Het bereiken en betrekken van verwijzers bij cliëntondersteuning

Twee praktijkvoorbeelden

Sinds 2017 is Movisie betrokken bij het koploperproject Cliëntondersteuning. Het doel van dit project is om gemeenten te ondersteunen in het agenderen en versterken van cliëntondersteuning. Er is veel betrokkenheid vanuit gemeenten, maar toch blijft de bekendheid van cliëntondersteuners achter bij verwijzers. Dit zijn mensen die direct contact hebben met de inwoner en goed kunnen inschatten of ze baat hebben bij een cliëntondersteuner. Gemeente Brummen en Nunspeet zijn aan de slag gegaan om de bekendheid van cliëntondersteuners te vergroten onder verwijzers, beide op een eigen manier.

Annette Ribbers (beleidsmedewerker gemeente Brummen) en Jose Huisman (OCO, Adviespunt Zorgbelang) zijn binnen gemeente Brummen gestart met het vergroten van de bekendheid van onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) onder verwijzers. Om de werkdruk te delen, besloten Annette en Jose de handen inéén te slaan en als co-creatie van de gemeente Brummen en Adviespunt Zorgbelang een SPUK-aanvraag in te dienen.  

Projectplan gemeente Brummen

Tijdens de ontwikkeling van het projectplan is kritisch gekeken naar het enorme speelveld van potentiële verwijzers. Welke netwerken zijn er? En welke netwerken moeten er betrokken worden in dit project?  Movisie speelde hierbij een ondersteunende en adviserende rol. Het projectplan is een dynamisch document geworden. Dit betekent dat dit plan gedurende het project nog aangepast kan worden om in te kunnen spelen op actuele zaken rondom OCO. De basis van het van het projectplan ligt er: inzetten op het uitbreiden van verschillende netwerken die er al zijn (keten-samenwerking tussen professionals en informele netwerken) en nieuwe samenwerkingen aangaan. Het eerste doel is om de bekendheid van OCO te vergroten. Een ander doel is om de OCO meer onderdeel te laten worden van de keten, zodat de OCO gezien wordt als een samenwerkingspartner die naast de inwoner staat en levensbreed werkt.   

Bijeenkomsten gemeente Brummen

Er  is gekozen voor een netwerkbijeenkomst inclusief lunch om het project te presenteren aan de verschillende netwerken. Hierbij werden veel verschillende zorgorganisaties uitgenodigd (o.a. Maatschappelijke adviesraad, praktijkondersteuners vanuit huisartsen, casemanagers dementie, jongere werkers, de bibliotheek, knooppunt mantelzorg) om bestaande netwerken te verbeteren en nieuwe ingangen te creëren. Uiteindelijk resulteerde dit in een goed gevulde zaal vol zorgprofessionals. Tijdens de bijeenkomst werd het projectplan gepresenteerd en een tijdspad geschetst. Hiernaast heeft Movisie informatie verstrekt over het belang en de urgentie van OCO in de gemeente. De startbijeenkomst werd goed ontvangen onder genodigden. Sinds de bijeenkomst is er veel medewerking van andere organisaties om de bekendheid van OCO te vergroten.

Binnenkort wordt  een tweede bijeenkomst georganiseerd voor vrijwilligers in de bibliotheek van Brummen. Naast het vergroten van de bekendheid, is vooral de insteek om vrijwilligers bewust te maken van de belangrijke rol die zij spelen in de ondersteuning van inwoners. En om vrijwilligers bewust te maken van de functie van de OCO en de meerwaarde voor vrijwilligers. De OCO kan fungeren als vraagbaak, wegwijzer en steun in de rug voor de vrijwilligers. Zo kan er bijvoorbeeld snel overlegd worden met de OCO als de vrijwilliger tegen twijfels of moeilijkheden aanloopt in het ondersteuningstraject. En mocht de ondersteuningsvraag van een inwoner te ingewikkeld zijn, dan kijkt de OCO mee wie deze vraag kan oppakken of neemt zelfs het traject over. 
Er zijn al veel aanmeldingen voor de bijeenkomst, wat betekent dat vrijwilligers nieuwsgierig zijn naar het onderwerp. 

