Armoede vraagt om een gezamenlijke oplossing

’Samen kunnen we meer doen voor arme kinderen’
artikel - 24 februari 2017

Organisaties die extra geld krijgen van staatssecretaris Jetta Klijnsma om de armste kinderen in Nederland te helpen, pleiten voor betere samenwerking met sociale wijkteams. ‘Maatschappelijk werkers komen bij de mensen thuis, maar hebben niet altijd oog voor wat kinderen te kort komen of kunnen dat niet bieden.’

In Nederland groeien bijna 380.000 kinderen in armoede op. Hoewel deskundigen, onder wie Hanneke Mateman, senior adviseur Effectiviteit, pleiten voor blijvende aandacht voor een structurele aanpak, is het geld van de staatssecretaris meer dan welkom. Van de 100 miljoen euro die Klijnsma heeft uitgetrokken voor arme kinderen, gaat 14 miljoen euro naar vijf organisaties die zich richten op kinderen in armoede: het Jeugdsportfonds, stichting Kinderhulp, stichting Leergeld, stichting Jarige Job en het Jeugdcultuurfonds. Het gros, 85 miljoen euro wordt via de VNG over gemeenten verdeeld, naar rato van het aantal arme inwoners. De vijf organisaties hebben een duidelijke boodschap aan gemeenten én in het bijzonder aan sociale wijkteams: ga niet het wiel opnieuw uitvinden, maar gebruik bestaande structuren.

Hoe wordt het geld verdeeld?

Staatssecretaris Jetta Klijnsma heeft 100 miljoen euro beschikbaar gesteld:

  • 85 miljoen euro gaat rechtstreeks naar de gemeenten;
  • 10 miljoen euro gaat via subsidieaanvragen naar deze 5 organisaties die zich sterk maken voor kinderen in armoede;
  • 4 miljoen is in de vorm van projectsubsidie beschikbaar voor allerlei organisaties die zich sterk maken voor kinderen in armoede;
  • 1 miljoen is beschikbaar voor kinderen die op Bonaire, Sint Eustatius en Saba in armoede opgroeien.

Armoede als taboeonderwerp

Stichting Leergeld al ruim twintig jaar ondersteuning aan kinderen die opgroeien in armoede. De afgelopen jaren zag Leergeld er een nieuwe doelgroep bijkomen; mensen die door plotselinge omstandigheden, zoals werkloosheid of faillissement onder de armoedegrens komen. ‘Armoede is helaas nog een taboeonderwerp. Ouders denken: ‘ik red het wel’. Maar heel vaak redden ze het niet of duurt het een jaar voordat alles op orde is. Kinderen worden daar de dupe van,’ zegt Gaby van den Biggelaar, directeur Leergeld Nederland.

’Ouders denken: ‘ik red het wel’, maar de kinderen worden de dupe’

In die situatie kunnen zij een beroep doen op Leergeld. Van den Biggelaar: ‘Onze missie is kinderen een normale sociale ontwikkeling mee te geven. Meedoen, bijvoorbeeld met een schoolreis of op een sportclub, is niet alleen belangrijk voor de eigenwaarde van jonge kinderen, ze leren er ook samenwerken. Wat Leergeld uniek maakt, is onze methodiek: onze laagdrempeligheid voor ouders om een aanvraag in te dienen gecombineerd met een huisbezoek om te bespreken wat er voor de kinderen nodig is. Daarbij kijken we altijd eerst naar bestaande gemeentelijke voorzieningen. We helpen ouders bij de aanvraag daarvan. Als een gezin niet vanuit een gemeentelijk budget ondersteund kan worden, komen wij in actie. De gevraagde voorziening wordt dan in natura geleverd.’

En deze werkwijze is niet zonder resultaat gebleven. Leergeld heeft de afgelopen twee jaar ruim 160.000 kinderen geholpen door schoolreisjes te betalen, sportcontributies te betalen, of een laptop of fiets ter beschikking te stellen. Maar het kan nog beter, vindt Van den Biggelaar. En die winst is volgens haar vooral te behalen bij sociale wijkteams. ‘Sociale wijkteams moeten organisaties als Leergeld, het Jeugdsportfonds en Kinderhulp beter op het netvlies krijgen. We zouden automatisch moeten samenwerken. Maatschappelijk werkers komen bij de mensen thuis, maar hebben niet altijd oog voor wat kinderen te kort komen of kunnen dat niet bieden. We willen hen ervan overtuigen dat we samen meer voor deze kinderen kunnen doen. Sociale wijkteams zouden ouders kunnen attenderen op het bestaan van Leergeld. We zouden afspraken moeten maken over het doorverwijzen en samenwerken.’

