Blog: De kritieke massa: je stem laten horen is zinvol

2 november 2018

Op de plekken waar ik voor mijn werk kom, hoor ik regelmatig dat 'agenderen' of je stem laten horen weinig tot geen zin heeft: ‘Het systeem is toch niet te veranderen’. Je zou er bijna moedeloos van worden. Gelukkig heb ik goed nieuws voor diegenen die op het punt staan hun handdoek in de ring te gooien.

In een recente experimentele studie (Experimental evidence for tipping points in social convention van o.a. dr. A. Baronchelli – voor de liefhebber) is het eerste bewijs geleverd voor de theorie van de kritieke massa. Deze theorie zegt in essentie dat een minderheidsgroep in een populatie een verschuiving in 'mores' kan veroorzaken bij de meerderheid van deze populatie.

Kritieke massa

Maar hoeveel mensen moeten een nieuwe overtuiging overnemen voordat zich een kantelpunt voordoet? Uit het experiment blijkt dat wanneer zich nog maar weinig mensen verbinden aan een bepaalde overtuiging, er nog niks gebeurt. Maar, zodra een kwart van de groep een bepaalde overtuiging omarmt, volgt de rest ook.

Het organiseren van een kritische massa van gecommitteerde mensen kan dus een belangrijke stap zijn in het nastreven van wenselijke oplossingen voor sociale vraagstukken zoals armoede en eenzaamheid. Inspirerend voorbeeld is het onlangs van tafel geveegde plan om arbeidsgehandicapten minder te betalen dan het minimumloon. Het kabinet is, mede door forse maatschappelijke druk, tot de conclusie gekomen dat dit plan uit het regeerakkoord niet uitvoerbaar is.

Sociaal domein

Wat betekent dit nu voor sociale professionals en anderen werkzaam in het sociaal domein? Het is ten eerste belangrijk dat ze zicht hebben op de invloed van beleid, op de organisatie op lokaal (en landelijk) niveau en hier kritisch op kunnen reflecteren. En daarnaast actief sociale kwesties en de gevolgen voor bepaalde groepen signaleren en deze agenderen bij de juiste partijen. Professionals moeten de discretionaire ruimte die zij benutten, niet binnenskamers houden maar inzichtelijk maken.

Het gaat er verder ook om, dat ze hun eigen invloed op waarde weten te schatten. En zich meer aan elkaar verbinden. Dat vraagt ook om lef. Lef om onvolkomenheden van beleid te benomen. Hierbij dus een oproep van mijn kant. Laat je horen. YES YOU CAN!

Christine Kuiper is adviseur bij Movisie

Deze blog verscheen eerder op Zorg+Welzijn