5 vragen en antwoorden over geweld tegen homo’s, lesbische vrouwen, biseksuelen en transgenders

artikel - 6 juni 2017
Regenboog

De afgelopen maanden werd Nederland regelmatig opgeschrikt door afschuwelijke voorvallen van anti-LHBT-geweld. Is dit geweld iets nieuws? Neemt het toe? En wie zijn de daders? Op deze en andere veel gestelde vragen geeft Movisie vijf antwoorden op basis van wetenschappelijk onderzoek.

Is het geweld tegen LHBT’s iets van de laatste jaren?

Nee. Zo zijn er uit de jaren 80 en 90 ook incidenten bekend. Een voorbeeld van anti-LHBT-geweld op grote schaal is het geweld op Roze Zaterdag in Amersfoort in 1982. Toen waren er grote groepen jongeren die LHBT’s bekogelden met rotte eieren, uitscholden en een aantal mensen in elkaar sloegen. Het Tv-programma Andere Tijden maakte hier een aangrijpende uitzending over.

Wie zijn de daders?

Hoewel het soms ook vrouwen betreft, zijn mannelijke daders sterk oververtegenwoordigd. Volgens een politierapport uit 2013 is 92,7 % van de verdachten van anti-LHBT-geweld man. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat mannen en jongens meer moeite hebben met homo- en biseksualiteit dan vrouwen en meisjes. Ook bij een kwalitatief onderzoek dat Movisie deed naar anti-lesbisch geweld waren de daders met name mannen; in het bijzonder mannen in groepen.
Er is daarnaast enige oververtegenwoordiging van jongens van Marokkaanse afkomst. Ongeacht hun afkomst spelen onder daders opvattingen over gender en seksualiteit een doorslaggevende rol bij bij het plegen van het geweld, toont onderzoek van Laurens Buijs e.a. aan.

Neemt het geweld toe?

Dit is niet uit de cijfers te achterhalen. De politie heeft namelijk de afgelopen jaren gestimuleerd dat slachtoffers vaker aangifte doen van een incident en registreert deze incidenten nu vaker als anti-LHBT-geweld. Er is zelfs een speciaal team bij de politie actief gericht op de bestrijding van anti-LHBT-geweld: Roze in Blauw. Deze politiemensen zijn actief LHBT’s gaan benaderen om aan hen het belang van aangifte uit te leggen. Hierdoor zijn de cijfers over anti-LHBT-geweld mogelijk dus toegenomen. Maar dat betekent niet automatisch dat LHBT-geweld werkelijk is toegenomen.

Wel nemen gevoelens van onveiligheid toe: in een rapport van het SCP uit 2012 wordt gemeld dat 21% van de homo- en biseksuele mannen en 13% van de lesbische en bi-vrouwen het gevoel heeft dat het onveiliger is geworden.

Neemt de acceptatie van LHBT af?

Nee, uit de cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau kan geconcludeerd worden dat de acceptatie in de afgelopen decennia juist is toegenomen. Het SCP meldt: 'Het aandeel personen met een negatieve houding ten opzichte van homoseksualiteit is sinds 2006 gedaald (van 15% naar 7%), terwijl het aandeel met een positieve opvatting sterk steeg (van 53% naar 70%).'

Komen alle geweldsincidenten in de media?

Nee, de meeste incidenten komen niet in de media. Soms gebeurt dit om een justitiële vervolging van de daders niet te belemmeren. En veel slachtoffers willen zelf niet dat het in de media komt. Eén van de redenen is dat ze bang zijn dat het geweld daardoor toeneemt. Zeker als de daders familieleden, buurtbewoners, klasgenoten of collega’s zijn, komen deze zaken niet in de media.
Wat door de jaren heen veranderd is, is dat slachtoffers nu juist vaker zelf de (sociale) media opzoeken waardoor het kan lijken alsof het geweld toeneemt. Ook de maatschappelijke verontwaardiging hierover is groter geworden. Kranten pakken incidenten soms groot op waar vroeger dit geweld vaak verborgen bleef voor de gemiddelde Nederlander.