Wil jij ook de bekendheid van cliëntondersteuning vergroten bij verwijzers?

Met dit stappenplan en de bijbehorende presentatie neem je potentiële verwijzers in jouw gemeente mee in de waarde van cliëntondersteuning.

Naar het stappenplan

Plan gemeente Nunspeet

Jan Weessies (OCO, MEE samen) is één van de twee onafhankelijke cliëntondersteuners in Nunspeet. Samen met een team van MEE samen heeft hij een SPUK-aanvraag ingediend. Ook zij willen de bekendheid van OCO vergroten onder de inwoners van gemeente Nunspeet, en in het speciaal onder de kerkgemeenschappen. Er is geen sociaal wijkteam in Nunspeet, dus verbindingen en verbanden met inwoners worden op een andere manier georganiseerd. Dit gaat meestal in de vorm van netwerkbijeenkomsten onder professionals. Maar verbindingen en verbanden met inwoners worden ook aangegaan via kerkelijke gemeenschappen. Deze gemeenschappen vervullen een belangrijke rol in de gemeente. Daarom is het van belang dat ook hier de bekendheid van de OCO vergroot wordt. Kerkgemeenschappen zijn namelijk belangrijke oren en ogen voor wat er zich achter de voordeur afspeelt bij inwoners. Hierdoor kunnen kerkgemeenschappen een belangrijke rol spelen in de verwijsmogelijkheden voor OCO in Nunspeet.

Om een goede samenwerking met de kerkgemeenschap te faciliteren, is het belangrijk om erachter te komen hoe een kerk georganiseerd is en welke rol die kerk speelt in de gemeente. Hiernaast is het belangrijk om duidelijk te maken dat OCO niet vanuit een zorginstelling of gemeente is, maar juist onafhankelijk. Dit betekent dat mensen door kerkelijke verwijzers doorverwezen kunnen worden naar de spreekuren. Op deze manier wordt de drempel om toegang te krijgen tot OCO verminderd.  

Kerkelijk overleg Nunspeet

Afgelopen juni waren Jan en zijn team uitgenodigd bij het halfjaarlijkse kerkelijke overleg van de gemeente Nunspeet en de kerkelijke gemeenschap. Op het gemeentehuis gaven zij een presentatie over OCO: Wat is OCO? Hoe werkt het in Nunspeet? En wat zijn de samenwerkingsmogelijkheden tussen OCO en de kerkelijke gemeenschap? Hierbij was het doel om mensen vanuit de kerkelijke achterban te informeren, met ondersteuning van de tool, over de mogelijkheden van OCO. Maar ook om te laten zien hoe de kerk hier een rol in kan spelen om inwoners te ondersteunen. De hoop was namelijk dat door het vergroten van de bekendheid van OCO, mensen dit sneller weten te vinden en op weg geholpen kunnen worden. 
De presentatie bleek een succes, want het team mag aansluiten bij een diaconaal overleg aan het einde van het jaar. Hierbij is het doel om nog meer samenwerkingsverbanden te vinden en om de bekendheid en meerwaarde van OCO nog verder te verspreiden. 

Tips vanuit Brummen en Nunspeet

  1. Gebruik de meerwaarde van Movisie om richting te krijgen in je projectplan en gebruik de tools (stappenplan en presentatie), deze helpen namelijk enorm.
  2. Maak je projectplan niet 'dicht', maar behoud bepaalde openheid en flexibiliteit, zodat je mee kunt bewegen met de dynamiek die ontstaat tijdens het proces.
  3. Om de bekendheid van OCO op lange termijn groot te houden is het belangrijk om de boodschap te blijven herhalen en contact te blijven zoeken bij organisaties en vrijwilligers. Maar ook om bestaande netwerken te gebruiken om fysiek in contact te komen, te informeren en te kijken wat er nodig is.
  4. Breng tijdens de presentatie over OCO de functionaliteit goed over. Wat levert dit nou echt op voor de verwijzer? Probeer vanuit dat perspectief te redeneren.