8 tips voor interdisciplinaire samenwerking in een wijkteam

artikel - 17 juli 2015

Efficiënt en duurzaam samenwerken in een wijkteam: hoe doet u dat als u met verschillende disciplines en organisaties om tafel zit? Movisie ondersteunt en traint sociale wijkteams en ziet interdisciplinair werken als een oplossing. Acht tips om optimaal gebruik te maken van elkaars kwaliteiten.

Interdisciplinair samenwerken houdt in dat niet uitsluitend vanuit een eigen referentiekader maar ook vanuit die van uw collega naar een situatie wordt gekeken. En ook wat u kunt bijdragen aan het oplossen van een probleem dat de ander ervaart. In deze vorm van samenwerken wordt niet vastgehouden aan het eigen vakgebied maar worden perspectieven vanuit verschillende disciplines gecombineerd. Het begrip interdisciplinair reikt verder dan multidisciplinair – waarbij disciplines vastomlijnd blijven – en is specifieker dan een integrale werkwijze. Kortom: interdisciplinair samenwerken resulteert in het optimaal gebruikmaken van elkaars kwaliteiten.

Acht tips voor een efficiënte interdisciplinaire samenwerking binnen een wijkteam:

1. Formuleer een gezamenlijk doel en visie

Bespreek als team waar u voor staat. Formuleer teamdoelen en ambities zo dat iedereen zich erdoor aangesproken voelt en er een collectief eigenaarschap van die doelen ontstaat. Voorbeelden zijn ‘hulp voor iedereen in de wijk’ of ‘het vergroten van de participatie van bewoners in de wijk’.

2. Creëer een gezamenlijke taal

Elke wijkteamlid kijkt met een eigen bril naar een specifieke casus. Door deze verschillende optieken kunnen er communicatieproblemen ontstaan. Een gezamenlijke taal is daarom noodzakelijk. Een gezamenlijke taal, die het jargon van de individuele professionals ontstijgt, maakt het mogelijk om bruggen tussen de disciplines te bouwen. Belangrijk is dat deze taal aansluit op de burger in de wijk – de doelgroep – en holle overheidsbegrippen als ‘participatiesamenleving’ en ‘eigen kracht’ concretiseert. De ene hulpverlener kan een veel nauwere definitie van ‘eigen kracht’ hanteren dan de andere.

3. Spreek belangen uit

In een wijkteam heeft iedereen een eigen belang. Ook de organisaties die de leden vertegenwoordigen hebben belangen. Net zoals het wijkteam als geheel. In een samenwerking moet er recht worden gedaan aan ieders belangen, anders ontstaan op termijn problemen als defensief gedrag, beperkte betrokkenheid of zelfs tegenwerking. Zaak is dus om onderliggende en tegenstrijdige belangen te expliciteren. Stel vragen als: wat is het standpunt van iemand op casus X en welke belang zit daar achter? Alleen wanneer belangen uitgesproken en begrepen zijn, kan het wijkteam op zoek naar een integrale oplossing voor het vraagstuk. Vertrouwen ligt aan de basis van het expliciteren van belangen, net zoals oprechte interesse in de ander en transparantie.

4. Ga in gesprek over waarden

Ga met elkaar in gesprek over waarden die uw mensbeeld vormen en die van invloed zijn op uw taak in het wijkteam. Denk aan waarden als gelijkheid en vrijheid. Deze waardes moeten vervolgens afgezet worden tegen de gezamenlijk geformuleerde doelstelling.

5. Durf de controle uit handen te geven

Draagt u taken over en blijft u die controleren, dan blijft u uit eigen belang en perspectief werken. We spreken dan van een schijnsamenwerking.

6. Maak gebruik van elkaars specialisme

Er zitten niet voor niets allerlei verschillende specialismen samen in een sociaal wijkteam. Juist de verscheidenheid aan disciplines en specialistische kennis van bepaalde doelgroepen, geeft kleur aan het team. Maak daar gebruik van. Denk niet alleen: wat kunnen zij voor mij betekenen? Maar ook: wat heb ik jou te bieden?

7. Ben nieuwsgierig naar elkaars functie en visie

Handel vanuit nieuwsgierigheid en niet vanuit aannames. Een nieuwsgierige, open blik naar de ander geeft inzicht en erkenning in de meerwaarde van de ander.

8. Wees kritisch

Vanuit uw perspectief kunt u de ander op blinde vlekken wijzen. Maak elkaar bijvoorbeeld bewust op de invloed die u heeft op het proces en de cliënt.

Spelenderwijs naar een topteam?

Efficiënt en duurzaam samenwerken in een wijkteam: best lastig met verschillende disciplines en organisaties in 1 team. Movisie heeft het spel Doen durven of de waarheid ontwikkeld. Dit gelijknamige spel versterkt de interdisciplinaire samenwerking in het wijkteam door het uitvoeren van opdrachten (doen), antwoord te geven op vragen waarvoor u lef nodig hebt (durven) of op persoonlijke vragen (waarheid). Nadat het spel afgelopen is, heeft een wijkteam concrete afspraken gemaakt over het optimaliseren van de samenwerking. Snel, laagdrempelig en leuk.

