Geen roddels maar steun

Interview over ‘sisterhood’ met peer educators van Meiden EmpowerTeam
artikel - 28 juli 2015
Marokkaanse meiden

‘Een van de opdrachten was een roddel doorvertellen. Het laatste meisje vertelde een compleet ander verhaal dan wat ik tegen de eerste had gezegd. Jasmijn werd Bart, zoenen werd seks. Daar schrokken de jonge meiden van: zo gaat het blijkbaar in het echt ook met een roddel. Deze meiden komen uit culturen waar de familie-eer voorop staat, en daar kan zo’n roddel heftige gevolgen hebben.’

Aan het woord zijn de Marokkaans-Nederlandse Sarah (22) en Saloua (27). Beide jonge vrouwen geven voorlichting aan meiden van Turkse, Marokkaanse en Hindoestaanse afkomst. Als peer educator staan ze voor een groep iets jongere meiden in een buurthuis of op een middelbare school. Vier jaar geleden zijn ze als peer gestart voor het project Je staat niet alleen. Destijds wilden ze meiden uit eigen kring bewust maken over taboeonderwerpen als zelfmoord en eerwraak.

Best zware onderwerpen.
Sarah: ‘Klopt. Meiden vond het best pittig om meteen over eerwraak en suïcide te praten. Samen met Movisie zijn we daarom gaan kijken hoe zoiets begint. En vaak start het met een roddel. Ongeacht of het waar is of niet, een roddel kan in eerculturen een fatale afloop hebben.’
‘Roddelen ligt bij Marokkaanse, Turkse of Hindoestaanse meiden net wat anders dan bij autochtone meiden’, voegt Saloua toe. ‘Als een meisje zich in de ogen van haar familie niet netjes gedraagt, volgen er soms harde sancties.’

Opsluiting in huis, uithuwelijking, terugsturen naar het land van herkomst, mishandeling en soms zelfs moord zijn de harde sancties waar Saloua over spreekt. De eer van de familie moet beschermd worden, men spreekt daarom van eergerelateerd geweld. Al jaren ligt het aantal zelfmoordpogingen onder meisjes uit Turkse en Hindoestaanse kringen veel hoger dan bij meiden van Nederlandse komaf. Conflicten thuis en gebrek aan bewegingsvrijheid spelen een cruciale rol. Ook voor meiden van Marokkaanse afkomst geldt dit. Het moeten hooghouden van de familie-eer is niet altijd vol te houden. Volgens Movisie hebben meiden en jonge vrouwen behoefte aan steun op het terrein van seksualiteit, relaties en eer. Met verschillende peer educators uit het project Je staat niet alleen is daarom het Meiden EmpowerTeam opgezet. Dit team wil meiden in de leeftijd van 12 en 19 jaar weerbaar en bewust maken van de gevolgen die roddels kunnen hebben en ze tegelijkertijd hier weerbaar tegen te maken.

Welke onderwerpen komen bij een Meiden EmpowerTeam-bijeenkomst aan bod?
Saloua: ‘Wat me heel erg is bijgebleven was een uitzonderlijk voorval waarbij meiden een verkrachtingsfilmpje doorgestuurd hadden gekregen. Het meisje in het filmpje zat blijkbaar daar zelfs op school. De reactie van de meiden onderling was ‘iew daar heb je toch niet naar gekeken?’ in plaats van een meer empathisch ‘dit kan echt niet’.’
Sarah: ‘Vaak is er één iemand nodig die de situatie veroorzaakt en vervolgens duizenden om het te laten verspreiden. Veelal wordt er niet goed genoeg nagedacht wat de gevolgen van zo’n actie kunnen zijn. Het Meiden EmpowerTeam wil dat ze niet roddelen of buitensluiten, maar steun bieden aan elkaar. Wij willen sisterhood creëren.’

Sisterhood?
Sarah: ‘Wanneer er iets vervelend gebeurd, moet je door de meiden of jonge vrouwen uit je omgeving worden opgevangen, niet neergehaald. Deze saamhorigheid noemen wij sisterhood. Het Nederlandse woord ‘zusterschap’ klinkt toch ook niet trouwens?’
Saloua: ‘Wat we met hen bespreken blijft binnenkamers. Soms zijn er zelfs bijeenkomsten waar meiden hiervoor een contract moeten ondertekenen. Het resultaat is dat gevoelige onderwerpen aangekaart kunnen worden in een veilige omgeving en ook de teruggetrokken leerling aan het woord komt. En over pesten begint bijvoorbeeld. In een bijeenkomst die ik leidde, heeft een meisje voor het eerst verteld dat ze al twee jaar gepest werd. Ze had het nooit serieus ter sprake gebracht bij haar mentor.’

Waarom hier dan wel?
‘Een docent staat vaak toch wat verder van de leerlingen af. Een peer educator bevindt zich tussen de leerling en de leraar in. Ik heb als peer dezelfde culturele achtergrond, er is weinig leeftijdsverschil en juist veel herkenning’, aldus Saloua.

Jullie waren zelf jong toen jullie peer educator werden. Wat bracht het jullie?
Sarah: ‘Het is een boost voor je zelfvertrouwen. Je leert presenteren, voor een klas te staan en kritisch over zaken na te denken. Het verbreedt echt mijn horizon. Over dat filmpje waar we het eerder over hadden: vijf jaar geleden zou mijn eerste reactie misschien wel hetzelfde zijn geweest als die meiden in de klas.’
Saloua: ‘Het heeft mij echt veranderd. Zeker in de zin dat ik de discussie aan ga met familie en vrienden. Ik krijg wel eens te horen dat ik vernederlands ben maar ik hou van m’n roots. Als peer educator sta ik echter wel ergens voor. Wij willen een steentje bijdragen om dingen bespreekbaar te maken in onze gemeenschap. En dat begint ook bij jezelf, in je eigen omgeving.’   

Zo’n 200 meiden tussen de 12 en 19 jaar hebben inmiddels voorlichting gekregen van de peer educators van het Meiden EmpowerTeam. Heeft uw onderwijsinstelling of maatschappelijke organisatie interesse in voorlichting van de peers van het Meiden EmpowerTeam? Stuur een e-mail naar Siham el Moussaoui.

Professionalisering peer educators

Een goede peer educator moet niet alleen ervaringskennis in huis hebben, hij of (in dit geval) zij moet ook over bepaalde vaardigheden beschikken. Begeleiding en training is daarom essentieel. Movisie heeft binnen het programma Kennisplatform Integratie & Samenleving een vervolgproject ontwikkeld waarbij onder andere voorlichters van het Meiden EmpowerTeam verder geprofessionaliseerd worden. Het doel is dat de peers vaker ingezet worden door gemeenten en instellingen in de aanpak van eergerelateerd geweld.

 

Reacties

Reageer op dit artikel

1 + 1 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.