Achtergrondinformatie Verbetertraject Toegang

6 april 2021

In Verbetertraject Toegang werken gemeenten aan verbetering van de toegang tot hulp en ondersteuning binnen het sociaal domein. Dit doen ze door lokaal te leren en verbeteren. Gemeenten formuleren eigen verbeteropgaven en gaan daarmee aan de slag. Movisie helpt en begeleidt ze om dit samen met inwoners, professionals en vanuit beleid te doen.

In dit traject werkt Movisie samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Ieder(in), Per Saldo, Mind, NDSD en Divosa. Er wordt voortgebouwd op aanpakken voor het verbeteren van de toegang. Bestaande en nieuwe kennis wordt gedeeld en toegepast. Hiervoor wordt onder andere samengewerkt met de Werkplaatsen Sociaal Domein. 

Deelnemende gemeenten wisselen regionaal en landelijk kennis en ervaringen uit. Het beoogde resultaat van dit traject is een merkbaar verbeterde toegang tot ondersteuning, waarin gemeenten, cliënten, inwoners en maatschappelijke partners samenwerken.  

Definitie toegang  

In dit verbetertraject duidt ‘toegang’ op de wijze waarop mensen terecht kunnen bij de gemeente met hun vraag om ondersteuning in het dagelijks functioneren. Gemeenten kunnen dit op hun eigen manier organiseren. Het beschikbaar komen van ondersteuning en zorg loopt via loketten, sociale wijkteams of andere eerstelijns professionals (zoals de huisarts, praktijkondersteuner en sociaal werker).

Het verbetertraject legt de focus op de periode dat een inwoner een hulpvraag heeft in het dagelijks functioneren, onafhankelijk van of hij of zij zich daar bewust van is. Met de inwoner wordt het gesprek gevoerd over de hulpvraag en passende ondersteuning. Dit traject richt zich op die periode, tót het moment dat hulp daadwerkelijk wordt geboden. We richten ons niet op de feitelijke uitvoering van de ondersteuning en zorg.

Uitgangspunten voor het Verbetertraject Toegang  

Met cliëntorganisaties en de VNG is nagedacht over het verbeteren van de toegang en de vraag wanneer inwoners tevreden zijn. Dit heeft geleid tot zeven uitgangspunten voor een merkbaar verbeterde toegang. 

  1. De ondersteuning in het ondersteuningsplan is passend en samenhangend 
  2. De ondersteuning in het ondersteuningsplan is toekomst- en levensloopbestendig 
  3. Inwoners hebben regie en zeggenschap   
  4. Toegangsmedewerkers zijn deskundig 
  5. Toegangsmedewerkers hebben handelingsruimte om te doen wat nodig is 
  6. Het toegangsproces is transparant en eenvoudig    
  7. Er wordt gewerkt aan factoren in de context die het functioneren van de toegang beïnvloeden 

Een gemeentelijk leer- en verbetertraject 

Gemeenten die meedoen met het landelijk programma werken aan het verbeteren van hun toegangsfunctie in het sociaal domein. Dit doen ze vanuit hun eigen verbeteropgaven. Het perspectief van de inwoner staat daarbij centraal en loopt als een rode draad door de activiteiten.  

Lokaal leren en verbeteren vanuit drie perspectieven 

De gemeente ontwikkelt in samenwerking met de begeleiders een eigen leer- en verbeterplan. Allereerst wordt gescand vanuit drie perspectieven (gemeente, professional, inwoner) welke verbeteropgaven zich voordoen. Deze verbeteropgaven worden geprioriteerd in het verbeterplan. Bij het opstellen van de verbeteropgaven en het verbeterplan wordt aangesloten bij één of meerdere uitgangspunten, zoals die worden aangereikt vanuit het landelijke programma. Het verbeterplan wordt ontwikkeld in samenspraak met inwoners,  professionals en beleidsmedewerkers die actief zijn in de toegang. Als gemeente werk je gedurende het proces nauw samen met de begeleiders vanuit Movisie en de VNG. In de projectorganisatie wordt leiding gegeven aan de uitvoering van verbeteracties, daarbij staat het samen leren voorop. Voortgang en resultaten worden gemonitord en ook wordt kennis opgehaald om landelijk te delen. 

