Emancipatie M/V: een update

artikel - 27 juni 2015
Afbeelding bij Emancipatie: een update
Het thema emancipatie is springlevend en actueler dan ooit. Oude thema’s zoals de verdeling van arbeid en zorg tussen mannen en vrouwen passen naadloos in een nieuw jasje. Jongeren en mannen mengen zich met verfrissend elan in de discussie. Een greep uit de gebeurtenissen van de afgelopen maanden, aan de hand van de  thema’s ‘verdeling tussen arbeid en zorg’, ‘mantelzorg’, ‘mannen’, en ‘gender & gezondheid’.

Verdeling van arbeid en zorg

In de jaren zeventig pleitte Joke Kool-Smit voor een 25-urige werkweek voor iedereen. Zo konden  vrouwen een inkomen en een leven buitenshuis  opbouwen en mannen meer tijd besteden aan hun kinderen en het huishouden. Inmiddels  is het veertig jaar verder; wat speelt er nu in de verdeling van arbeid en zorg? 3 ontwikkelingen laten dit zien.  

  1. Participatieprijs
    In januari 2015 won het project Schilderswijk Moeders de publieksprijs van de Movisie Participatieprijs. Deze Schilderswijk Moeders zijn 26 getrainde ‘contactvrouwen’ die 100 geïsoleerde vrouwen in de Schilderswijk leren om zelfstandig en onafhankelijk te zijn. Daardoor verandert het traditionele rolpatroon in hun gezin, wat weer bijdraagt aan het nieuwe verdelen. Runner-up was het vaderproject Di Homber  Pa Homber, waarin Caraïbische mannen actief worden in de opvoeding van hun kinderen. En daarmee pakken ze ook de taakverdeling tussen mannen en vrouwen op. Het thema van de Movisie Participatieprijs was ‘Het nieuwe verdelen’. Hoe gaan mannen en vrouwen in de participatiesamenleving werk, zorg, huishouden, vrijwilligerswerk en andere activiteiten combineren? Er werden 62 projecten ingediend die allemaal een stap in de richting van het nieuwe verdelen maken. Benieuwd naar meer praktijkvoorbeelden rondom de verdeling van arbeid en zorg? Bekijk ze op de website van Movisie
     
  2. Sardes
    Sardes is een organisatie die zich richt op het vergroten van de ontwikkelingskansen van jongeren. Zij loven een prijs uit aan projecten die de betrokkenheid van vaders bij de opvoeding van hun kinderen vergroten. De prijswinnaars worden in juli bekend gemaakt.
     
  3. Women Inc
    Op 6 maart organiseerde Women Inc een bijeenkomst over de nieuwe verdeling van zorg en werk in Nederland. De 400 aanwezigen - werkgevers, beleidsmakers, vrouwen en veel mannen - droegen suggesties en ideeën aan over wat ieder daar zelf aan kan bijdragen. Zoals: de balans tussen zorg en werk moet een vast onderdeel zijn van de gesprekken tussen werkgever en werknemer, het persoonlijk zorgplan moet opgenomen worden in de HR-cyclus, een fulltime werkweek bestaat uit vier dagen, werk- en schooltijden moeten flexibeler en zorg moet als vak of als stage worden aangeboden in het onderwijs. Bent u benieuwd naar de resultaten van deze bijeenkomst? Bekijk ze op de website van Women Inc.

Mantelzorg

Door de bezuinigingen en de hervorming van de zorg zal er veel meer mantelzorg verleend moeten worden. Welk effect heeft dat op mannen en vrouwen? En hoe beïnvloedt het hun betaalde baan? Er zijn 2 ontwikkelingen op het gebied van mantelzorg de afgelopen tijd.

  1. SCP
    Het Sociaal Cultureel Planbureau publiceerde in het voorjaar twee rapporten: ‘Concurrentie tussen mantelzorg en betaald werk’ en ’Vrouwen, mannen en hulp aan (schoon)ouders’.In het eerste rapport wordt geconcludeerd dat mensen die werken en mantelzorg verlenen niet vaker dan anderen korter gaan werken. De mantelzorg gaat dus vooral ten koste van vrije tijd. Wel is het zo dat het verzuim van werkenden die mantelzorgen stijgt, vooral als de zorg langer duurt dan twee jaar.In het tweede rapport beschrijven de onderzoekers de verschillen tussen vrouwen en mannen in het geven van hulp aan (schoon)ouders.
     
