Effectieve aanpak huiselijk geweld? Werk gendersensitief!

artikel - 10 juni 2014
Afbeelding bij Effectieve aanpak huiselijk geweld? Werk gendersensitief!

Huiselijk geweld wordt in Nederland op een genderneutrale manier aangepakt. Maar is die aanpak voldoende effectief? Uit Europees onderzoek blijkt dat er in Nederland meer vrouwen slachtoffer zijn van huiselijk geweld dan in de meeste andere Europese landen. Is dat ook zo of rapporteren we meer? Zeker is: het aantal dodelijke slachtoffers van huiselijk geweld is de afgelopen tien jaar niet veranderd. Movisie pleit voor een gendersensitieve insteek.

Een gendersensitieve aanpak van huiselijk geweld wil zeggen dat er rekening wordt gehouden met gender: de manier waarop we in onze maatschappij mannelijkheid en vrouwelijkheid invullen. Dat gebeurt nu vaak niet. Nederland heeft een genderneutrale aanpak van huiselijk geweld waarin het gezinssysteem centraal staat. Bij deze systeemgerichte werkwijze doen alle betrokkenen mee aan het creëren van een veilige situatie. De werkwijze heeft er in Nederland voor gezorgd dat het beleid genderneutraal is geformuleerd met een duidelijke boodschap: huiselijk geweld is niet acceptabel!

Voldoende effectief?

Met die brede insteek van huiselijk geweld zijn belangrijke resultaten geboekt. Maar is dat genderneutrale beleid voldoende effectief? Zou de aanpak kunnen worden verbeterd door te kijken wat voor rol gender speelt bij de oorzaken en risicofactoren voor huiselijk geweld? Zouden we dan meer begrijpen van de complexe problematiek van huiselijk geweld? Zijn de gevolgen en dus de manier van nazorg verlenen en herstel bevorderen verschillend?

Hoe doe je dit?

Movisie pleit voor een gendersensitieve benadering bij de aanpak van huiselijk geweld. Wat betekent dat voor beleidsmakers, hulpverleners, de politie en andere betrokkenen? Saskia Daru: 'Als je gendersensitief werkt, stel je jezelf vragen als: waarom zijn de meeste slachtoffers bij partnergeweld vrouw en waarom zijn de meeste plegers man? Hoe kun je verwachtingen wat betreft vrouwenrollen en mannenrollen bespreken?' Petra Snelders: 'Gendersensitief werken vraagt rekening te houden met de verschillen tussen mannen en vrouwen.'

Systeemgericht

Een veelgehoorde reactie: Maar mannen zijn toch ook slachtoffer van huiselijk geweld? Saskia Daru: 'Dat klopt. Maar er zijn verschillen. Zo worden vrouwen verhoudingsgewijs vaker slachtoffer van ernstige vormen van lichamelijk geweld en mannen verhoudingsgewijs vaker van psychisch geweld. Door rekening te houden met  kennis over deze verschillen verwachten we dat de aanpak effectiever wordt.' Moet de systeemgerichte benadering losgelaten worden? 'Nee, het blijft belangrijk om het hele systeem erbij te betrekken. En daarnaast om binnen dat systeem oog te hebben voor de sekseverschillen en wat die betekenen voor de effectiviteit van onze aanpakken.'

Er zijn meer redenen om de huidige aanpak van huiselijk geweld kritisch te bekijken.

Waarom nu?

'Of een gendersensitieve aanpak effectief is, is niet voldoende onderzocht', aldus Petra Snelders. 'Een gendersensitieve aanpak biedt meer kans om aan te sluiten bij zowel de pleger als het slachtoffer, om verbindingen te leggen tussen geweld tegen vrouwen in de familiesfeer en geweld in de publieke sfeer en oog te hebben voor de transgenerationele overdracht.' En er zijn meer redenen om de huidige aanpak van huiselijk geweld kritisch te bekijken. 'Er komt een decentralisatie aan en daarmee gaat de aanpak van huiselijk geweld naar gemeenten. Gemeenten willen natuurlijk weten welke aanpak het beste werkt. Verder neemt de internationale druk op Nederland toe. Het Istanbul verdrag van de Raad van Europa en het toezichthoudende comité CEDAW van het VN Vrouwenverdrag dringen er op aan dat Nederland gendersensitief beleid voert.'

Oproep: denk mee!

Heeft u een voorbeeld van een interessante gendersensitieve aanpak van huiselijk geweld? Stuur het naar: Saskia Daru of Petra Snelders.

Bron: Dijk, T. van., Veen, M., & Cox, E.(2010) Slachtofferschap van huiselijk geweld: aard, omvang, omstandigheden en hulpzoekgedrag. Hilversum: Intomart.

Reacties

Reageer op dit artikel

16 + 1 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.