Geen hogere vergoeding voor vrijwilligers

…en andere reacties op onze vraag naar uw mening
artikel - 12 maart 2014
Afbeelding bij Geen hogere vergoeding voor vrijwilligers

Wat verdienen de professionele vrijwilliger en de actieve burger? Wat is het verschil tussen vrijwilligerswerk en een betaalde baan? En wat zijn alternatieven voor de huidige vrijwilligersvergoeding? Er werden veel reacties geplaatst op ons artikel van 6 februari over dit onderwerp.

De meest genoemde reactie op het artikel van 6 februari: vrijwilligerswerk moet vooral vrijwillig blijven en niet verward worden met betaalde arbeid. Een aantal mensen wijst in dat verband nadrukkelijk ook op de vervanging van betaalde kracht door vrijwilligers die het werk van professionals overnemen. Vrijwel niemand antwoordt positief op de vraag naar de verhoging van de vrijwilligersvergoeding. 

Creatieve beloningen

Vrijwilligerswerk mag beloond worden, maar dan in de vorm van erkenning en waardering. Een vrijwilligersfeest, een kerstgeschenk of een vrijwilligersuitje is belangrijker dan een hogere vergoeding. Toch zijn er creatieve voorstellen gedaan die het financieel aantrekkelijk maken om vrijwilligerswerk te doen. Bijvoorbeeld voor ZZP-ers: '…het aantal uren dat iemand vrijwillig werkt, optellen bij de betaalde uren en het verschil in loonbelasting kan de vrijwilliger van de belasting aftrekken.' Er is voorgesteld een heffingskorting in te voeren ter compensaties van de maatschappelijke dienstverlening. Ook het (her)invoeren van de vrijwilligerskaart waarmee vrijwilligers korting krijgen in winkels en bijvoorbeeld pretparken, is geopperd. 

Vrijwillig of professioneel?

Opvallend veel reacties gaan over vrijwilligers die hetzelfde werk doen als professionals, of zelfs in plaats van professionals. Niet alleen door de crisis en bezuinigingen, maar ook door de decentralisaties worden betaalde krachten vervangen door vrijwilligers, is een veel genoemde reactie. Mensen vragen zich af wat betaald werk onderscheidt van onbetaald of vrijwilligerswerk. Zeker als een vrijwilliger ondersteunend werkt in de kinderopvang of ouderenzorg. Of een bijdrage levert aan het economisch verkeer door het runnen van een winkel met tweedehands kleding. In de informele zorg wordt de discussie over de grenzen tussen de inzet van de betaalde en onbetaalde krachten al langer gevoerd. Het lijkt erop dat die discussie zich nu uitbreidt naar andere sectoren. Vervolgens is het nog maar een kleine stap naar een arbeidsmarktbrede discussie over dit onderscheid. Daarbij komen vragen naar voren als: 'Is betaalde arbeid belangrijker dan onbetaalde arbeid?' En 'Mag onbetaalde arbeid voorrang krijgen op betaalde arbeid met als consequentie dat meer mensen vrijwilligerswerk kunnen doen ‘in de baas z’n tijd’'. 

Tegenstelling gemeenten en UWV

Een aantal reacties verwijst naar een vreemde tegenstrijdigheid tussen hoe de overheid en het UWV omgaan met vrijwilligerswerk naast een uitkering. Daar waar de overheid het heeft over een tegensprestatie voor het behouden van de uitkering, stopt de UWV de uitkering als er sprake is van verdringing van arbeid. Of omdat het vrijwilligerswerk het vinden van betaalde arbeid in de weg staat. Ook dat kan gelden voor Fatima of Marjon, van het speeltuinvoorbeeld in het artikel van 6 februari. Wanneer een van beide een UWV uitkering heeft, kan het UWV oordelen dat hun werk voor de speeltuin, het vinden van een betaalde baan in de weg staat. In dat geval is de enige oplossing te stoppen met het vrijwilligerswerk of er een betaalde baan van maken. En dat kon de speeltuin zich niet veroorloven. 

En Fatima en Marjon dan?

Fatima en Marjon zijn met deze reacties nog niet geholpen. Zij hebben geen salaris maar willen wel beter beloond worden voor hun grote inzet. Een aantal mensen verwijst naar de op handen zijnde tegenprestatie naar vermogen. Daardoor wordt de vraag van Fatima en Marjon ook nog eens ingehaald. Door de tegenprestatie kan de bijstandsuitkering gezien worden als beloning voor de vrijwillige inzet. Maar ja, aan de andere kant geldt ook dat bijstandsgerechtigden minder vrijwilligers vergoeding mogen ontvangen: €764,- in plaats van €1500,- per jaar. Alles wat ze meer  krijgen wordt ingehouden op de uitkering.  En zo houden Fatima en Marjon het gevoel dat ze veel werk verzetten, zonder dat ze daarvoor op gepaste wijze beloond te worden.  

