Hoe gaan we de toegang tot voorzieningen regelen?

Dilemma's van gemeenten
artikel - 4 november 2013
Afbeelding bij Hoe gaan we de toegang tot voorzieningen regelen?

In 2015 is 55 procent van het totale inkoopbudget van gemeenten voor de zachte sector. Logisch dat gemeenten de toegang naar voorzieningen goed willen regelen. Maar wat is wijsheid?

Dilemma 1: sociaal wijkteam of Wmo-loket?

Er is veel voor te zeggen om een sociaal wijkteam de toegang tot voorzieningen te laten regelen. Zo’n team heeft laagdrempelig contact met mensen in de wijk en kent hun situatie en ondersteuningsvragen. Ze weten bovendien hoe ze mensen op het spoor kunnen zetten om het eigen netwerk in te schakelen. Aan de andere kant heeft vrijwel elke gemeente al een Wmo-loket waar aanvragen voor hulp bij het huishouden en bijvoorbeeld vervoersvoorzieningen worden behandeld. Dus waarom niet dit loket geschikt maken? Afstemming van de intake/vraagverheldering van het loket en het sociaal wijkteam ligt voor de hand om te voorkomen dat zaken dubbel worden gedaan.

Dilemma 2: de beste of de goedkoopste oplossing?

Gemeenten willen cliënten zoveel mogelijk de regie geven. Uit onderzoek is bekend dat oplossingen waar iemand zichzelf ‘eigenaar’ van voelt de meest duurzame zijn. En dat wil je! Het gaat immers om kwetsbare mensen met grote en vaak langdurige problemen. Tegelijk moet er worden bezuinigd en wil je als gemeente de toegang zo goedkoop mogelijk regelen. Maar wanneer wordt goedkoop duurkoop? Neem een alleenstaande moeder met een dochter met een verstandelijke beperking. Ze gaat minder begeleiding krijgen en moet meer zelf en met haar kleine netwerk oplossen. De extra belasting kan ervoor zorgen dat deze moeder overbelast raakt of haar betaalde werk niet meer kan volhouden. Financiële problemen en lichamelijke en psychische klachten liggen op de loer en zo word je als gemeente op veel hogere kosten gejaagd.

Dilemma 3: nu regelen of op de wet wachten?

Najaar 2013 wordt de concept-wettekst van de herziene Wmo bekend. Waarschijnlijk zal de wet pas medio 2014 door het parlement zijn. Wat precies de regelruimte is, is dus nog onduidelijk. Dit brengt gemeenten in een lastig pakket: nu vast de toegang regelen en inbouwen dat de regels misschien toch nog worden aangepast of wachten tot de wetstekst wordt gepubliceerd? De richting waarin de veranderingen gaan, is wel duidelijk. En er is tijd nodig om ‘in te leren’ voor de mensen die het gesprek gaan voeren. Daarom adviseren wij om toch nu al te starten om ervaring op te doen.

Dilemma 4: zelf beslissen of aan sociaal wijkteam overlaten?

Een sociaal wijkteam stelt met iemand een arrangement samen. Wat doe je als gemeente: vertrouw je het sociaal wijkteam en ga je af op haar advies of wil je als gemeente toch ook zelf beoordelen of de inzet van voorzieningen op de juiste manier gebeurt? Een mogelijkheid is om te werken aan dat vertrouwen door als loket tijdelijk deel uit te maken van een sociaal wijkteam zodat je als gemeente dichterbij zit en situaties en perspectieven mee overweegt. Op die manier ontstaat inzicht en wederzijds begrip voor de keuzes die worden gemaakt. Ook ontstaat vertrouwen als met elkaar de vraagverheldering wordt vastgesteld.

Dilemma 5: vernieuwen of continueren?

Het budget dat naar de gemeente gaat, is naar verwachting 25 procent minder dan wat nu in de AWBZ wordt uitgegeven. En het overgrote deel van het budget zal nodig zijn voor de mensen die nu al begeleiding hebben. Natuurlijk zullen gemeenten gesprekken voeren met deze mensen om te zien of de manier waarop ze nu begeleid worden optimaal aansluit op de visie vanuit de Wmo. Maar er zal hierdoor toch weinig geld zijn voor vernieuwing. Terwijl er juist vernieuwing nodig is om op langere termijn goede kwaliteit te kunnen bieden met minder geld. Op korte termijn moet een gemeente dus extra bezuinigen op de maatwerkvoorzieningen ten gunste van de ontwikkeling van algemene voorzieningen en de ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers.


Wat zijn sociale wijkteams?

Sociale wijkteams zijn er voor alle bewoners in die wijk die vragen en ideeën hebben. De focus ligt op het leggen van contact met en het bieden van ondersteuning aan bewoners in een kwetsbare situatie. Het sociaal wijkteam pakt vragen op het terrein van zorg en welzijn van burgers in samenhang op. Daarbij wordt aangesloten op hun eigen mogelijkheden en die van het sociaal netwerk. Doel van een sociaal wijkteam: het activeren, participeren en ondersteunen van wijkbewoners in hun sociaal functioneren en hun zelfredzaamheid.


 Dit artikel is afkomstig uit MOVISIES 18, oktober 2013. MOVISIES is de relatiekrant van MOVISIE en verschijnt drie keer per jaar. MOVISIES ook bij u in de brievenbus? Meld u nu aan!

Reacties

Reageer op dit artikel

19 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.