Angelo Raaijmakers, scenarist en regisseur, weet uit eigen ervaring hoe ingewikkeld huiselijk geweld kan zijn. ‘In twee relaties ben ik mishandeld. In de tweede was het fysiek.’ Toen ik erover sprak, reageerden mijn vrienden vol ongeloof en met ongemakkelijk gelach. Ze begrepen het niet: een man als slachtoffer paste niet in hun beeld. Dat vond ik erg pijnlijk.’

Bekijk de trailer

Stadia van geweld

Angelo vertelt over de stadia die veel slachtoffers van huiselijk geweld ervaren. Eerst is er verliefdheid en blindheid voor rode vlaggen. Daarna volgt empathie voor de pleger, en de hoop dat je het samen kunt ‘fixen’. ‘Mijn ex-vriendin had haar eigen mentale problemen, ik wilde er voor haar zijn. Onopgemerkt begon ik mezelf weg te cijferen, tot ik doorkreeg dat het niet meer gezond was. Maar toen was het al te laat.’ Angelo benadrukt dat geweld nooit een oplossing is, ook niet als man in een gewelddadige relatie. ‘Mannen vroegen mij regelmatig: “Waarom sla je niet gewoon terug?” Maar respect voor vrouwen is een kernprincipe. Bovendien is geweld nooit een oplossing. Slaan lost niets op. Nooit.’ 

‘Ze begrepen het niet: een man als slachtoffer paste niet in hun beeld’ 

Persoonlijke gevolgen

Het geweld liet emotionele sporen na. ‘Ik ben letterlijk het huis uit gevlucht en naar mijn ouders gegaan. De volgende ochtend zat mijn vader vol ongeloof op de bank: “Is het waar jongen, sloeg ze je?” Ik schaamde me kapot.’ Ook in de periode daarna was er veel ongeloof, ongemak en werden er grapjes over gemaakt. Dan ga je wel twijfelen: heb ik het misschien erger gemaakt dan dat het werkelijk was? Ik begon mijn eigen verhaal in twijfel te trekken en werd enorm onzeker. Dat vind ik nog steeds lastig.’

Van ervaring naar film

Als filmmaker viel hem een leegte op in het medialandschap. Verhalen over mannen als slachtoffers zijn zeldzaam. Hij begon zijn ervaringen op te schrijven in dagboekvorm om te begrijpen wat er gebeurd was. ‘Waarom bleef ik? Wat gebeurde er precies? Het schrijven was therapeutisch, maar erkenning bleef uit. Ik voelde me tijdens een gesprek met een psycholoog ook niet serieus genomen. Opmerkingen als “ieder huisje heeft z’n kruisje” versterkten juist de schaamte.’

Complexiteit boven schuld

Dit persoonlijke verhaal werd de basis voor zijn korte film A Perfect Night, waarin Angelo de complexiteit van partnergeweld probeert te vangen. ‘Eerst wilde ik een film maken die met een boze vinger zou wijzen: kijk, vrouwen kunnen ook mishandelen. Maar dat voelde niet juist. Het moest gaan over de complexiteit: waarom blijf je? Hoe raak je met elkaar in deze situatie verzeild?’ Het proces was confronterend maar ook verhelderend. Critici waarschuwden dat het onderwerp gevoelig ligt, zeker in een tijd waarin femicide en geweld tegen vrouwen breed besproken wordt. ‘Terecht dat daar veel aandacht voor is’, vindt Angelo. ‘Maar omdat er veel aandacht is voor het één, hoeft het ander niet te worden uitgesloten. Het is belangrijk om altijd breed en open te blijven kijken.’

Productie en erkenning

De film duurt 18 minuten en werd in vijf dagen opgenomen, na twee jaar schrijven. Angelo werkte met een groot team, waarvan ook veel vrouwen, om zijn male gaze constant uit te dagen. ‘Het was belangrijk dat de film niet gehinderd zou worden door een genderbril of een oordeel. Het doel is dat de kijker zowel pleger als slachtoffer op een zo objectief mogelijke manier kan bekijken. Beide worden met dezelfde mate van menselijkheid in beeld gebracht.’ De film is inmiddels vertoond op diverse filmfestivals in binnen- en buitenland. Zo won hij onder andere de prijs voor ‘beste korte fictiefilm’ op Film by the Sea. ‘Mensen zijn onder de indruk, maar sommigen denken: je begeeft je op glad ijs. Toch herkennen veel kijkers zichzelf op hun eigen manier in de dynamiek die zich in de film afspeelt. Het roept in ieder geval veel discussie op, en dat is de bedoeling,’ zegt Angelo.

Maatschappelijke reacties

De maatschappelijke reactie op mannen als slachtoffers blijft vaak beperkt. Angelo verwijst naar een sociaal experiment, een video uit Engeland. Een man die een vrouw intimideert wordt serieus genomen, terwijl een vrouw die een man intimideert vaak tot gelach leidt. ‘Blijf breed kijken. Zonder oordeel. Man zijn en kwetsbaarheid tonen mag geen taboe zijn, maar juist een gevierde kracht. Het idee dat je als man niet slachtoffer kunt zijn klopt niet.’

Film als gespreksstarter

De film is nog in festivalroulatie, maar momenteel doet Angelo onderzoek naar hoe de film ook een maatschappelijke waarde kan hebben. Zo kan hij in de toekomst door professionals bijvoorbeeld worden gebruikt als gespreksstarter: ‘Je kunt hem bijvoorbeeld gebruiken tijdens een teamdag, in trainingen of bijeenkomsten. Bespreek wat je ziet, welke emoties het oproept en hoe vooroordelen een rol spelen. Leg alles op tafel, zonder voor de ander in te vullen. Zo ontstaat begrip en bewustwording, ook voor complexere genderdynamieken.’

Autobiografisch en therapeutisch

De film is deels autobiografisch en bevat elementen uit Angelo’s eigen leven. Daarnaast zijn ook ervaringen van de crew erin verwerkt. ‘Het proces was emotioneel slopend, maar ook therapeutisch. De crew was een warm bad. Iedereen wist waarom we dit deden en stond daar achter. Dat gaf vertrouwen.’ Zijn film is niet bedoeld om schuld of wraak centraal te stellen. Het gaat om erkenning, begrip en ruimte voor een verhaal dat lang onzichtbaar bleef. Angelo wil laten zien dat partnergeweld complex is en dat slachtoffers van alle genders serieus genomen moeten worden.

Vertoning en impact

A Perfect Night draait donderdag 27 november in KINO Rotterdam als onderdeel van het programma ‘De genderlens uitdagen’ van stichting Men as Well en de Gemeente Rotterdam. De vertoning vindt plaats in het kader van Orange the World. Op 13 december draait de film in Den Haag op het ROOTS filmfestival. Volgend jaar zal de film verder verspreid worden. Angelo hoopt dat de film discussie aanwakkert en bewustzijn creëert. ‘Het gaat niet om wie goed of slecht is, maar om het gesprek rondom dit onderwerp verder open te breken. Om vooroordelen aan te kaarten, aan te pakken en ruimte te maken voor openheid, erkenning en hulp.’

Wil je meer weten over de film? Dan kun je contact opnemen via de website van Angelo.