Oplossing voor Fatima en Marjon

De enige oplossing die voor de dames een beetje in de buurt komt, is het invoeren van het basisinkomen. Tot een bepaald bedrag is het particulier inkomen vrij van administratie te ontvangen, ongeacht de herkomst. In Zwitserland is er in 2013 een referendum over gehouden. Ook in Europa was er een burgerinitiatief voor een onvoorwaardelijk basis inkomen in Europa. Met een kwart miljoen handtekeningen in januari 2014 heeft dit initiatief het niet gehaald. Ook in Nederland  komt dit oude ideaal weer boven drijven, mede als gevolg van de discussie over tegenprestatie naar vermogen. De Basis Inkomen Partij (BIP) doet tijdens de gemeenteraadverkiezingen mee in meerdere gemeenten. Of dit de invoering van het basisinkomen dichterbij brengt, is de vraag. Helaas dus geen oplossing op korte termijn voor Fatima en Marjon.

De reacties roepen nieuwe vragen op. Wat vindt u; is betaalde arbeid belangrijker dan onbetaalde arbeid? Mag onbetaalde arbeid voorrang krijgen op betaalde arbeid, waardoor meer mensen vrijwilligerswerk doen? En hoe denkt u over het basisinkomen?

Reacties

Ik ben vrijwilliger en heb WW heb ik recht op een vergoeding want ik hoor inde wandelgangen dat sommige dat krijgen als je een jaar werkt als vrijwilliger ik werk 14 uur per week bij de kringloop of is dat alleen bij de bijstand

Beste Marion

Op https://vrijwilligerswerk.nl/vrijwilligersvergoeding vind je alles over onkostenvergoedingen en vrijwilligerswerk. Let ook op punt 1. Je hebt geen recht op een onkostenvergoeding, maar het kan zijn dat jouw vrijwilligersorganisatie die wel verstrekt. Vraag het dus bij hun na.

Op https://vrijwilligerswerk.nl/uitkeringen#3 vind je meer over ww en vrijwilligerswerk

Ik heb de afgelopen jaren de grenzen tussen betaald en onbetaald werken steeds meer zien vervagen. Ik zie thans inderdaad 2 groepen ontstaan. 1. De "ouderwetse" vrijwilliger, die gedurende een aantal uren per week zich belangeloos inzet. en 2. de onbezoldigd medewerker, die op vaste tijden aanwezig is en werk verricht dat tot in de jaren '80 door betaalde medewerkers werd gedaan en waarvan het werk langzaamaan wegbezuinigd is.
Verder vraag ik me af wanneer de"vijver" van vrijwilligers leeg zal zijn. Steeds meer organisaties doen een beroep op vrijwilligers, en vissen vaak in dezelfde vijver. Nu is de "babyboom" van na 1945 nog volop actief, maar over 10 jaar zijn we daar doorheen en dan? We moeten nu al verder kijken.

Er kunnen eindeloos vragen gesteld worden....
Ik vraag: Wie kan zich vrijwillig werken permitteren???
Ik zou het graag willen en ik denk dat dit voor mij de enige reële kans is om weer met mijn expertises aan het werk te kunnen.
MAAR - met een tijdelijke WGA uitkering van de UWV door ziekte wil ik vooral voorkomen nog dieper in de schulden resp. armoede te komen. Ik MOET betaald werk vinden anders kom ik in de bijstand. Dat wil ik niet! - ik wil mijn levensstandaard middels passend werk zo veel mogelijk terug proberen te halen - of minimaal de 70% van mijn inkomen van voor de ziekte houden. (Ben ziek geworden van "mobbing" door de werkgever).
Als psycholoog en pedagoog/docent zou ik me PERFECT in het vrijwilligerswerk "zorg& welzijn" in kunnen voegen - ik heb ook voldoende plannen om mijn expertise in te passen op de behoefte en infrastructuur van vrijwilligersorganisaties. Maar helaas: ik moet geld voor mijn werk vragen - en dat is niet de opzet van vrijwilligerswerk.
Een ZZP'er-bestaan heeft om te kunnen slagen weer een hele reeks van andere voorwaarden nodig - om er maar iets te noemen: infrastructuur, financiële middelen, jongere leeftijd om de tijd ook haar werk te kunnen laten doen...
Zo gezien komt voor mij alleen een baan als werknemer in aanmerking - maar daar ben ik te oud voor (60 jaar) en niet meer voldoende belastbaar (ziekte is chronisch maar redelijk handelbaar).

