werken met ervaringsdeskundigen. Ook deelt een koplopergemeente haar praktijkervaringen met inzet van ervaringsdeskundige oco’s. Het belooft een inspirerende en interactieve deelsessie te worden. Alvast een voorproefje? Lees het volgende artikel op onze website: Koploper Teylingen werkt met ervaringsdeskundige oco’s

Deze themalijn wordt georganiseerd door Daphne van Eden (Movisie) en een ervaringsdeskundige. 

Themalijn 3: Cliëntondersteuning bij het domein Werk & Inkomen 

‘Joyce heeft door de coronacrisis haar baan bij een evenementenbureau verloren. Ze is angstig dat ze straks de zorgkosten voor haar dochter met autisme niet meer kan betalen. De gesprekken met haar werkconsulent van de gemeente verlopen moeizaam, want Joyce heeft haar hoofd vol met zorgen. Ze heeft behoefte aan iemand die met haar op meerdere levensgebieden meekijkt dan alleen haar zoektocht naar een baan.’  

Hoewel het recht op onafhankelijke cliëntondersteuning wettelijk is belegd in de Wmo 2015, moet de onafhankelijke cliëntondersteuning ook betrekking hebben op inwoners in de Participatiewet. Dit betekent voor gemeenten dat ook cliëntondersteuning bij vragen over werk en inkomen onder hun verantwoordelijkheid valt. In deze themalijn gaan we in op het belang van onafhankelijke cliëntondersteuning voor vragenstukken rondom werk en inkomen. Wat is de meerwaarde voor inwoners? Hoe kun je deze verantwoordelijkheid invullen? En welke goede voorbeelden zijn er? 

Deze themalijn wordt georganiseerd door Joost de Haan (Movisie) in samenwerking met ervaringsdeskundige Marc Mulder (Movisie) en de gemeente Roosendaal.  

Themalijn 4: de verbinding tussen het juridische en sociale domein 

‘Antoni heeft een auto-ongeluk gehad en loopt sindsdien moeilijk. Er zijn veel aanpassingen nodig in zijn huis en de rekeningen lopen op. Nadat zijn aanvraag voor een scootmobiel door de gemeente is afgewezen, neemt hij woedend contact op het met juridisch loket om dat besluit aan te vechten en beroep te doen op rechtsbijstand. Maar heeft Antoni niet vooral behoefte aan een onafhankelijke iemand die een luisterend oor biedt en aangeeft welke mogelijkheden er zijn?’   

Als een inwoner een juridisch probleem ervaart, dan heeft hij recht op rechtsbijstand. De doelgroep die hiervan gebruikt maakt kent overlap met de doelgroep in het sociaal domein. De oorzaak van de problematiek is mede gelegen in structurele sociale en/of financiële problemen. Onvoldoende aandacht voor deze achterliggende problemen leidt ertoe dat rechtzoekende met multiproblematiek frequent een beroep doen op het juridische stelsel. Een juridische benadering biedt lang niet altijd een oplossing voor de achterliggende problematiek. Een betere verbinding tussen het sociale en juridische domein is nodig en ondersteunt de inwoner in het vinden van ondersteuning passend bij hun problematiek. Welke rol kan een onafhankelijke cliëntondersteuner innemen in het versterken van deze verbinding? Wat vraagt dit van een onafhankelijke cliëntondersteuners en professionals werkzaam in het sociaal en juridische domein? En wat merkt de inwoner van deze verbinding? In deze themalijn neemt Movisie en Divosa u mee in deze vraagstukken samen met voorbeelden uit de (gemeentelijke) praktijk.  

Deze themalijn wordt georganiseerd door Susan de Vries (Movisie) in samenwerking met Frits Dreschler (Divosa) en Nikki Lübeck (Divosa) vanuit het programma Rechtshulp en Sociaal Domein. 

Themalijn 5: Pik de signaleren op van inwoners door te monitoren 

‘Ali is beleidsadviseur bij de gemeente en wil graag meer zicht op de signalen van inwoners. Waar lopen inwoners tegenaan en in hoeverre helpt onafhankelijke cliëntondersteuning inwoners bij het vinden van de weg naar de juiste ondersteuning? Welke cijfers geven hier antwoord op en zijn cijfers alleen hiervoor wel voldoende?’ 

Om resultaten of effecten te tonen van onafhankelijke cliëntondersteuning zijn gegevens nodig. Maar voordat je je stort op het verzamelen van allerlei data, is het belangrijk te weten waarom je eigenlijk resultaten zichtbaar wilt maken en wilt meten. Gegevens verzamelen kost namelijk veel tijd en energie, vooral van de uitvoerende (formele en informele) cliëntondersteuners. En dat terwijl we weten dat professionals in het algemeen al relatief veel registratielast ervaren. Het is dus belangrijk dat vooraf duidelijk is waarom er eigenlijk gemonitord moet worden. Je wilt immers niet onnodig cijfers, ervaringen en verhalen ophalen over cliëntondersteuning. Bij de vraag waarom je wilt gaan monitoren is het ook belangrijk dat duidelijk is voor wie de uitkomsten belangrijk zijn. Maar hoe zet je die monitoring op? Wat kan de opbrengst zijn? Op welke manier haal je de ervaringen van inwoners op en hoe evalueer je het effect van onafhankelijke cliëntondersteuning? In deze themalijn gaan we in op het doel van monitoren, goede voorbeelden hiervan en hoe jij hier in jouw gemeente of regio aan de slag kan gaan. 

Deze themalijn wordt georganiseerd door Sonja Liefhebber en Lars Ramaker (Movisie).

Aanmelden congres OCO