De gemeentelijke blik op vrijwilligerswerk en mantelzorg

artikel - 13 januari 2015

Movisie vroeg gemeenten naar het gebruik van de basisfuncties voor vrijwilligerswerk en mantelzorgondersteuning uit 2009, het huidige vrijwilligers- en mantelzorgbeleid en de behoeften aan een nieuw richtinggevend kader. In dit artikel vindt u enkele opvallende uitkomsten uit dit onderzoek.

Tussen zorg die beroepskrachten en vrijwilligers leveren moet een duidelijk onderscheid blijven bestaan. Dat stelt 82% van de beleidsambtenaren vrijwilligerswerk en mantelzorgondersteuning in het onderzoek van Movisie onder 56 gemeenten.

Beleid rondom vrijwilligerswerk

  • In de Participatiewet is opgenomen dat gemeenten om een zogenaamde ‘tegenprestatie’ voor het ontvangen van een bijstandsuitkering kunnen vragen. 65% van de respondenten is dat van plan. 42% van de gemeenten ziet deze tegenprestatie als een vorm van vrijwilligerswerk en neemt deze vorm ook mee in het vrijwilligerswerkbeleid.
  • Met de stelling ‘Er zou eigenlijk geen verschil moeten zijn tussen de zorg die een beroepskracht en een vrijwilliger leveren aan kwetsbare burgers binnen onze gemeente’ is slechts 10% van de gemeenten het eens, 82% is het hiermee (sterk) oneens.
  • Gemeenten steunen niet alleen vrijwilligersorganisaties, maar ook steeds vaker ongeorganiseerde burgerinitiatieven, 84% geeft dit aan.

Mantelzorgondersteuning in gemeenten

  • In twee derde van de gemeenten worden mantelzorgers standaard bij het ‘keukentafelgesprek’ betrokken. Ruim 60% van de gemeenten geeft aan dat mantelzorgondersteuning straks integraal onderdeel uitmaakt van het sociale wijkteam.
  • Iets meer dan de helft van de gemeenten geeft aan dat beroepskrachten pas mogen worden ingezet als vrijwilligers niet meer kunnen zorgdragen voor de ondersteuning van de mantelzorgers. Bijna 30% ziet al eerder een rol voor de professional.
  • Ruim twee derde van de gemeenten ziet het nut in van een lokaal expertisecentrum mantelzorg dat professionals en vrijwilligers deskundig maakt in het ondersteunen van en samenwerken met mantelzorgers

De meerderheid van de gemeenten heeft behoefte aan een nieuwe versie van de basisfuncties, die aansluit bij de Wmo 2015.

Gebruik van de basisfuncties vrijwilligerswerk en mantelzorgondersteuning

  • 65% van de gemeenten heeft de basisfuncties vrijwilligerswerk actief gebruikt. 71% van de gemeenten heeft een visie ontwikkeld op nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen inclusief de rol van vrijwilligers daarin.
  • Van de onderzochte gemeenten is 96% bekend met de basisfuncties mantelzorgondersteuning uit 2009 en 70% heeft de basisfuncties actief gebruikt. De basisfuncties werden benut bij het opstellen van mantelzorgbeleid en als inspiratiebron voor het formuleren van een visie op mantelzorgondersteuning.
  • De meerderheid van de gemeenten heeft behoefte aan een nieuwe versie van de basisfuncties, zowel voor vrijwilligerswerk als voor mantelzorgondersteuning, die aansluit bij de Wmo 2015. Deze basisfuncties zouden ook een kader moeten bieden voor het ondersteunen van ongeorganiseerde burgerinitiatieven in het algemeen en specifiek op het terrein van informele zorg.

Download

Movisie voerde het onderzoek uit in opdracht van het ministerie van VWS, in het voorjaar en de zomer van 2014. Het volledige rapport ‘Het hart van de transformatie’ kunt u onder aan deze pagina downloaden.

Minicursus Mantelzorgbeleid

Werkt u bij een gemeente aan het ontwikkelen van beleid rondom informele zorg? Dan is de minicursus mantelzorgbeleid iets voor u! Tijdens deze minicursus krijgt u inzicht in waar uw gemeente staat op het gebied van mantelzorgondersteuning. Daarnaast zit de cursus vol met ontvangt u praktische tips over het vinden, versterken, verlichten en verbinden van mantelzorgers. Aan de slag met de mini-cursus!

Reacties

Vrijwilligers werk oke als het gebruikt word om mensen uit hun isolatie te halen.mensen die graag iets willen doen terwijl zij chonisch ziek zijn hoeven niet nog eens extra betaald.zij hebben een uitkering en hebben behoefte om onder de mensen te zijn en daar waar nodig en als het gaat een hand uit de mouw te steken.Dit mag nooit vervanging zijn van een gediplomeerde kracht.thuis niet en ook niet in instellingen.

Geachte A.B.,

De meeste gemeenten kiezen er niet voor om vrijwilligers het werk van beroepskrachten te laten doen. Dat blijkt ook uit ons onderzoek: 82 procent van de gemeenten is het (sterk) oneens is met de stelling ‘Er zou eigenlijk geen verschil moeten zijn tussen de zorg die een beroepskracht en een vrijwilliger leveren aan kwetsbare burgers binnen onze gemeente’. Vanuit Movisie zijn wij het met u eens dat vrijwilligerswerk wel een manier kan zijn om mensen mee te laten doen.

In de jaren '80 -'90 was het gebruikelijk om aangeboden vrijwilligerswerk te toetsen op criteria zoals 'arbeidsvervalsing': het zou dan bijv. gaan om een feitelijk normale baan, maar in het kader van bezuiniging werd het benoemd als vrijwilligerswerk.
Moeten we er nu op uit zijn, dat er straks programma's komen om een burn-out bij mantelzorgers te verhelpen of voorkomen/

Reageer op dit artikel

2 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.