Tip 1: Betere besluiten in het sociaal werk

In 2020 publiceerde Mariël van Pelt samen met Sanneke Verweij en Martin van de Lustgraaf deze handreiking met zes besluitvormingsmodellen die sociaal werkers in de praktijk kunnen gebruiken. Goede professionele besluitvorming is van wezenlijk belang voor de kwaliteit van dienstverlening en de ondersteuning aan bewoners. Nadenken over besluitvorming helpt bij het nemen van afgewogen besluiten en het versterken van professioneel kapitaal. Dit is het vermogen van een individuele professional of een groep professionals om voor een samenleving belangrijke doelen te realiseren. Daarnaast draagt het reflecteren op besluitvorming bij aan transparant werken; het helpt om onder woorden te brengen waarom je doet wat je doet.  Op de handreiking kwam veel feedback. Lezers vond het een mooie beschrijving van de zes modellen, maar de inhoud was nog te weinig praktijkgericht. Dus gingen de auteurs aan de slag met vragen als: Hoe maak je nu een keuze uit deze modellen? Voor welke situatie is welk model geschikt? Hoe werkt zo’n model in de dagelijkse praktijk? En wat levert het werken met zo’n model op? Samen met tien sociaal werkers oefenden ze met de besluitvormingsmodellen in een online leerkring. Het resultaat, Betere besluiten in het sociaal werk 2.0, verscheen in 2022.

Tip 2: Professionalisering van sociaal werk

In 2020 verscheen het studieboek Professionalisering van sociaal werk bij uitgeverij Coutinho. Het boek laat op systematische en toegankelijke wijze zien, via concepten en kennis, hoe professionalisering betekenis kan krijgen in de praktijk. Het geeft een up-to-date overzicht van theorie, praktijk en debat over professionalisering van het sociaal werk in Nederland en Vlaanderen. Het boek nodigt studenten en professionals uit kritisch na te denken over professionalisering in relatie tot sociaal werk en om zelf actief met professionalisering aan de slag te gaan. Mariël van Pelt was de trekker en verzorgde samen met de wetenschappers Rudi Roose, Marc Hoijtink, Marcel Spierts en Lisbeth Verharen de redactie. Sonja Liefhebber: ‘Dit is echt een basisboek dat verschillende aspecten van professionalisering aanstipt en dat prima gebruikt kan worden in het onderwijs.’

Tip 3: Sociaal werkers anno 2023: beeld van een beroepsgroep

Sinds 2020 probeert Movisie onder leiding van Sonja Liefhebber en Mariël van Pelt de samenstelling van de beroepsgroep sociaal werkers beter in beeld te brengen. Waar werken ze en hoe vergaat het hen in de praktijk van alledag? Sonja Liefhebber: ‘Ons eerste onderzoek in 2020 maakte iedereen duidelijk hoe complex die beroepsgroep is, hoe weinig we eigenlijk weten over ‘het sociaal werk’ en hoe moeilijk het daarom is om goed (arbeidsmarkt) beleid te voeren. Ook gezien alle vraagstukken die op ons af komen.’ In 2023 verscheen het vervolg,  Sociaal werkers anno 2023: beeld van de beroepsgroep, geschreven door Jurriaan Omlo, Alfons Fermin, Frank Peters, Sonja Liefhebber en Mariël van Pelt. De onderzoekers concluderen dat het deze keer gelukkig mogelijk was om een wat scherpere ‘foto’ van de beroepsgroep te maken dan in 2020. Movisie gaat de komende jaren door met het zichtbaar maken en agenderen van knelpunten van de beroepsgroep sociaal werker.

