‘Krachtvoer’ voor sociale professionals

Wat Werkt bij … dossiers vormen belangrijk ingrediënt voor professioneel handelen
artikel - 9 januari 2017

Een maatje of coach werkt bij de aanpak van armoede. Betaald werk draagt positief bij aan gezondheid en een positieve instelling helpt in de aanpak van eenzaamheid. Sociaal werkers die deze kennis in hun dagelijkse werkpraktijk gebruiken, zorgen ervoor dat hun werk meer impact krijgt en zichtbaar wordt. In dit artikel beschrijven we de toegevoegde waarde van de Wat werkt dossiers en hoe deze te gebruiken zijn in het werk.

Wat weten we over Wat werkt?

Cijfers laten zien dat huisuitzetting in de praktijk niet werkt. Maar wat dan wel? Professionals beschikken over een ruime hoeveelheid aan kennis uit de praktijk, uit onderzoek en ervaring met doelgroepen, cliënten en burgers om te zoeken naar passende oplossingen. De Wat Werkt bij … serie van Movisie mag daarin niet ontbreken. In de dossiers zijn werkzame elementen voor de aanpak van vraagstukken in het sociale domein verzameld en geordend.

Jan Willem van de Maat, een van de auteurs van het Wat Werkt bij… dossier over Eenzaamheid, geeft aan dat men zich al jarenlang afvraagt wat er bekend is over de aanpak van eenzaamheid uit (internationaal) onderzoek. ‘In de praktijk zie je heel erg veel ‘cherry picking.’ Mensen halen een onderzoek aan wat hen goed uitkomt, maar vergeten ander onderzoek met tegengestelde uitkomsten. Door alle beschikbare onderzoeken te verzamelen en op een rij te zetten, schetsen we een helder totaalbeeld over wat we weten over wat werkt.’

Waarde van Wat werkt?

‘Professionals en beleidmakers kunnen de dossiers gebruiken bij deskundigheidsbevordering of de ontwikkeling of evaluatie van projecten. Dit geldt voor zowel de organisatie als voor de individuele professional,’ aldus Hanneke Mateman, projectleider Effectiviteit van Movisie. ‘De werkzame principes uit de dossiers vormen een richtlijn, of spiegel, voor het eigen beleid of handelen. Ze kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden tijdens intervisie of casuïstiek overleg.’

Jan Willem van de Maat vult aan. ‘Met behulp van de uitkomsten kunnen organisaties, gemeenten en initiatieven hun aanpak(ken) tegen het licht houden. Sluit wat zij doen aan bij wat uit het onderzoek blijkt? Is het nodig de aanpak aan te scherpen? Moet er een nieuwe aanpak komen?’

Petra van Leeuwen, adviseur Professionalisering bij Movisie, is voor meer transparantie binnen het sociale werk. ‘Sociaal professionals doen de dingen vaak onbewust bekwaam. Maar om meer draagvlak en begrip voor hun werkwijze te krijgen, is onderbouwing gewenst. In het sociale domein wordt de term professionele intuïtie vaak gebruikt wanneer het gaat om toelichting voor een bepaalde aanpak. Dit wordt door ‘de buitenwereld’ niet altijd begrepen en is door de sociale professional soms ook moeilijk uit te leggen. Meer transparantie in het weten waarom we doen wat we doen, komt goed van pas.’

Gebruikerservaringen Wat werkt

Er zijn tot nu toe zes Wat Werkt bij … dossiers verschenen op de volgende thema’s: schuldhulpverlening, aanpak van armoede, preventie partnergeweld, sociaal en gezond, cliëntenparticipatie en eenzaamheid. De dossiers worden veel gedownload en gelezen. ‘Veel mensen hebben mij gemeld dat zij het dossier hebben gelezen en dat het hen aan het denken heeft gezet over hoe je eenzaamheid kunt aanpakken,’ aldus Jan Willem van de Maat. ‘Deze reacties komen zowel van beleidsmedewerkers van gemeenten als van professionals uit de praktijk. Zij maken er gebruik van door de uitkomsten te bespreken in bijeenkomsten met bijvoorbeeld sociaal werkers. Of om te reflecteren op de eigen aanpak.'

Reacties social media

Peter Roes (Facebook, 30 maart 2016) over het Wat Werkt dossier Armoede: ‘Knappe analyse met sterke aanbevelingen. Bedankt voor het delen.’

Janneke Lakerveld (Facebook, 8 april 2016) over het Wat Werkt dossier Schuldhulpverlening: ‘Super zinvol en zeer actueel. Ik verspreid het onder mijn collega's van de opleiding maatschappelijk werk.’

Marieke van Baars (Twitter,18 november 2016) over het Wat Werkt dossier Sociaal en gezond: ‘Boeiend en informatief.’

Vrijwillig075 (Twitter,10 oktober 2016) over het Wat Werkt dossier Eenzaamheid: ‘Interessante zienswijze over wat werkt in de aanpak van eenzaamheid.’

Reflectietool

Petra van Leeuwen vertrouwt op de kracht van de lezers. ‘Ik ga er vanuit dat de lezers weten hoe ze de kennis kunnen benutten. Deze is niet alleen voor professionals, maar het raakt ook de organisaties. Deze moeten de kennisontwikkeling van hun medewerkers faciliteren en optimaliseren. Ook al ontbreekt het vaak aan tijd. Sociale professionals zijn hard bezig geweest met de transformatie en hebben daardoor weinig tijd voor reflectie. Maar er is wel behoefte aan. Om hierin tegemoet te komen, hebben we bij Movisie de dossiers uitgebreid met een reflectietool. Deze is door professionals zelfstandig te gebruiken of kan onderdeel uitmaken van een projectevaluatie of workshop verzorgd door Movisie. In deze reflectietool wordt de gebruiker aan de hand van vragen meegenomen in het reflectieproces. De werkzame principes uit het dossier worden naast de eigen werkpraktijk gelegd. Dit geeft aan waar er nog verbeteringen nodig zijn of waar elementen toegevoegd kunnen worden aan een aanpak.’

Voorbeeld reflectietool armoede

Nieuwe dossiers

In 2017 verschijnen de Wat Werkt bij … dossiers over mantelzorgondersteuning, sociale innovatie, activering en implementatie. Ook worden de dossiers over armoede en schuldhulpververlening geactualiseerd.

Advies

Naar aanleiding van de dossiers worden de adviseurs van Movisie regelmatig gevraagd om een presentatie of advies te geven. Hanneke Mateman: ‘Vooral rondom de dossiers armoede en schuldhulpverlening zijn veel presentaties en workshops verzorgd.’ Ook Jan Willem van de Maat is naar aanleiding van het dossier uitgenodigd voor lezingen in het land en is door gemeente Amsterdam gevraagd om mee te werken aan de lokale aanpak van eenzaamheid. Wilt u een Wat Werkt bij … dossier gebruiken om uw eigen aanpak te optimaliseren en wilt u daarbij ondersteuning? Dan kunt u contact opnemen met Hanneke Mateman.

Reacties

Reageer op dit artikel

2 + 3 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.