BOS-impuls

Versterken van sportparticipatie en buurtbetrokkenheid van jongeren
artikel - 22 juli 2013
Afbeelding bij BOS-impuls

De Buurt, Onderwijs en Sport impuls is tussen 2005-2011 als tijdelijke stimuleringsmaatregel van het ministerie van VWS door ruim 226 gemeenten ingezet om achterstanden van jongeren aan te pakken. Een terugblik en belangrijke lessen uit de BOS-trajecten.

In de vorm van laagdrempelige arrangementen werd een gezonde en actieve leefstijl bevorderd en onderwijs- en opvoedingsachterstanden teruggedrongen. Buurt-, onderwijs- en sportorganisaties werkten samen onder regie van de gemeente om een BOS arrangement op wijkniveau te realiseren. Naast sportactiviteiten speelden ook gezondheidsonderwijs en buurtactiviteiten een rol. De onderlinge betrokkenheid in de buurt werd zo vergroot.

Waarom BOS-impuls?

Met de BOS-impuls wilde het ministerie van VWS bereiken dat achterstanden van jongeren van 4-19 jaar werden aangepakt. Door middel van sport zou de kans op overgewicht en obesitas teruggedrongen worden en doordat de projecten in de buurt plaatsvinden zou betrokkenheid bij de buurt worden vergroot. De overlast die jongeren geven zou hiermee worden verminderd. In de periode 2005 - 2011 is in totaal 80 miljoen euro uitgetrokken voor de BOS-impuls. Hiermee zijn ruim 443 BOS-projecten gestimuleerd. Er was grote belangstelling voor de regeling. Aanvragen werden op basis van inhoudelijke criteria gerangschikt. Projecten met de hoogste score kregen een uitkering.

Ondersteuningsnetwerk MOVISIE en NISB

Voor veel gemeenten was de BOS-impuls een opvolger van de Breedtesportimpuls, waardoor binnen gemeenten organisaties al gewend waren aan samenwerking. Voor andere gemeenten was de BOS-impuls echter nieuw. MOVISIE vormde samen met NISB het ondersteuningsnetwerk en ontwikkelde een pakket aan hulpmiddelen.. Een selectie daarvan vindt u bij dit artikel. Het netwerk heeft tijdens de looptijd van de stimuleringsregeling en de projectuitvoering een scala aan vragen beantwoord en adviezen gegeven.

Hoe zag een BOS-traject eruit?

Vrijwel alle BOS-trajecten zijn begonnen met een subsidieaanvraag op basis van tevoren gestelde doelen wat betreft input, output en outcome met de voor het BOS-traject relevante partijen (uit buurt, onderwijs en sport sector, maar ook gemeente interne sectoren). Na toekenning subsidie volgde vaak een startbijeenkomst om de verschillende partijen te verbinden en om gezamenlijk het startsein te geven. Jaarlijks werd de voortgang van BOS-projecten geregistreerd via de projectleider en in de projectenbank sport en bewegen gezet. Na afloop van het BOS-traject werd door het college van B&W een verklaring afgegeven dat zij akkoord zijn met de opgeleverde resultaten en een eindverslag via www.eindverslagbos.nl ingediend bij het Ministerie van VWS. Op basis daarvan is de definitieve subsidietoekenning vastgesteld.

En had het resultaat?

Uit monitoringsrapportages en onderzoeken van o.m. DSP-groep en Berenschot blijkt dat de doelen deels zijn bereikt. Gemeenten hebben resultaten en effecten echter slecht gemeten. Het bleek lastig  om concrete en meetbare doelen en effecten te formuleren. “Het lijkt erop dat projecten van te voren worden bedacht, op papier worden gezet en dat vervolgens met de uitvoering wordt gestart zonder tussentijds te monitoren of te meten”. (monitor BSI & BOS-impuls door Berenschot, 2010) Dat is jammer, omdat het monitoren van de effecten een goed beeld hadden kunnen geven over de gemeenten en de betreffende BOS-arrangementen.