De organisaties werken onderling al samen. Zo heeft Leergeld al een samenwerking met Kinderhulp. ‘We voeren gezamenlijke projecten uit, waaronder Actie Pepernoot waarbij we Sinterklaascadeautjes verspreiden, en het Schoolreizenproject, waarbij Kinderhulp financieel bijdraagt aan de kosten voor schoolreizen die via de stichtingen Leergeld worden aangevraagd’, aldus Van den Biggelaar. Kinderhulp en Leergeld gaan op korte termijn een strategische alliantie aan.

Movisie heeft in 2015 en 2016 geïnventariseerd wat werkt bij de aanpak van armoede en schulden.

Minder schaamtegevoel door sociale wijkteams als intermediair

Het Jeugdcultuurfonds werkt nauw namen met Leergeld, Jarige Job en Kinderhulp. Sinds 1 januari zijn het Jeugdsportfonds en het Jeugdcultuurfonds gefuseerd. Per jaar helpen deze twee organisaties zo’n 55.000 kinderen uit gezinnen waar te weinig geld is, met sport- en cultuuractiviteiten. ‘Het is te gek als een kind kan voetballen. En dat niet alleen. Het kind leert samenwerken, concentreren, het kind zit lekker in z’n vel en daardoor is er minder gedoe thuis en op straat’, weet woordvoerder Connie Franssen. ‘Toch is de drempel voor ouders om hulp te vragen, als ze zelf de contributie niet kunnen betalen, nog hoog.’

‘Ouders hoeven niet met de billen bloot’

Hoe laat je ouders over dat schaamtegevoel heen stappen? Juist een professional, in de rol van intermediair, kan dan helpen, legt Franssen uit. ‘De aanvragen worden door intermediairs gedaan. Dit zijn professionals die met kinderen werken, zoals leerkrachten, intern begeleiders op scholen en sociale wijkteams. Zij kennen het gezin en dienen de aanvraag in bij de fondsen. ‘Gezinnen hoeven niet met de billen bloot’, aldus Franssen. De betaling vindt direct aan de sportclub of de lesgever plaats, dus bijvoorbeeld de voetbalvereniging of dansinstelling.

Ook bij stichting Kinderhulp spelen sociale wijkteams een belangrijke rol als intermediair. ‘Ze kunnen aanvragen bij ons indienen voor kinderen in armoede. Hun motivatie is dan voor ons leidend in de beoordeling van die aanvraag’, zegt directeur Jan Wezendonk.

Samenwerking tussen organisaties versterken

Stichting Jarige Job gaat nog een stap verder als het gaat om samenwerken. ‘We gaan met de steun van Klijnsma een platform oprichten om samenwerking tussen organisaties te versterken,’ aldus directeur Huib Lloyd. Jarige Job heeft al positieve ervaringen met samenwerken. ‘We komen niet zelf bij de mensen thuis, maar we worden geïnformeerd door Leergeld. Dat is het voordeel van samenwerking tussen landelijke organisaties. Hierdoor kunnen we samen kinderen laten sporten, zwemlessen aanbieden én hun verjaardag vieren. Kinderen hebben hun eigen geluk nodig en dat kunnen we hen geven door samen te werken. Mooi toch?’

Rol van Movisie

Deze organisaties zien voor Movisie een belangrijke verbindende rol tussen de organisaties en de gemeenten die op hun beurt de sociale wijkteams aansturen. ‘Movisie kan gemeenten op ons spoor zetten, zodat sociale wijkteams gebruik maken van onze structuren om arme kinderen te bereiken,’ zegt Van den Biggelaar. Voor Movisie is de samenwerking tussen de sociale wijkteams en het domein werk en inkomen een belangrijk aandachtspunt.

Movisie ondersteunt de transformatie in het sociale domein en speelt in op ontwikkelingen op lokaal en regionaal niveau. In coproductie met professionals, beleidsmakers, wetenschappers en ervaringsdeskundigen verzamelen, ontwikkelen, verrijken, valideren en verspreiden we kennis.

Reacties

Reageer op dit artikel

4 + 6 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.