Blog: Is vrijwilligerswerk kwetsbaar?

6 februari 2019

Ik voel mij prima thuis in het hokje ‘zelfredzame burger’. Ik heb een baan, mijn gezin draait lekker, ik ben gezond, ik ben actief bij meerdere bewonersinitiatieven en ik zit in het bestuur van twee stichtingen. Zo op papier pas ik perfect in het ideaalplaatje van de participatiesamenleving. Tot ik vorig jaar mantelzorger werd.

Mijn ouders bevonden zich al langer in een kwetsbare positie, maar die kwetsbaarheid nam ineens flink toe. Met alle liefde ging ik elke week een dag naar ze toe en nam ik steeds meer de regie in handen. Na ruim een half jaar voelde ik dat hierdoor mijn participerend vermogen onder druk kwam te staan. Ik besloot om mijn inzet bij één buurtproject tijdelijk te stoppen. De dag erna overleed mijn vader.

Ik runde ineens twéé huishoudens, naast mijn baan.

In de koelkast

Naast het verdriet en het regelwerk dat dit met zich meebracht, betekende dit ook: meer zorg voor mijn moeder. Ik runde ineens twéé huishoudens, naast mijn baan. Mijn vrijwilligerswerk moest ik noodgedwongen in de koelkast zetten. Ja, dat was een lastige keuze. Want ik wist dat mijn taken nu door andere vrijwilligers opgepakt moesten worden. En stel dat het vrijwilligerswerk daardoor voor hen óók teveel zou worden? Dan zou het initiatief, dat we met zoveel liefde en enthousiasme zijn gestart, stil komen te liggen.

Aan het kortste eind

Vrijwilligerswerk is kwetsbaar, realiseerde ik me ineens. We hebben een druk leven en als het even tegen zit, moet je kiezen. En dan trekt het vrijwilligerswerk vaak aan het kortste eind. Maar is dat echt zo? Volgens onderzoek van het CBS doet bijna de helft van de Nederlanders ouder dan 15 jaar weleens vrijwilligerswerk. Gemiddeld zetten vrijwilligers zich 4,5 uur per week in: 4,5 uur gemiddeld! Dat doen mensen náast hun werk, gezin, mantelzorg, studie, hobby’s en sociale contacten. En dit is dus inclusief tegenslag in je leven.

Veerkrachtig

Vrijwilligerswerk kan kwetsbaar zijn, maar uit deze cijfers blijkt dat het bovenal veerkrachtig is. Net als bij mensen: iedereen kan in een kwetsbare positie terecht komen, maar gelukkig veren de meeste mensen met hulp ook weer terug. Ik ben er nog niet, maar ik begin me langzaam weer vrijwilliger te voelen.

Joke Meindersma is adviseur bij Movisie.
 

Deze blog verscheen op Zorg+Welzijn.