Projecten op wijkniveau succesvol

Ook al zijn niet in alle gemeenten effecten meetbaar, toch heeft de BOS-impuls bijgedragen aan het verbeteren van de sportinfrastructuur en het verhogen van de sportparticipatie. Door de grote diversiteit aan projecten en verschillen in gemeentelijke kenmerken is het niet mogelijk om ‘best practices’ te benoemen, maar het aanbieden van projecten op wijkniveau is belangrijk gebleken. Projecten die zijn uitgevoerd op een kleinschalig niveau blijken succesvoller te zijn dan op een hoger niveau (Monitor BSI & BOS-impuls, Berenschot 2010).

Betrokken medewerkers en samenwerking

Succes is ook afhankelijk van structurele aanwezigheid van betrokken medewerkers. Dit zorgt voor vertrouwen bij de deelnemers. In gemeenten is door de BOS-impuls een grotere samenhang ontstaan in het sportbeleid. De samenwerking tussen partijen is sterk verbeterd en de rol van de gemeente is veranderd. De verbeterde samenwerking en de verbetering van de sportinfrastructuur hebben bijgedragen aan de sportparticipatie van burgers.

Sportbuurtwerk: kinderen ook na schooltijd betrekken

Het door de BOS-impuls gestimuleerde sportbuurtwerk wordt als zeer positief ervaren. Sportbuurtwerk zorgt ervoor dat kinderen ook na schooltijd betrokken blijven. Bovendien maakt sporten de weerbaarheid groter. Ook kinderen die voorheen op de achtergrond bleven zijn hierdoor meer betrokken. Van groot belang voor maatschappelijk succesvol sportbuurtwerk zijn ervaren sportbuurtwerkers die zorgen voor continuïteit en herhaling van activiteiten. (monitor BSI&BOS-impuls, Berenschot 2010).

BOS in de toekomst?

De BOS-impuls was als stimuleringsregeling de opvolger van de Breedtesport impuls (BSI). Op haar beurt is de BOS-impuls opgevolgd door de impuls Brede scholen, Sport en Cultuur waarin diverse elementen uit de BOS en eerdere BSI-impuls zijn overgenomen. De BOS-impuls is een goed vliegwiel gebleken voor de ontwikkeling en aanstelling van combinatiefunctionarissen. In veel gemeenten worden projecten in het bestaande beleid ingebed door de inzet van een combinatiefunctionaris. Ook het wijkgerichte karakter van het uitvoeringsgebied is hierdoor ingebed. De impuls Brede scholen, Sport en Cultuur beweegt vanuit deze combinatiefunctionarissen inmiddels meer naar ‘sportbuurtcoaches’ versterkt door het nieuwe programma ‘Sport en Bewegen in de buurt’.

Gebruik van koploperservaringen

Belangrijke elementen in het BOS-traject voor gemeenten zijn het gebruik van koploperservaringen geweest. Door het ondersteuningsnetwerk is actief gezorgd voor beschikbaarheid van informatie en ervaringen van BOS-koplopers op alle gebieden binnen de BOS-impuls. Zo kon worden gedeeld op welke manier gemeenten omgingen met de functiebeschrijvingen van BOS-functionarissen (of sportbuurtwerkers), het organiseren van intersectorale ontmoetingsmomenten, checklists voor opzet, planning, uitvoering en monitoring van activiteiten, etc. Een selectie van de beschikbare hulpmiddelen vind u hieronder als download.

DownloadsTypeGrootte
Brochure_BOS_regeling pdf185.46 KB
Brochure_Kijk over de schutting pdf324.03 KB
Chess - in 7 stappen naar betere jeugdsportplannen pdf284.5 KB
Flyer_BOSimpuls pdf304.9 KB
Ingredienten voor een plan van aanpak bosproject - Spectrum Gelderland pdf420.18 KB
Koplopersbrochure pdf1.96 MB
Samenvatting Voortgang en outputregistratie formulier BOSproject pdf360.16 KB
Uitgebreide_checklist_BOSprojecten_HuisvoordeSportLimburg pdf388.84 KB

Reacties

Reageer op dit artikel

5 + 7 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.