 

 

Reacties

Voor geïnteresseerden in een soepele samenwerking is het spel Doen durven of de waarheid een aanrader. Dit is een kaartspel dat de interdisciplinaire samenwerking in het wijkteam versterkt door het uitvoeren van opdrachten (doen), antwoord te geven op vragen waarvoor lef nodig is (durven) of op persoonlijke vragen (waarheid). Nadat het spel afgelopen is, heeft een wijkteam concrete afspraken gemaakt over het optimaliseren van de samenwerking.

Het spel verschijnt medio oktober én is nu alvast te bestellen voor € 9,95 op movisie.nl.

https://www.movisie.nl/publicaties/doen-durven-waarheid

Beste lezers,
Ter kennisname: Naar aanleiding van terechte opmerkingen is de voorbeeldcasus uit het artikel gehaald omdat we realiseren dat elke context anders is en deze tips in vele contexten toepasbaar zijn. 1 casus kan de reikkwijdte van interdisciplinaire samenwerking niet volledig weergeven.

In het artikel worden de begrippen 'interdisciplinaire samenwerking' en 'intervisie' op een voor mij verwarrende wijze met elkaar vermengd.
Mijn zienswijze: een sociaal team werkt interdisciplinair en heeft met elkaar, structureel ingebed, intervisie.

Wb loslaten: het interdisciplinair werkend sociaal team besluit tot een voorstel aan het gezin van een Eigen Kracht Conferentie.

Prima dat je alles zo afstemt op elkaar. Maar waarom zit het gezin hier niet bij?
Juist in crisissituaties, zoals hier met de dreigende uithuis zetting vanwege de auto, levert dit onrust en angst op in het gezin.
Daarbij komen dan zoveel mogelijk hulpverleners. Of is dit alleen om het model te illustreren?
Denk vanuit het gezin en prioriteer de acties. Dit is toch geen nieuwe wijze van werken? Ik heb het in 1971 al zo geleerd. Timing is van groot gelang.

Goed opgelet! Ik ben het met u eens dat het gezin zoveel mogelijk zelf hoort te worden betrokken bij het bedenken van oplossingen van een probleemsituatie. Dit voorbeeld is voornamelijk bedoeld om interdisciplinaire samenwerking binnen een sociaal wijkteam te illustreren. Het gaat hierbij om samenwerking tussen professionals met verschillende (opleidings) achtergronden. Uw reactie maakt me bewust van de vele aspecten die de voorbeeldcasus omvat, waarvoor dank!

Bedankt voor je reactie. Ik wil het nog iets scherper maken. Het is een echte crisisinterventie die je beschrijft. In een crisiscentrum in Stockholm werken ze zonder bedden. Dan gaat er bij een crisissituatie een team, verschillend samengesteld, naar zo'n gezin toe, familie of goede vrienden komen er ook bij. Dan wordt met elkaar een oplossing bediscussieert met daarbij de hulp die het gezin kan krijgen van alle aanwezigen. Zo help je elkaar door een lastige tijd heen.

Wanneer je naar casuïstiek gaat kijken vanuit een sociaal wijkteam, dan staat dat wijkteam en de bijbehorende disciplines centraal. Dan is de focus vanaf het begin niet correct. Als je gaat kijken als is het een crisissituatie, dan staat het gezin met de crisis centraal en dan weten hulpverleners die daarin opgeleid zijn vast goed te handelen. Dus het is maar welke invalshoek je kiest. Een crisisteam is ook vaak verschillend opgeleid. Soms ook met een lotgenoot erin. Dat zou voor menig gezin wel prettig zijn denk ik. En met deze invalshoek zijn meer hulpverleners bekend. Dan kom je op vastere grond met je werkzaamheden.

Bedankt voor de uitleg. Interessant om over de grens te kijken hoe het crisiscentrum in Stockholm werkt. In interdisciplinaire samenwerking staat het vraagstuk zelf centraal, en dit crisisteam lijkt dat bij uitstek te doen.

Bedankt voor deze aanvulling, E. Dracht! Ik denk inderdaad dat de bereidheid om los te laten (ook van organisatiebelangen) de interdisciplinaire samenwerking ten goede komt, en in het verlengde ligt van punt 5 'controle uit handen geven' en punt 3 'spreek belangen uit'.

Tip 9: wees bereid los te laten. Durf eigen organisatiebelang neven- of onderschikkend te maken als een andere discipline meer in positie zit om hulp te bieden.

Punt 9 is niet van toepassing als je punt 5 in al zijn merites aanvaard

Ook gezien; mijn punt had ik nog sterker bedoeld. Loslaten betekent m.i. ook letterlijk 'je klant overdragen, afstaan'. Het is dan je klant niet meer want een andere beroepskracht gaat er mee verder. Geen klant = geen inkomsten (voor sommige organisaties). En da's nog niet zo makkelijk. In brede zin is tip 5 dus cruciaal voor het functioneren van wijkteams.

Dank voor je reactie. Helemaal mee eens. Focus moet op de mens(waardigheid) liggen, niet op het 'economisch product'

Reageer op dit artikel

7 + 7 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.