Drie vragen over mantelzorgondersteuning

artikel - 4 november 2014
Drie vragen over mantelzorgondersteuning

Zoveel mensen, zoveel wensen. Dat principe gaat absoluut op voor de ondersteuningsbehoeften van mantelzorgers. De gemeentelijke taak hierin wordt vanaf 2015 een stuk groter door de nieuwe Wmo. Aan de slag dus! Maar hoe? Twee adviseurs van Movisie beantwoorden drie vragen.

1. Hoe kunt u als gemeente mantelzorgers waardering geven?

Michelle Emmen: 'Mantelzorgers voelen zich het meest gewaardeerd door een combinatie van waardering én een tegemoetkoming in de kosten van mantelzorg. Dat laatste is niet zo vreemd: gemiddeld betalen mantelzorgers per jaar 1.100 euro extra kosten. Met een tegemoetkoming kunt u creatief omgaan. Denk aan een gemeentelijke kortingspas voor diensten als de bioscoop, restaurants of sportieve activiteiten. Dit gebeurt bijvoorbeeld in Den Haag. Extra voordeel: doordat mantelzorgers de pas aanvragen, heeft u meteen een beter beeld van het aantal mantelzorgers in uw gemeente.'

2. Hoe betrekt u mantelzorgers bij het keukentafelgesprek?

Ilse de Bruijn: 'Vraag meteen bij de melding of aanvraag voor een Wmo-voorziening of er iemand in de omgeving is die zorg en ondersteuning voor zijn of haar rekening neemt. Nodig diegene expliciet uit voor het keukentafelgesprek. Idealiter vinden deze gesprekken ook ‘s avonds plaats zodat ook de werkende mantelzorger erbij kan zijn. Het is belangrijk dat de professional over de juiste vaardigheden beschikt om een evenwichtig gesprek te voeren met zorgvrager én mantelzorger. Om professionals hiervoor te scholen, is in Amsterdam een E-module ontwikkeld. Aan bod komen: het erkennen van mantelzorgers, het bespreekbaar maken van hun situatie, het herkennen van mogelijke overbelasting en het bespreken van ondersteuningsmogelijkheden.'

Het deurknopeffect: een mantelzorger vertelt vaak pas na afloop bij de deur hoe het écht gaat

Michelle Emmen: 'Een gesprek met zorgvrager én mantelzorger biedt de kans om ondersteuningsbehoeften en -mogelijkheden expliciet te maken. Als gemeente zult u de afweging maken om met de mantelzorger een apart gesprek te hebben, los van de zorgvrager. Vaak hoor je namelijk van het deurknopeffect: als de mantelzorger je na afloop van het gesprek naar de deur brengt, vertelt diegene pas hoe het écht met hem of haar gaat.'

3. Welke ondersteuning mag niet ontbreken in een gemeente?

Michelle Emmen: 'Bij deze vraag denk ik in eerste instantie aan respijtzorg en aan het faciliteren van mantelzorgers. Respijtzorg ontlast de mantelzorger tijdelijk van zijn mantelzorgtaak en is één van de taken die vanuit de AWBZ naar de Wmo gaat. Goed om te weten: mantelzorgers doen minder een beroep op respijtzorg dan ze eigenlijk willen.' Ilse de Bruijn: 'Dit komt onder meer door onbekendheid met alle ondersteuning en de moeite om het mantelzorgen los te laten. Professionals die met de zorgvrager en mantelzorger spreken, kunnen het ondersteuningsaanbod actief uitdragen en mogelijke drempels om er gebruik van te maken wegnemen. Op deze manier benut je de natuurlijke vindplaatsen.' Ilse de Bruijn: 'Materiële hulp die in eerste instantie bedoeld is voor zorgvragers kan voor mantelzorgers groot verschil maken. U kunt dus ook een woningaanpassing, mantelzorgwoning, huishoudelijke hulp, parkeerkaart of aangepast vervoer toewijzen als ondersteuning voor de mantelzorger.'

Wat zegt de Wmo 2015 over ondersteuning van mantelzorgers?
- De gemeenteraad moet in het beleidsplan opnemen hoe mantelzorgers worden ondersteund.
- Gemeenten bepalen per verordening hoe mantelzorgers jaarlijks een blijk van waardering ontvangen; de opvolger van het huidige mantelzorgcompliment.
- Om mantelzorgers te ondersteunen zodat zij het mantelzorgen kunnen volhouden, wordt de mantelzorger betrokken bij het keukentafelgesprek.
- De eigen mogelijkheden van de cliënt én de mantelzorger zijn het uitgangspunt in de Wmo. In het gesprek 'aan de keukentafel' wordt niet alleen gekeken wat de zorgvrager nodig heeft, maar óók wat de mantelzorger nodig heeft aan ondersteuning om die rol te kunnen vervullen.
- Mantelzorgers die zelf onvoldoende zelfredzaam zijn, kunnen ondersteuning (een maatwerkvoorziening) van de gemeente krijgen.
- In de nieuwe Wmo staat dat gemeenten aandacht moeten besteden aan de manier waarop mantelzorgers en vrijwilligers ondersteund worden. Gemeenten zijn verplicht om in ieder geval algemene voorzieningen te treffen die mantelzorgers ondersteunen.
 
Dit artikel is afkomstig uit MOVISIES 21, oktober 2014. Movisies is de relatiekrant van Movisie en verschijnt drie keer per jaar. Movisies ook bij u in de brievenbus? Meld u nu aan.

Reacties

Reageer op dit artikel

5 + 7 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.