Het dorp als eigenaar van de zorg

artikel - 3 juli 2015

In Brabant is het allemaal begonnen. In die provincie ontstonden enkele jaren terug de eerste zorgcoöperaties waarbij bewoners zelf de zorg in hun dorp organiseerden. Movisie deed samen met Tranzo onderzoek bij drie Brabantse zorgcoöperaties.‘Voor zorgvragers is dit een uitkomst.’

Zorgcoöperaties zijn burgerinitiatieven waar bewoners lid van kunnen worden en waarbij de zorgvragers en zorgverleners gelijkwaardig zijn. En dat biedt meerwaarde, zo blijkt uit het onderzoeksrapport Gedeeld Eigenbelang, een verkennend onderzoek naar de werkzame en belemmerende factoren van zorgcoöperaties. Voor zorgvragers is een coöperatie een uitkomst. Zorgcoöperaties slagen erin om mensgerichte zorg te verlenen, dus zorg die aansluit bij de manier waarop zorgvragers hun leven willen leiden. Zorgverleners vinden het op hun beurt prettig om binnen een zorgcoöperatie te werken omdat ze minder cliënten hebben en zelf hun rooster kunnen indelen.

Werkzame factoren

In het onderzoek is gekeken naar de werkzame factoren vanuit het perspectief van zorgvragers, zorgverleners en initiatiefnemers. Een trekker die partijen bij elkaar kan brengen, is cruciaal. Een andere succesfactor is: snel starten met activiteiten waardoor de slagkracht van de coöperatie snel zichtbaar wordt en het balletje verder gaat rollen.

Wederkerigheid

Aletta Winsemius van Movisie: ‘In het onderzoek is nog niet goed gekeken naar de wederkerigheid, dus het voor ons door ons-principe. Een zorgcoöperatie is een organisatievorm waarbij leden zowel producent als consument kunnen zijn. Wederkerigheid is de essentie van een zorgcoöperatie maar in de interviews kwam dit onderwerp niet ter sprake. Het zou interessant zijn om uit te zoeken hoe wederkerigheid een rol speelt bij zorgcoöperaties.’

Vanuit het hart

Roos Sohier, beleidsadviseur bij de Provinciale Raad Gezondheid en lid van de klankbordgroep van dit onderzoek, is het met haar eens. ‘We maken nu de omslag naar een participatiemaatschappij. De verantwoordelijkheid, het eigenaarschap, wordt steeds meer door burgers opgepakt. Een zorgcoöperatie past bij deze trend. Voor mij is een zorgcoöperatie een organisatievorm waarbij het eigenaarschap bij de bewoners ligt en waarbij de vitaliteit van de gemeenschap wordt versterkt. We zien in Nederland momenteel zorgcoöperaties ontstaan die zich wel zo noemen maar waarbij het eigenaarschap bij de zorgaanbieder ligt. Dat is in mijn ogen geen zorgcoöperatie.’

Brabant

De Provinciale Raad Gezondheid is blij met de uitkomsten van het onderzoek. ‘De opmars van zorgcoöperaties is een belangrijke ontwikkeling. De coöperaties zeggen dat het goedkoper is en dat er betere zorg wordt geboden. Dit onderzoek bevestigt dat.’ Dat de drie onderzochte coöperaties uit Brabant komen, is voor Roos Sohier geen toeval. ‘Op dit punt is Brabant koploper. De ouderen in deze provincie zijn relatief goed opgeleid. Er zijn bovendien veel kleine kernen met een sterk gemeenschapsgevoel. De ouderen willen tot het einde kunnen blijven wonen in het dorp waar ze zijn geboren en getogen. Zorgcoöperaties maken dat mogelijk.’

Betere zorg

Roos Sohier vindt de gelijkwaardigheid tussen zorgverleners, zorgvragers en hun naasten het mooie van deze relatief nieuwe organisatievorm. ‘Daardoor zie je dat er ‘vanuit het hart’ wordt gewerkt. Mensen doen wat nodig is, niet wat het aanbod van de zorgorganisatie is. De zorgverleners willen iets goed doen maar het is ook goed geregeld. Dát is de kracht van zorgcoöperaties. Zorgcoöperaties bieden betere zorg, daarvan ben ik overtuigd. Ik hoop dat dit later ook in mijn eigen dorp mogelijk wordt. En anders mobiliseer ik mijn vrienden om samen voor onze zorg te zorgen.’

Dit artikel verscheen in MOVISIES 24 - juli 2015. MOVISIES is ons relatieblad en verschijnt drie maal per jaar. Neem nu een gratis abonnement door u aan te melden.

Reacties

Reageer op dit artikel

13 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.