Atalanta: de autonomie van jongeren vergroten
Het Initiatieven Collectief is een samenwerking tussen initiatieven die een plek bieden voor zogeheten 'thuiszitters' en verbondgenoten bij de overheid, Gedragswerk en Movisie. Deze initiatieven bieden een passende context aan jongeren voor wie ontwikkeling binnen het huidige onderwijs of zorgaanbod niet of onvoldoende plaatsvindt. In het Initiatieven Collectief feuilleton delen initiatiefnemers hun kennis en verhalen en geven middels een vraag het stokje door. Deze week deel zes: Wanda Glebbeek en Elske van Kooten van Expertisecentrum Atalanta.
In deel vijf 'De ontwikkelingsgerichte benadering' stelde Jules Wijers, eigenaar van BijBiezonder de volgende vraag aan Atalanta: hoe maak je de relatie, de verbondenheid (en daarmee vaak ook de afhankelijkheid) van ons kleiner (zonder de werkrelatie te schaden) en de autonomie van de jongere groter?
Een ogenschijnlijke tegenstrijdigheid
'Er is een interessante ogenschijnlijke tegenstrijdigheid in ons werk. We bouwen als begeleiders vanuit ons hart aan een relatie, aan vertrouwen, aan openheid om te durven delen. Maar ook vrij snel na de landingsfase laten we los, stappen we terug en zeggen we dat ze het zonder ons kunnen, mogen en zullen gaan doen. In de driehoek ‘relatie-autonomie-competentie’ glijdt de investering vanuit relatie in stappen naar autonomie en competentie. Als ze ervaren dat ze het zelf kunnen en als ze voldoende zelfvertrouwen hebben om eigen keuzes te maken, dan zijn we niet meer nodig. In de praktijk merken we dat doordat er zo mooi gebouwd is aan die relatie, het loslaten lastiger is. We willen graag eerder in het proces werk maken van ‘loslaten’, zodat een deelnemer vanuit zijn/haar autonomie zelf graag de volgende stap wil zetten.'
Expertisecentrum Atalanta
Atalanta expertisecentrum is een organisatie voor kinderen en jongeren met een mogelijk (hoog)begaafdheidsprofiel en hun ouders. Wij zijn een betrokken en multidisciplinair team dat zich, middels een systemische aanpak, inzetten voor het welzijn en welbevinden van kinderen en jongeren van deze doelgroep. Wij richten ons vervolgens op een gezonde, doorlopende en positieve groei en ontwikkeling. Met als resultaat dat kinderen en jongeren weer in balans kunnen komen met zichzelf om tot volledige bloei te kunnen komen.
'Als hulpverleners is het van belang om het loslaten actief en bewust in te bouwen in het traject. Jongeren en ouders hebben het nodig om te horen dat ze het zelf kunnen, dat ze binnen hun netwerk steun kunnen vinden. Ze hebben tijd nodig om aan dat idee te wennen.'
'We richten ons op het versterken van veerkracht, zelfinzicht en de vaardigheid om om te gaan, te verdragen, met dat wat buiten je controle ligt. Jongeren leren stappen zetten in de richting van wat voor hen echt belangrijk is, en zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun keuzes.'
'Goed contact en empathie mogen nooit het fundament worden van afhankelijkheid'
Nadruk op zelfkennis en regie
'Zelfkennis en weten hoe je hulp moet vragen — en wát je dan vraagt — zijn hierbij essentieel. In onze begeleiding leggen we daar veel nadruk op. En dat begint al vanaf de start: Ons doel is om iemand te helpen bij het terugwinnen of vinden van de controle/regie, niet om de verantwoordelijkheid over te nemen voor het probleem.'
'Oplossingsgerichte therapie en methodes ondersteunen dit proces. Je kunt hierbij denken aan methoden als provocatief werken, ACT, exposure therapie en/of schematherapie. Veelal integreren we delen van deze methodieken in onze aanpak. Ook lichaamsgericht werken is hierbij vaak meer dan ondersteunend. Jongeren leren hun signalen, grenzen en behoeften weer voelen. Ze bouwen vertrouwen op — in zichzelf, in hun lichaam, in het systeem om hen heen. Hun zenuwstelsel komt weer tot rust en ze durven zich opnieuw te verbinden, met anderen, met mogelijkheden, met toekomst.'
'Al deze zaken helpen om telkens terug te keren naar de kracht van de jongere zelf. Goed contact en empathie zijn belangrijk, maar ze mogen nooit het fundament worden van afhankelijkheid.'
Feuilleton Initiatieven Collectief
Lees het volledige verhaal op de LinkedIn pagina van Gedragswerk. Wanda Glebbeek en Elske van Kooten dragen het stokje over aan Linawijs: zijn er bepaalde situaties of kenmerken waarbij jullie aangeven dat begeleiding binnen Linawijs (nog) niet passend is? En hoe bepalen jullie waar de grenzen van jullie aanbod liggen? Lees ook deel vijf 'De ontwikkelingsgerichte benadering', deel vier 'Onderwijs in de zorg', deel drie 'Inclusiviteit', deel twee 'Onze eigen beleving zou de bron van ons leren moeten zijn' en deel een 'Actief niets doen'.
