Informele zorg op de kaart in sociale wijkteams

Vier speerpunten
artikel - 21 februari 2017

Zo’n 43 procent van de sociale wijkteams besteedt weinig tijd aan het organiseren van informele netwerken. Geen tijd, geen visie, drukte in de wijk en onbekendheid met mantelzorgers en vrijwilligers zijn belangrijke oorzaken. Met deze 4 speerpunten zet je informele zorg in je wijkteam op de kaart.

In de publicatie ‘Sociale wijkteams en informele zorg, issues die spelen en oplossingen die werken’, een uitgave van Movisie en Vilans vanuit het programma Integraal Werken in de Wijk, komen deze speerpunten uitgebreid aan bod. Net als de belemmeringen die een goede samenwerking in de weg staan. Inge van Steekelenburg, een van de auteurs: 'De sociale professionals die we hebben gesproken, vertelden dat ze de samenwerking wel willen verbeteren, maar dat ze niet zo goed weten waar en hoe te beginnen. Op basis van deze gesprekken en een werksessie hebben we de vier speerpunten geformuleerd. Als je die als wijkteam met elkaar onder de loep neemt, breng je het thema onder de aandacht. Dat helpt om informele zorg een integraal onderdeel van het sociaal wijkteam te laten zijn.'

Inge Redeker van Vilans vult aan: 'Veel van wat de teams zeiden, hebben we verwerkt in de publicatie. Een tip als 'borg de expertise over informele zorg op een structurele manier' lijkt simpel, maar het zorgt ervoor dat uitwisseling, dialoog en bewustwording in het wijkteam natuurlijk op gang komen. Belangrijk dus om dit goed te beleggen.'

Meer uitleg over de speerpunten?

Speerpunt 1: Kennis en visie

Waarover heb je het eigenlijk als je praat over informele zorg? Zorg dat je weet welke bijdragen mantelzorgers en vrijwilligers aan zorg leveren. Bekijk hiervoor bijvoorbeeld de feiten en cijfers over mantelzorg. Daarnaast is het belangrijk om een visie te ontwikkelen op samenwerking met informele zorg. Met het SOFA- en WIFA-model krijg je inzichtelijk met welke rollen je rekening kunt houden. Gebruik bijvoorbeeld de werkvorm een collage maken om een visie te formuleren.

Speerpunt 2: Rol als professional

Herkenning en erkenning voor hun rol in de zorg is voor mantelzorgers en vrijwilligers belangrijk. Probeer de samenwerking dan ook in te steken vanuit gelijkwaardigheid. Wees een facilitator en out-reachende professional. Zorg bijvoorbeeld dat je zichtbaar bent in de buurt, zodat mensen jou ook weten te vinden. Reflecteer en leer samen met je collega’s. Zorg ook dat je de sociale kaart van je wijk kent en weet met wie je kunt samenwerken. Handig: de thermometer samenwerking informele zorg geeft snel inzicht op welke punten je als team de samenwerking kunt verbeteren.

Workshop 'Integraal werken aan één plan: hoe doe je dat samen?'

Kom jij naar de Dag van de Sociaal Werker op 15 maart? Hilde van Xanten presenteert tijdens een workshop de vragen en dilemma’s die sociaal werkers tegenkomen door de integrale benadering. Aan de hand van een praktijkvoorbeeld ga je vervolgens in gesprek over hoe dit aan te pakken. Bekijk het programma en meld je aan via de website van Zorg + Welzijn.

Speerpunt 3: Instrumenten

Er zijn heel veel tools en instrumenten op het gebied van informele zorg. Niet alles is specifiek bedoeld voor wijkprofessionals, maar ze zijn wel geschikt om ook in de wijk te gebruiken. Bedenk op welke thema’s je tools nodig hebt en welke instrumenten het beste bij jou team passen. Denk aan thema’s als netwerken in kaart brengen en versterken, overbelasting signaleren (Caregiver Strain index), gespreksvaardigheden (spel: Ken je mij) en grenzen aan informele zorg (Grenzen verkennen).

Speerpunt 4: Omgeving en context

Kijk om je heen in het sociaal domein en vindt daar inspiratie om verbinding met mantelzorgers en vrijwilligers organisatorisch vorm te geven. Hoe ziet het lokale samenspel eruit? Met wie werkt je team al samen en met wie zou je kunnen samenwerken en op welke manier. Wat is voor jullie belangrijk in het samenwerken met (informele) zorgorganisaties en welke acties kun je hiervoor afspreken? Laat je ook inspireren hoe andere teams de samenwerking met informele zorg borgen. In de publicatie vind je de voorbeelden van Almere en Gouda.

Reacties

Het antwoord op het inzichtelijk krijgen en het waarderen van dat wat gebeurd in de wijk is VOLONTARIO. In 2014 begonnen in de gemeente Stein met als doel vrijwilligers meer te waarderen voor al het werk dat zij doen voor de gemeenschap. In 2017 stel ik vast dat het veel en veel meer is. Een win-win-win concept voor vrijwilligers, verenigingen en stichtingen, lokale bedrijven en de gemeente. Voor meer info www.volontario.nl

Helemaal eens met Theo Bolt!
Ik zie het als pure desinteresse van de beleidsmakers en van de leden van een wijkteam als zij niet de wijk ingaan om te leren wat er allemaal op het gebied van informele zorg en welzijn speelt en hoe zij daarop kunnen aansluiten.

Als Wmo-raad hebben wij bij het tot stand komen van het beleid en de praktische uitvoering van de wijkteams, veel energie gestoken om de wijkteams een structurele en actieve rol te geven in de wijken en bijvoorbeeld ook een sociale kaart van hun wijk te maken.

Helaas blijft het hangen op ad-hoc-oplossingen en uiteraard zo karig mogelijk, zonder echt te kijken of dit passend is en zonder verder te kijken dan hun neus lang is.

Hiervan val ik toch zo'n beetje van verbazing achterover! Hoe anders dan met het gestructureerd inzetten van informele zorg had men gedacht de doelstellingen te halen? Want let wel, de wijkteams zijn onderdeel van een heeeele grote bezuinigingsoperatie, nl. 25 procent minder van het budget voor maatschappelijke zorg! Dat alles in het kader van de ontmanteling van de oude AWBZ. De wijktrams horen een soort van vliegende kiep, een soort van snelle interface tussen problemen en oplossingen te zijn. Het enige dat men tot nu toe gedaan heeft is stoelen verschuiven in het hulpverlenerslandschap! Die verschuiving draagt per saldo weinig tot niets bij. Dus... zo'n beetje de helt heeft niet door dat je m.b.v. het informele circuit NIEUW hulpverlenings-lndschap op poten moet zetten??? Hoezo... blinde vlek? En met jullie moeten we "de oorlog" winnen? Schaam je!!!

Boeiend artikel. Wij hebben ons voorgenomen het informeel netwerk komend jaar (ook) in kaart te brengen. En niet alleen op papier.. ;-). Benieuwd naar andere ervaringen..

Reageer op dit artikel

9 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.