Tip 4: Betrokken werken onder hoogspanning

In Nederland bestond nog geen grootschalig onderzoek waarbij sociaal werkers uit de acht verschillende werkvelden werden bevraagd. In 2020 hield Movisie daarom voor het eerst De Grote Raadpleging van het Sociaal Werk. In 2024 volgde de tweede raadpleging waarbij 1191 sociaal werkers vragen beantwoordden over onderwerpen als Werksituatie, Beroepsidentiteit,  Trends en ontwikkelingen en Werkomstandigheden. Op basis van het grote onderzoeksrapport maakten Sonja Liefhebber, Jasmijn Pronk, Barbara Panhuijzen, Toine Broekhuis en Julia Ketel samen met Mariël van Pelt een overzichtelijke, prettig leesbare publieksversie, Betrokken werken onder hoogspanning. Deze geeft kernachtig weer hoe sociaal werkers hun werk ervaren en tegen welke knelpunten ze aanlopen. Het onderzoek biedt veel aangrijpingspunten om het  sociaal werk te verbeteren

Tip 5: Laten we het eens over samenlevingsopbouw hebben. Het is tijd

Samenlevingsopbouw, het werken in en met gemeenschappen, werd lange tijd gezien als ‘minder nodig’ en ‘iets van vroeger’. Het ‘managen’ van sociale opgaven werd steeds nadrukkelijker een taak van gemeenten en het opbouwwerk raakte ondergesneeuwd. Maar het opbouwwerk raakte de afgelopen jaren weer volop in de belangstelling. Mariël van Pelt schreef namens Movisie mee aan een visiedocument over samenlevingsopbouw. Laten we het eens over samenlevingsopbouw hebben. Het is tijd bleek een belangrijke stap in de strategie van de afzenders om samenlevingsopbouw steviger op de kaart te zetten. Het document werd gelanceerd op het Krachtproef Festival 2023  en was onderdeel van de Landelijke Actieagenda de Kracht van Samenlevingsopbouw is een coalitie van Movisie, Krachtproef, Sociaal Werk Nederland en de Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk (BPSW).

Tip 6: Wat werkt bij samenlevingsopbouw

Samen met Peter Rensen en Marcel Spierts, schreef Mariël van Pelt een Wat werkt bij dossier om alle spelers die op uitvoerend niveau betrokken zijn bij het werken aan samenlevingsopbouw te ondersteunen bij het werken aan samenlevingsopbouw. Het resultaat, Wat werkt bij samenlevingsopbouw, werd zeer gewaardeerd en was het meest gedownloade dossier van 2024. Sonja Liefhebber: ‘Dat was een enorme klus om vanuit allerlei bronnen kennis te verzamelen over samenlevingsopbouw. Samen met Peter en Marcel heeft Mariël dat heel zorgvuldig gedaan.’

Tip 7: De Kennis en Onderzoeksagenda Sociaal Werk

Sociaal werk is geen eenvoudig vak. Het vraagt veel om in deze complexe wereld in de frontlinie te werken. Want dat kenmerkt sociaal werkers nog wel het meest: zij blijven in contact met mensen bij wie de problemen niet snel - vaak nooit helemaal - overgaan en die overal tussen wal en schip vallen. Sociaal werkers hebben voor deze taak een zorgvuldig samengestelde rugzak nodig. Niet alleen om zelf overeind te blijven, maar ook om alles in huis te 
hebben om urgente maatschappelijke vraagstukken te helpen oplossen en van meerwaarde te zijn én blijven voor mensen die ondersteuning hard nodig hebben. Het was een al langer gekoesterde wens om te werken aan het versterken van de onderbouwing met kennis van het sociaal werk. De breedte van het sociaal werk is een kracht, maar ook een zwakte. Het biedt veel mogelijkheden voor verbinding naar ook bestaat het risico van versnippering. Opleidingen worstelen daarom met de vraag welke kennis er nu het meest toe doet en een plaats verdient op het curriculum. Erna Hooghiemstra en Mariël van Pelt dachten met een groot aantal partijen na over welke onderzoeks- en kennisvragen er zijn in het sociaal werk en stelden De Kennis en Onderzoeksagenda Sociaal Werk samen.

Tip 8: Online training: Sociaal Werk op alle niveaus

Voor sociaal werkers, studenten social work en andere geïnteresseerden ontwikkelden Mariël van Pelt en anderen deze handige en gratis online training over professionele besluitvorming Sociaal Werk op Alle Niveaus (SWAN). Je leert aan de hand van een SWAN kaartenset hoe en welke keuzes je tijdens je werk kunt maken. In deze geaccrediteerde interactieve module verken je de mogelijkheden om praktijksituaties op 3 niveaus aan te pakken: op individueel, op collectief en op maatschappelijk niveau. Letty Wessels: ‘Deze mag natuurlijk niet ontbreken!’.