Kansrijk Wonen op de Noord-Veluwe

Een innovatief voorbeeld van woonbegeleiding van (zwerf)jongeren
artikel - 25 februari 2014
Afbeelding bij Kansrijk Wonen op de Noord-Veluwe

Lef, creativiteit en samenwerking kunnen tot mooie resultaten leiden. Het project Kansrijk Wonen is daar een voorbeeld van. Onder jongeren die toe zijn aan zelfstandig wonen, maar de kwaliteiten daarvoor nog niet op zak hebben, bestaat de behoefte aan een vorm van woontraining. Deze behoefte werd zichtbaar in het straathoekwerk. Een aantal gemeenten in de regio Noord-Veluwe vond elkaar en werkte een oplossing uit, laagdrempelig en met lichte ondersteuning.

Jongeren die een steuntje in de rug kunnen gebruiken krijgen de kans om één jaar met ondersteuning te wonen in een groepswoning. Er woont ook een hoofdbewoner in het pand die de stabiele factor vormt en voor de sfeer in huis zorgt. Deze hoofdbewoners zijn in de regel studenten aan een sociale opleiding, die wat te bieden hebben aan deze jongeren en zelf relevante 'werk'ervaring opdoen, naast levenslessen: één van de hoofdbewoners vertelde dat een vrouwelijke bewoner het huis graag schoner wilde hebben. Hij leerde dat als anderen standaarden van hem moeten kunnen aannemen, dat ook impliciet betekent dat hij van hen standaarden kan leren. Het huis is nu schoner dan voorheen.

Een ‘normale levensstijl’

De begeleiding per bewoner wordt gegeven door een coach. Een soort maatje die wekelijks langskomt en doorneemt hoe het met de jongere gaat en waar hulp, steun of iets anders nodig is. Samen werken ze toe naar een stabiele omgeving, met meer vaardigheden op het gebied van administratie, koken en zelfzorg. Met aandacht voor het ontwikkelen van een ‘normale’ levensstijl. Wat wordt er binnen het project bedoeld met ‘normale levensstijl’? Download de presentatie van Lambert Jongetjes, coördinator Kansrijk Wonen.

Een frisse start en aandacht voor de stabiele mix

Wanneer een jongere bewoner wordt in dit project, spelen twee zaken een belangrijke rol. Ten eerste stellen de medewerkers vertrouwen in de jongere: niet te veel onderzoeken, een goed gesprek en dan kiezen beide partijen of ze het avontuur aangaan. De jongere krijgt daardoor een frisse start en de kans om zijn of haar eigen weg te vinden. Ten tweede is er aandacht voor de stabiele mix van wonen, inkomen, zorg, zinvolle dagbesteding en werk die effectief lijkt te zijn voor het ondervangen van dakloosheid (Plan van Aanpak Maatschappelijke Opvang, 2011). Daarnaast wordt er ter voorbereiding van het verblijf bij Kansrijk Wonen door de jongeren gewerkt aan een plan voor het verblijf zelf en voor de toekomst. Daarbij wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van een Eigen Kracht Conferentie.

Preventief werken voorkomt uitval

Opmerkelijk is dat van de vijf huizen die er momenteel in de regio zijn slechts één is bedoeld voor zwerfjongeren: jongeren die al op straat leven. De andere huizen zijn bedoeld voor jongeren die geen psychiatrische of verstandelijke beperking hebben en niet verslaafd of agressief zijn. Jongeren waar in de reguliere zorg pas steun voor komt als hun gedrag tot overlast leidt of als ze tot een doelgroep behoren. En dat is heel bijzonder: preventieve steun voor een kwetsbare groep jongeren die zich in de overgang bevinden van uit huis gaan en leren voor jezelf te zorgen: een moment waarop kwetsbaarheid op de loer ligt. Daarmee stimuleert het project zelfredzaamheid.

Aanpak werkt ook voor zwerfjongeren

Het extraatje is dat dit ook lijkt te werken voor zwerfjongeren, jongeren die de stap naar zelfstandigheid niet succesvol hebben rond gekregen. Het opnemen van zwerfjongeren in een huis hangt heel sterk af van de situatie, motivatie en leerbaarheid van de jongere. Zwerfjongeren kunnen onderverdeeld worden in drie typen: de perspectiefvolle groep zwerfjongeren, zwerfjongeren die minder perspectief hebben op snel herstel en zwerfjongeren die langdurig zorg en ondersteuning nodig hebben: de zorggroep (Bron: 1stapvooruit). Deze komen allemaal in aanmerking. Er zijn ook jongeren met een reclasseringsachtergrond in huis geweest.

Een derde heeft leven onder controle

Van de bewoners heeft een derde na afloop van de periode bij Kansrijk Wonen zijn of haar leven onder controle. Een derde heeft dat niet zelfstandig, maar met ondersteuning. Voor de overige bewoners geldt dat hun leven na deelname aan dit project minder stabiel is.

Kansrijke verbindingen

Het mooie van dit initiatief zit hem in het koppelen van informele ondersteuning aan een laagdrempelige vorm van woonbegeleiding. Kansrijke verbindingen noemt Aart van Kruistum (sectormanager bij EBC) dat. Het is een voorbeeld van het aanpakken van een lokaal geconstateerde behoefte en daar met onder andere mensen uit de gemeenschap een oplossing voor bieden. Een bijzondere verbreding van de zorg. Het bewaken van de kwaliteit en de achtervang wordt wel door professionals gedaan.

Een opmaat voor ondersteuning in de Wmo

Het voorbeeld is wel een opmaat voor de meer lokale aanpak van het voorzien in een behoefte. Een combinatie van informele zorg, professionele zorg, flexibel omgaan met regels en organisatiebelangen op de tweede plaats zetten. Aart van Kruistum ziet veel kansen. Sommige zijn gerealiseerd, andere kunnen nog komen. De kern zit in het zoeken naar die kansrijke verbindingen. Een paar voorbeelden:

  • Zorggroep Manna mengt voorbeeldgezinnen en jongvolwassenen in één appartementencomplex;
  • 15 jongeren die beschermd wonen, wonen met 5 studenten in een complex. De eerste hebben een coach, de tweede lopen tegelijkertijd stage (RIBW Ede);
  • De Schuilplaats biedt 24 cliënten van GGZ en maatschappelijke opvang onderdak met 8 gezinnen. Zij leven samen en de gezinnen bieden daarnaast nachtzorg;
  • Jeugdzorg Groningen (1 jaar) werft jongeren om in intramurale setting te komen wonen.

Initiatiefnemers

De vraag naar ondersteuning bij wonen werd door een aantal jongeren duidelijk verwoord bij het Straathoekwerk Nunspeet. Die pakten het als signaal op en gingen op zoek naar medestanders. De drie gemeenten Harderwijk, Nunspeet en Oldebroek omarmden het idee en samen met de woningbouwcorporaties UWOON en Omnia Wonen en de zorginstelling EBC is de uitvoering van het project gerealiseerd. Momenteel zijn er vijf huizen, maar Kansrijk Wonen is voortdurend in ontwikkeling.

Meer informatie

Bekijk het praktijkvoorbeeld over Kansrijk Wonen of neem contact op met de projectleider van Kansrijk Wonen: Eva Petra Simon

DownloadsTypeGrootte
Doe maar normaal - Presentatie van Lambert Jongetjes pdf296.79 KB

Reacties

Reageer op dit artikel

10 + 9 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.