  2. Nederlandse Vrouwen Raad

    De Nederlandse Vrouwen Raad (NVR)  -  een koepel van 50 vrouwenorganisaties met zeer uiteenlopende achtergrond en een bereik van circa 1 miljoen vrouwen -  trekt de discussie over mantelzorg door naar de emancipatie van vrouwen en economische zelfstandigheid. In een brief aan de ministers Bussemaker en Asscher zegt de NVR in 2014: ‘’Door de nieuwe Wmo en de Participatiewet zal de vraag naar onbetaalde zorg aan jongeren, ouderen, zieken en gehandicapten toenemen. In de praktijk komen deze mantelzorg en vrijwillige zorg – ook nu al - meestal terecht bij vrouwen. Hoe kan worden voorkomen dat de emancipatie van vrouwen en hun moeizaam verworven economische zelfstandigheid hierdoor worden teruggedraaid?’’

    Minister Bussemaker stelt daarop voor om een expertmeeting te organiseren. Dat gebeurt in juni 2015 door de Nederlandse Vrouwen Raad (NVR), Movisie, Mezzo en Atria. Doel is om inzicht te krijgen in de effecten van de transities op de man-vrouw verdeling van zorg en werk en om te onderzoeken hoe die verdeling evenwichtiger kan.
     

Mannen

De maatschappij is continue in verandering en ook voor mannen betekent dit nieuwe dilemma’s op het gebied van werk, persoonlijke ontwikkeling, gezinsleven en vaderschap. Wat zijn ontwikkelingen als het gaat om het thema mannen?

  1. Emancipator
    In 2014 richtte Jens van Tricht Emancipator (link: website emancipator) op, een organisatie voor mannen en emancipatie die zich inzet voor rechtvaardige sekseverhoudingen door het bevorderen van mannenemancipatie. Doel is om ’professionals en organisaties op het gebied van mannenemancipatie te ondersteunen en te verbinden, een geïntegreerde en holistische visie met handelingsperspectief op mannenemancipatie te ontwikkelen en mannen- en vrouwenemancipatie met elkaar te verbinden’. Om deze pionierende organisatie verder te ontwikkelen zette Emancipator in mei een aantal (deels vrijwillige) vacatures uit.
     
  2. Mannenemancipatie 2.0
    In juni organiseerde Emancipator ook de kick off bijeenkomst van het project ‘Mannenemancipatie 2.0’. Stakeholders, belanghebbenden en betrokkenen spraken over wat nodig is op het gebied van mannenemancipatie en wat wel of niet werkt. Met de uitkomsten ontwikkelt Emancipator een handelingsperspectief dat in 2016 verschijnt, met concrete aanbevelingen voor professionals, organisaties en beleidsmakers.

Gender en gezondheid

Vrouwen hebben een langere levensverwachting dan mannen maar hebben die jaren een lagere kwaliteit van leven. Algemene ziektes verlopen anders bij vrouwen dan bij mannen en ook reageren vrouwen anders op medicijnen.

In juni nam het Ministerie van VWS de kennisagenda Gender en Gezondheid in ontvangst, met daarin een overzicht van de lacunes in de kennis over gender en gezondheid. Dit onderwerp haalde het nieuws met koppen als ‘vrouwen krijgen slechtere medische zorg’. Het ministerie stelt geld beschikbaar om de kennisagenda verder te brengen.

Aanbeveling: aandacht voor meer diversiteit

Wat opvalt is dat veel van de hierboven genoemde activiteiten zich expliciet of impliciet richten op de traditionele gezinsvorm van man, vrouw en kinderen. Movisie pleit voor meer aandacht voor alternatieve gezinsvormen zoals alleenstaande ouders, woongroepen, homo- of lesbische gezinnen, niet-westerse (groot)families etc. Voor deze groepen is vaak een andere aanpak nodig. Aandacht voor meer diversiteit dus. Een mooie uitdaging voor de toekomst.

 

Reacties

Reageer op dit artikel

10 + 6 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.