Het keukentafelgesprek óók met mantelzorgers

Mantelzorg versterken, verlichten en verbinden. Aflevering 2: het gesprek met de mantelzorger
artikel - 9 augustus 2013
Afbeelding bij Het keukentafelgesprek óók met mantelzorgers

Staatssecretaris Van Rijn informeerde op 20 juli de Tweede Kamer over zijn plannen om de mantelzorg te versterken, verlichten en te verbinden. Het Expertisecentrum Mantelzorg gaat de komende weken op MOVISIE.nl in op de tien belangrijke punten van de brief. Vandaag Ilse de Bruijn in aflevering 2: het gesprek met de mantelzorger. Een overzicht van de afleveringen vindt u onderaan dit artikel.

De staatssecretaris geeft in zijn brief aan dat de rol van mantelzorgers bij de ondersteuning van mensen in hun eigen omgeving groter wordt. Mantelzorgers verdienen hiermee de juiste ondersteuning. De gemeente kan hierin een belangrijke rol spelen. Dhr. Van Rijn schrijft:

'De mantelzorger wordt betrokken bij de aanvraag van de burger die ondersteuning wil, om goed af te stemmen wat de burger en de mantelzorger zelf doen en waar ondersteuning bij nodig is. Als mensen dat willen kunnen ze hierbij ook formele of informele cliëntondersteuning inschakelen. Belangrijke notie hier is dat mantelzorgers het langer volhouden als ze weten dat er een vangnet is.'

Meer steun voor mantelzorgers nodig

In de praktijk verdient dit zeker nog verbetering. Zo zien we namelijk dat de focus in het Wmo-loket veelal eenzijdig gericht is op de zorgvrager (SCP, 2010). Mantelzorgers weten vaak niet dat ze daar zelf ook steun kunnen krijgen. Vier van de vijf mantelzorgers die een Wmo-loket bezocht, meld dat daarbij niet gevraagd is of ze zelf steun nodig hadden, terwijl de meerderheid (60%) dat graag gewild had. Wie wel ondersteuning kreeg, was daar meestal erg mee geholpen; 92% voelde zich minder belast.

De juiste ondersteuning voor mantelzorgers

Om gemeenten tegemoet te komen in de voorbereiding op en vormgeving van het keukentafelgesprek, heeft de VNG 4 publicaties van Het Gesprek uitgegeven. In deze reeks staat centraal hoe het (eerste) contact tussen burger en gemeente eruit kan zien en hoe men tot de juiste ondersteuning kan komen. In tegenstelling tot de wens van de staatssecretaris om hierin ook de eventuele ondersteuningsbehoefte van de mantelzorger mee te nemen, staat alleen de hulpvrager centraal. De mantelzorger wordt hier vooral gezien als ondersteuning voor de hulpvrager, maar niet als burger met een ondersteuningsvraag voor zichzelf:

'In sommige gevallen is het goed om naast de burger zelf één of meer andere personen bij het gesprek te betrekken. Mensen met een (lichte) verstandelijke beperking zijn bijvoorbeeld niet altijd in staat om volledig zelfstandig hun ondersteuningsbehoefte te formuleren. Deze groep, maar ook ouderen, verwachten soms teveel van zichzelf en schatten daardoor de eigen mogelijkheden hoger in dan werkelijk het geval is. Het is dan goed als er een vertrouwenspersoon (familielid, mantelzorger) aanwezig is die een meer realistische invalshoek kan inbrengen.'

Toekomstbestendige mantelzorg

In deel IV van Het Gesprek wordt kort gerefereerd aan de situatie van de mantelzorger zelf. Echter, het ‘hoe’ van het stilstaan bij de mantelzorger blijft achterwege. Het gesprek met de mantelzorger is hiermee niet in beeld gebracht. Tevens komen talloze signalen uit de praktijk dat het gesprek erg staccato plaatsvindt en dat gesprekvoerders onvoldoende toegerust zijn om dit vakkundig te doen. Hier ligt dus de uitdaging om de mantelzorg toekomstbestendig te houden. Als Expertisecentrum Mantelzorg dagen wij de staatssecretaris uit om hierover met ons het gesprek aan te gaan.

Voor diegene die nu al aan de slag wil, biedt Movisie een training voor Wmo-loketmedewerkers

Lees ook

Aflevering 7: Gun overbelaste mantelzorgers adempauze
Aflevering 6: De rol van het sociale netwerk wordt steeds groter
Aflevering 5: Zelfhulp
Aflevering 4: Eenzaamheid onder mantelzorgers
Aflevering 3: Ontspoorde mantelzorg
Aflevering 1: De gelijkwaardige samenwerking tussen cliënt, mantelzorgers, vrijwilliger en professional

Reacties

Reageer op dit artikel

10 + 5 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.