Wat levert deelname op? 

  • Verbetertraject Toegang ondersteunt bij het werken aan een structurele verbetering van de toegang; het richt zich op de kwaliteit van de uitvoering en het aanpakken van knelpunten door concrete verbeteracties.  
  • Inwoners plukken zo snel mogelijk de vruchten van de verbeterslag.  
  • Het verbetertraject sluit aan bij de lokale behoeften en wensen van inwoners, professionals en gemeenten.  
  • Door samen met lokale partijen en inwoner(vertegenwoordiging) te leren en ontwikkelen in de praktijk, en door elkaar aan te spreken op zaken die nog niet goed gaan, maken we met elkaar concrete verbeterslagen. 
  • Het verbetertraject versterkt de al ingezette gerelateerde projecten en legt de verbinding naar mogelijke relevante programma´s en praktijken.   

Wat vraagt deelname? 

  • De gemeente wil werken aan een zelf te kiezen vraagstuk rondom toegang, in samenwerking met lokale partners. 
  • Gedurende het traject worden cliënten en inwoners betrokken bij de doorontwikkeling van de toegang. 
  • De gemeente heeft behoefte aan samen leren, zowel met lokale partners, cliënten en inwoners als met collega-gemeenten en experts vanuit praktijk, wetenschap en beleid, die verfrissend kunnen kijken naar de voorliggende vraagstukken. 
  • Deelname aan het verbetertraject wordt bestuurlijk, vanuit alle deelnemende partijen, gedragen. 
  • Er is bereidheid en mogelijkheid om voldoende personele inzet te realiseren voor de duur van het verbetertraject, o.a. voor het instellen van een projectgroep en het deelnemen aan leerbijeenkomsten. De gemeente stelt een interne projectleider aan voor circa 6-12 uur in de week (afhankelijk van de grootte van uw gemeente) en borgt dat er voldoende tijd is om geleerde lessen te implementeren. 

Leer- en kennisbijeenkomsten  

Gemeenten leren van elkaar door deel te nemen aan verschillende leerbijeenkomsten en onderling contact te leggen. In de bijeenkomsten ga je in gesprek met andere gemeenten over de aanpak, knelpunten en uitdagingen. Ook kun je je laten inspireren door de aanpak en opgaven van andere gemeenten uit het land. Landelijk worden  kennisdeelbijeenkomsten georganiseerd; deze zijn toegankelijk voor een groter publiek en worden ingestoken op een thema, vraagstuk of doelgroep.  

Monitoren van eigen verbeteropgaven 

Gemeenten, uitvoerders en inwoners gaan lokaal met elkaar aan de slag om de toegang te verbeteren. Welke verbeteropgaven formuleren zij, welke verbeteracties worden ingezet, hoe verloopt het proces en leidt het tot merkbare veranderingen voor inwoners en uitvoerders? We verzamelen hierover data uit de lokale praktijk, zodat we zicht krijgen op het realiseren van gewenste resultaten en wat daarin wel en niet werkt. Dit biedt lokaal en landelijk informatie om te verantwoorden, maar vooral ook om met elkaar van te leren en te verbeteren. 

Samenhang met andere lopende projecten en programma’s  

Naast het Verbetertraject Toegang zijn er andere (landelijke) programma’s die verwant en relevant kunnen zijn. Relevante programma’s zijn onder andere Cliëntondersteuning, Zorg voor Jeugd, In voor mantelzorg en het Verbetertraject hulpmiddelenversterking. Het kan zijn dat er binnen deze programma’s ook gewerkt wordt aan één van de aspecten van toegang. Deze kennis en ervaringen verbinden we met elkaar en zorgen ervoor dat ook daar gebruik van gemaakt wordt. 

Heb je vragen over Verbetertraject Toegang? Of interesse in deelname?
Neem contact op met Anita Peters voor meer informatie of een verkennend gesprek.