Archipel: een buurthuis nieuwe stijl

artikel - 15 juni 2015

Op 15 juni opende het Buurthuis Archipel in Amsterdam-Oost zijn deuren. Een buurthuis nieuwe stijl, gerund door buurtbewoners die zich gaan richten op actuele problemen als jeugdwerkloosheid. Stadsdeel Oost gaat de right to challenge formeel opnemen in de verordeningen. Daarop vooruitlopend heeft Archipel het  afgelopen jaar al plannen gemaakt om alvast van start te kunnen gaan. Een gesprek met Feye van Olden, betrokken bij het beheer en de programmering van dit buurthuis-nieuwe-stijl.

In het verleden werden buurthuizen grotendeels gerund door welzijnsinstellingen en waren voornamelijk actief voor ‘kwetsbare groepen’. In Amsterdam Oost verenigden bewoners van de Makassarpleinbuurt zich en gingen nadenken over het bestaande buurthuis. Dat maakte een gesloten indruk en diende voor slechts één doelgroep. Veel buurtbewoners voelden zich er niet welkom. Actieve bewoners overlegden hoe ze het buurthuis in wijkbeheer konden nemen en ze besloten een buurtcentrum te ontwikkelen dat voor alle buurtbewoners toegankelijk zou zijn.

Bijna een jaar later staat dit nieuwe buurtcentrum er: de stichting Archipel. Actieve bewoners blijven betrokken bij de komende activiteiten. Er is een kernteam opgezet en er zijn plannen gemaakt voor activiteiten voor kwetsbare groepen maar ook voor kansrijke burgers. Tussen deze twee groepen willen ze ook meer verbindingen gaan leggen. Archipel wordt een buurthuis met een open karakter, ook voor groepen die voorheen op zichzelf functioneerden. Het buurthuis nodigt hen juist uit om samen te werken.

Eén van de nieuwe activiteiten heeft te maken met de jeugdwerkloosheid. In Amsterdam Oost zijn er relatief veel werkeloze jongeren. Momenteel wordt een leer-werktraject opgezet waarbij jongeren allerlei activiteiten, workshops etc. kunnen volgen om een certificaat te halen. Dit is één van de maatschappelijke activiteiten die aansluit bij de wijk en de behoeften van de buurtbewoners. Het kernteam onderzoekt nu verschillende vormen van bewonersoverleggen en –participatievormen. Bestudeerd wordt hoe bewoners kunnen melden waaraan behoefte is en wie specifieke taken op zich kan nemen. Belangrijk hierbij is dus dat er niet alleen gepraat moet worden, maar dat ook de handen uit de mouwen gestoken worden. Bewoners moeten het veel meer zelf gaan doen in plaats van ergens melding van maken.

Wat waren cruciale factoren om dit proces te laten slagen?

Feye van Olden: 'Belangrijk is dat er een aantal actieve bewoners is die zich willen inzetten voor hun buurt. Daarnaast zijn er ook een aantal betrokken ambtenaren van stadsdeel Oost in Amsterdam die het proces van zelfbeheer ondersteunen; de vergunningen, de criteria, transparantie van subsidieregelingen, open staan voor nieuwe ideeën etc. Een deel van de inkomsten gaat Archipel met eigen activiteiten genereren. Komend jaar zullen we het initiatief goed monitoren en evalueren zodat we naar verbeterpunten kunnen kijken.'

Welke rol heeft right to challenge hierin gespeeld?

Van Olden: 'Voor de buurtbewoners weinig. Stadsdeel Oost gaat het Right to Challenge nu binnen de Wmo opnemen, maar het gaat ook meer om de co-creatie, samenwerking die al plaatsvindt waarbij de gemeente de burger ook vertrouwen en ruimte durft te geven. Stadsdeel Oost wil met Archipel verder nadenken over de vraag welke taken bewoners (groepen) kunnen gaan uitvoeren zoals pleinbeheer en  specifieke zorgtaken.'

Hoe zou je het aanbod van Archipel typeren?

'Kernwoorden voor het aanbod van buurthuis Archipel zijn:

  • Groepen mengen: er wordt een omgeving gecreëerd waarin ‘kwetsbare bewoners’ in contact kunnen komen met bewoners waarmee het relatief goed gaat. Dit houdt in dat een groot deel van de programmering van het buurthuis voor beide groepen interessant is om aan deel te nemen.
  • Divers: dit is ook kenmerkend voor de buurt, hier wonen mensen die verschillende culturele achtergronden hebben. Het buurthuis is dan de ontmoetingsplek waar culturen en culturele groepen zich open stellen naar elkaar, mengen en ook van elkaar kunnen leren.
  • Gezond: we gaan veel culinaire activiteiten houden, het aangeboden eten in de kantine is gezond, dus zo vers mogelijk en met minimale toevoegingen (kleur- en smaakstoffen, suiker).
  • Groen: we zijn duurzaam, we maken zelf, hergebruiken materialen, gebruiken duurzame producten en minimaliseren ons energiegebruik.
  • Sociaal ondernemerschap: we werken met zzp-ers, ondernemers uit de buurt, stimuleren het lokale ondernemerschap en bieden leer- werktrajecten aan.
  • Semi-commercieel: naast een buurtfunctie heeft het buurthuis ook een commerciële inslag om in de toekomst, als de subsidie zou verminderen, open te kunnen blijven.'

Opening op 15 juni

Archipel opende haar deuren op 15 juni 2015 met een ‘slow start’. De officiële opening is op 29 augustus. Feye van Olden is cultureel antropoloog, verantwoordelijk voor de communicatie en organisatie beheer Buurthuis Archipel en eigenaar van BuurtProject (www.buurtproject.nl) en Bureau Wijkwiskunde (www.wijkwiskunde.nl).

 

Reacties

Reageer op dit artikel

2 + 1 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.