Activering van mensen in multiprobleemsituaties

artikel - 10 januari 2013
Afbeelding bij Activering van mensen in multiprobleemsituaties

Met de komst van de nieuwe participatiewet en de overheveling van o.a. de dagbesteding uit de AWBZ naar de Wmo is activering en participatie van mensen in multiprobleemsituaties erg actueel. MOVISIE biedt handvatten in de vorm van instrumenten en publicaties, die onder andere ontwikkeld zijn in het project 'Werken aan perspectief', gericht op sociale activering van daklozen.

De algemene methodiek van sociale activering is in Werken aan perspectief gebruikt voor een werkbare aanpak om daklozen te helpen met een zinvolle dagbesteding en indien haalbaar als opstap naar betaald werk. De ontwikkeling van Werken aan perspectief is mede mogelijk gemaakt door het Oranjefonds en het VSB-fonds.

Brochures

De ervaringen van de pilots in het project in Utrecht, Den Bosch en Breda leidden tot vier brochures:

De doelen van een cliënt in kaart brengen

Naast Werken aan perspectief heeft MOVISIE meer instrumenten die behulpzaam zijn bij het activeren van mensen in multiprobleemsituaties. We hebben deze instrumenten geordend op basis van het door MOVISIE ontwikkelde participatiewiel. In het participatiewiel staat het individu centraal. Wie is iemand? Wat wil iemand bereiken, waar is de persoon in geïnteresseerd, wat geeft zin aan zijn leven? Om iemand succesvol te helpen om (meer) te participeren moet aangesloten worden bij de wensen en mogelijkheden van de persoon. Dat betekent dat een activeringstraject begint met het in kaart brengen van de doelen die een persoon heeft (de oranje ring in het wiel). Om hier achter te komen en het gesprek hierover te openen zijn verschillende hulpmiddelen beschikbaar:

Het realiseren van de doelen

Wanneer in beeld is gebracht waar iemand warm voor loopt en aan welke doelen een persoon wil werken is het belangrijk om te bekijken welke activiteiten, personen of organisaties hem kunnen helpen bij het realiseren hiervan. Deze zaken vormen de groene ring in het participatiewiel. Daarnaast is het goed te weten wie welke rol heeft in het activeringstraject. Hieronder treft u een aantal handouts en meer informatie om het gesprek over de rollen en verantwoordelijkheden tussen organisaties op gang te brengen. Tevens vind u een invulinstrument waarmee u het aanbod op het gebied van participatie in uw regio of gemeente voor deze doelgroep in kaart kunt brengen.

Beleid en wetgeving

In de Wmo wordt de participatie van alle burgers beoogd. Degene die hierin belemmeringen ervaren dienen hiervoor gecompenseerd te worden. Met het ontwikkelen van de stedelijke kompassen in de centrumgemeenten wordt hier speciaal voor dak- en thuislozen in geïnvesteerd. De uitdaging ligt nu in het bevorderen van maatschappelijke participatie van de doelgroep. Gezocht moet worden naar creatieve manieren om mensen betrokken te maken bij de samenleving en om ruimte voor hen te maken in de samenleving (kwartiermaken). Een maatschappelijk steunsysteem is een van de manieren om aan deze beide zaken invulling aan te geven. Daarnaast ontstaan ook particuliere initiatieven die op kleinschalig niveau een veilige werk- of participatieplek bieden.

Uitgangspunten van een activeringstraject

In een activeringstraject staat een aantal uitgangspunten en werkprincipes centraal.

Uitgaan van de mogelijkheden en krachten van mensen in plaats van belemmeringen
Sociale activering gaat uit van de mogelijkheden en wensen van mensen, niet van problemen. Kansen staan centraal, niet de onmogelijkheden. Relevante problemen op andere leefgebieden dan werk of vrijetijdsbesteding komen aan bod als het sociale activering in de weg staat.

Actieve en flexibele benadering
Het bevorderen van de zelfredzaamheid van de deelnemer blijft altijd voorop staan in het activeringstraject. Deelnemers aan sociale activering hebben soms bepaalde vaardigheden niet (meer). Van de activeerder wordt een actieve en flexibele houding verwacht om te werken aan een goede samenwerking met de deelnemer en bepaalde vaardigheden weer opnieuw aan te leren.

Integrale aanpak
Sociale activering staat niet los van andere leefgebieden, zoals financiën, psychisch of sociaal functioneren. Een activeringstraject gaat dan ook samen met vormen van ondersteunende begeleiding. Van deelnemers aan een activeringstraject wordt overigens wel enige stabiliteit verwacht. In geval van een ernstige verslavingsproblematiek waarbij de betrokkene de hele dag bezig is met het verkrijgen van geld en middelen, kan gesteld worden dat een activeringstraject weinig kans van slagen heeft.

Vrijwilligheid
Een activeringstraject heeft vaak een vrijwillige insteek als uitgangspunt. Als de deelnemer zelfs niet een minimale wens heeft om zijn situatie te veranderen, is de kans op mislukken heel groot. De wens van de deelnemer is immers het vertrekpunt. Vrijwilligheid betekent echter geen vrijblijvendheid. De deelnemer moet zich houden aan afspraken zoals gemaakt in het plan en wettelijke voorwaarden die gesteld worden in verband met de uitkering (zoals maximale vrijwilligersvergoeding).

Basismateriaal trainingen

Wilt u zelf aan de slag met een training over sociale activering voor dak- en thuislozen? Download hieronder de train-de-trainer bij de methode Werken aan perspectief waarin werkvormen worden beschreven. Download ook de bijlagen bij deze train-de-trainer. Uiteraard kan MOVISIE u indien gewenst ook begeleiden in het maken / geven van een training op maat.

DownloadsTypeGrootte
Handout taken en rollen in een activeringstraject doc33 KB
Train-de-trainer Sociale activering dak- en thuislozen - bijlagen pdf527.52 KB
Train-de-trainer Sociale activering dak- en thuislozen pdf92.41 KB

Reacties

Reageer op dit artikel

2 + 12 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.