Hoe geef je als kleine instelling vorm aan veiligheidsbeleid?

16 mei 2019

Kleinschalige instellingen worstelen vaak met vragen omtrent conflicten en grensoverschrijdend gedrag. Het formuleren van beleid op het gebied van sociale veiligheid is een zoektocht voor veel kleinschalige instellingen. Er zijn regels nodig om die veiligheid te waarborgen, maar je kunt en wilt niet alles in regels vastleggen.

Kleinschalig wonen is een vorm van wonen waarbij mensen die in meerdere of mindere mate begeleiding en zorg nodig hebben zo zelfstandig mogelijk wonen in een huis in de wijk in plaats van in een instelling.  In deze kleinschalige woonvormen is veiligheid een belangrijk aandachtspunt. Daarbij gaat het naast Arbo-, brand-, voedsel- en medicatieveiligheid ook om sociale veiligheid. Veiligheidsbeleid op papier zetten blijkt een grote klus voor deze kleine instellingen. Regels scheppen een zekere afstand, terwijl de kracht van kleinschalige instellingen juist de nabijheid is.  

Wat en waar melden?

Kleinschalige instellingen worstelen dan ook vaak met wat te doen als grenzen worden overschreden. Ook is niet altijd duidelijk wat en waar je moet melden? Hoe ervan te leren en procedures te verbeteren is voor veel instellingen een vraag waar nauwelijks aandacht voor is. 

Symposium 25 maart 2019

Deze kwesties stonden centraal tijdens een symposium van de Stichting M.C. van Beek en Movisie. Op 25 maart 2019 kwamen 50 deelnemers bij elkaar om te praten over sociale veiligheid in kleinschalige instellingen. Dit was tevens het afscheidssymposium van Ina van Beek van Movisie. 

Verslag Symposium Veiligheidscheck voor kleinschalige instellingen

Een hulpmiddel bij het formuleren van veiligheidsbeleid

Checklist sociaal veiligheidsbeleid

Tijdens het symposium werd een concept checklist gepresenteerd om (startende) kleine instellingen te ondersteunen bij hun veiligheidsbeleid. De checklist, ontwikkeld door Stichting M.C.van Beek en Movisie, is gebaseerd op praktijkervaring en wettelijke vereisten en bevat zeven aandachtspunten voor sociaal veiligheidsbeleid. Dit zijn aandachtspunten voor de veiligheid in de interactie tussen bewoners onderling en tussen medewerkers en bewoners. De lijst is niet bedoeld als afvinklijst, maar als hulpmiddel bij het formuleren van veiligheidsbeleid.

De hoofdpunten van de concept checklist zijn: 

  1. Neem het juiste personeel aan. Denk bijvoorbeeld aan de vergewisplicht (onderzoek doen naar het arbeidsverleden van nieuwe professionele krachten) en aan een verklaring omtrent gedrag (VOG).
  2. Formuleer gewenste gedrags- en omgangsregels. Een gedragscode biedt duidelijkheid over gewenst en ongewenst gedrag.
  3. Breng risico- en beschermende factoren in kaart. Beschermende factoren kunnen grensoverschrijding voorkomen, risicofactoren zijn gedrag, omstandigheden of kenmerken die de kans op grensoverschrijdingen vergroten.
  4. Faciliteer deskundigheidsbevordering. Professionals moeten kennis hebben van signalen, en handvatten hebben om gedrag adequaat te beoordelen, het bespreekbaar te maken en om gepast te reageren.
  5. Weet wat te doen als het misgaat. Maak duidelijk hoe medewerkers veilig onzorgvuldigheden, incidenten en calamiteiten kunnen melden.
  6. Maak gebruik van een meldcode.
  7. Zorg voor een klachtencommissie en  medezeggenschap. Informeer cliënten/bewoners over waar of bij wie zij met eventuele klachten terechtkunnen en op welke wijze deze worden behandeld.
     

Definitieve checklist medio augustus 2019

Stichting M.C. van Beek en Movisie gaan verder aan de slag met de input van de deelnemers om te komen tot een handzame Veiligheidschecklist.  De Stichting MC van Beek gaat verder onderzoeken of ze in samenwerking met Porticus (een ander vermogensfonds), andere fondsen kan stimuleren ook veiligheid op de agenda te zetten en zodoende deskundigheid te stimuleren. Na de zomer publiceren we de definitieve Veiligheidschecklist op deze pagina.

Stichting M.C. van Beek  

De Stichting MC van Beek beheert een vermogensfonds dat tot doel heeft projecten te ondersteunen van kleinschalige instellingen. Het gaat om instellingen die gericht zijn op huisvesting in een maatschappelijke omgeving van kwetsbare mensen met psychosociale of psychiatrische problemen. De Stichting wil niet alleen een financiële bijdrage leveren aan projecten, maar ook de (aandacht voor) sociale veiligheid vergroten.