Zo - ik wacht op voorstellen. Ik wil! - wie wil mij? ...De politiek kun je voor jaren vergeten - daar ziet men van de (werkloze) bomen het bos niet meer ...

De "nieuwe vragen" die opgeroepen worden schieten inderdaad alle kanten op. Het vraagstuk van een basisinkomen staat los van dit alles. Dat moet je er niet bij willen betrekken omdat het vraagstuk van (extra) beloning dan niet opgelost is en het geval van dwang in ruil voor onbetaalde arbeid nog steeds niet geweken is. En dat heeft niets met vrijwilligerswerk te maken. Als ik het probleem van 'Fatima en Marjon' en hun speeltuin zou tegenkomen in mijn werk als coördinator van een vrijwilligerssteunpunt, dan zou ik met de dames om tafel gaan zitten en misschien wel voorstellen om de Krachtmeting uit te voeren. Het lijkt er namelijk op dat de vereniging onvoldoende draagkracht en hulpkracht heeft. Ongetwijfeld kunnen taken wel in kleinere partjes opgedeeld worden. Dan wordt de speeltuin ook minder afhankelijk van twee mensen. Vrijwilligers doen uiteindelijk het werk dat zij zelf willen doen; of ze daar nu 2 of 20 uur per week aan besteden. De sterke afhankelijkheid en de veelomvattendheid van het takenpakket van Fatima en Marjon kan voor nieuwe vrijwilligers wel eens drempelverhogend zijn. Zijn de (coördinatie-)activiteiten zo veel omvattend en leveren ze de vereniging zoveel meerwaarde op dat ervoor betaald moet gaan worden, dan moet de algemene ledenvergadering daar gewoon toe besluiten. En de begroting daarop aanpassen.

Ik schreef n.a.v. ditzelfde thema vorig najaar een blog. Daarin ook mijn gedachten bij een basisinkomen. Dat iets niet meteen haalbaar lijkt, betekent niet dat je er niet aan kunt werken om een richting op te gaan naar een andere manier van belonen van wat mensen doen.
http://corapostema.blogspot.nl/2013/10/de-een-zijn-dood-is-de-ander-zijn...

Wat me opvalt is dat er een soort vervuiling in deze discussie optreedt, er lopen dingen door elkaar heen. Als we ons beperken tot zorg en welzijn dan is het zo dat er bepaalde zaken zijn waarvan de overheid die zo belangrijk vindt, dat er mensen voor betaald worden. Dat is dus betaald werk. Aan die mensen mogen dus eisen worden gesteld. Als een overheid beslist dat iets niet meer betaald wordt dan is dat gewoon zo. Als er toch taken zijn waar we op kunnen rekenen dan proberen we daar geld voor te krijgen. Traditioneel besteden een groot aantal mensen extra tijd aan maatschappelijk wenselijke en interessante werkzaamheden zoals je inzetten voor Greenpeace. De kern daarvan is het ontbreken van verplichtingen. Ik kan stoppen als ik dat wil.
Doordat een aantal betaalde activiteiten weg zijn vanwege bezuiniging, de crisis, valt er een gat. We willen toch dat die activiteiten plaatsvinden. Dat kan door meer inzet van vrijwilligers te vragen om die activiteiten te doen. Het verschil blijft echter dat de verplichting (zoals bij betaald werk) ontbreekt want het blijft vrijwilligheid. Als we wel gaan rekenen op die activiteit, dus de vrijwilligheid eigenlijk weghalen dan wordt het onbetaalde arbeid. Een vrijwilliger die een cliënt begeleidt bij het bijhouden van zijn boekhouding kan moeilijk ineens zeggen: ik hou ermee op. Zo ook met zorg. Vrijwilligheid is dan ook onzekerheid. Nog erger wordt het als we uitkeringsgerechtigden gaan dwingen om die (vroeger betaalde) activiteiten te gaan doen. We noemen dat dan inderdaad vrijwilligheid maar dat is het niet, het is gewoon werkverschaffing. Dus onderscheid is noodzakelijk en correct gebruik van begrippen ook.
Werken met een basisinkomen vereist een dermate mentaliteitsverandering dat het zeker nu niet haalbaar lijkt. Dan moeten we streven naar een ander soort samenleving. De beloning is dan niet meer zozeer geld maar de eer dat je iets voor de ander doet. Mijn baas betaalt me omdat hij dan zeker weet dat ik er iedere morgen ben. Zou ik die discipline ook kunnen opbrengen als ik daar niet voor betaald zou worden?

Dick Haster

Reageer op dit artikel

5 + 6 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.