Of het geweld nu gestegen of is gedaald, duidelijk is dat het decennialang een hardnekkig probleem is dat zowel een preventieve als justitiële aanpak vraagt. Bekijk het kennisdossier LHBTI-emancipatie over wat je kunt doen op lokaal niveau.

Meer informatie:

Reacties

Ik heb mij als homo jarenlang veilig gevoeld in Amsterdam. Ook heb ik met enorm veel plezier in deze stad gewoond. Alle genoemde feiten ten spijt, merk ik dat de publieke opinie over homoseksualiteit in de stad niet zo tolerant meer is dan 10 jaar geleden.
Het gaat niet alleen over aangifte bereidheid, het gaat naar mijn mening ook over algehele afname van tolerantie en respect!
Ik hoop dan ook dat artikelen als deze niet worden gebruikt om het geweld te bagatelliseren dan wel in de doofpot te stoppen!

Beste Xander,
We begrijpen je zorgen t.a.v. anti-HBT geweld; ook wij beschouwen dit als een hardnekkig en complex probleem. Via onderzoek, advies aan gemeenten en cursussen werken wij er hard aan om het probleem aan te pakken. We hebben daarom het artikel aangepast om ons standpunt nog meer te verduidelijken.

Ik vind dat het geweld tegen LHBTI's wordt weg-genuanceerd met dit artikel. Er is geen enkele onderbouwing hoeveel van de enorm toegenomen aangifte's het gevolg zijn van gestegen aangiftebereidheid. Als straatroof aangiftes met 30% stijgen zeggen we dat straatroof met 30% is gestegen. Als aangiftes van autodiefstal met 50%is gedaald staat er in de krant 'Autodiefstallen gehalveerd'. Nu zijn de aangiftes van geweld tegen lhbti's gestegen en wordt gezegd dat de aangiftebereidheid is gestegen terwijl er geen cijfers gegeven worden die deze uitspraak onderbouwen.

Beste Rick,
Bedankt voor je reactie. Het is niet de bedoeling om het geweld tegen LHBTI's weg te nuanceren. Ook wij beschouwen dit als een hardnekkig en complex probleem.

We hebben het artikel aangepast om het één en ander te verduidelijken.

Maar zijn er ook gegevens van hoeveel Roze in Blauw actief is ? Ik heb er nog nooit iets van vernomen dus zoals ik al zei wordt wel gesteld dat de toename van aangiftes komt door de gestegen aangiftebereidheid maar wordt dit nergens onderbouwd (met rapporten en getallen) hoeveel van de extra aangiftes komen door een eventuele toegenomen aangiftebereidheid.

Het is populisme om dingen te roepen die je niet kunt onderbouwen, wellicht heeft RIB ergens geflyerd ofzo en paar LHBT's benaderd maar de correlatie met toegenomen aangiftebereidheid en de daaruit volgende conclusie dat geweld tegen LHBT's niet is gestegen wordt totaal niet onderbouwd met getallen en rapporten.

Maar niet onderbouwde stellingen poneren kan ik ook. Ik stel dat het aantal aangiftes over 2017 fors zal dalen omdat LHBTs zien dat er toch niks gebeurd met hun aangifte (9 vd 1500 incidenten heeft geleid tot vervolging) en als er een stijging is waar te nemen wordt dit door Movisie weggenuanceerd.

Nog eentje: Als de aangiftes over 2017 inderdaad zullen dalen zullen politici en Movisie jubelend roepen dat we goed bezig zijn met z'n allen. Er zal dan niet gezegd worden dat dit komt door verminderde aangiftebereidheid.

Beste Rick,

De beweringen in ons stuk zijn gebaseerd op de beschikbare recente en wetenschappelijke onderzoeken. Deze onderzoeken staan onder het artikel aangegeven. Mocht je met ons over dit thema willen doorpraten, mail dan met Hanneke Felten: h.felten@movisie.nl

Reageer op dit artikel

1 + 8 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.