Langer thuis met Alzheimer

Oproep aan gemeenten en sociaal ondernemers
artikel - 28 januari 2015

Dementie komt steeds vaker voor in onze samenleving en vraagt veel aandacht en zorg. Hoe wordt u een dementievriendelijke gemeente? Kunt u hier als sociaal ondernemer ook mee aan de slag? In dit artikel vindt u verschillende inspirerende initiatieven. Wij nodigen gemeenten en sociaal ondernemers uit om mee te denken en mee te praten in een focusgroepbijeenkomst.

Bij veel gemeenten groeit het besef dat er steeds meer ondersteuning nodig is voor het groeiende aantal thuiswonende dementerenden. Door de hervormingen in de langdurige zorg zal de rol van gemeenten hierin alleen maar groter worden. Daarom heeft de Programmaraad Zorgvernieuwing Psychogeriatrie het begrip dementievriendelijke gemeente geïntroduceerd.

De dementievriendelijke gemeente

Een dementievriendelijke gemeente maakt het dagelijks leven van dementerenden gemakkelijker. En creëert een gemeenschap waarin iedereen op de juiste manier omgaat met dementie: de slager, buurman, politieagent en sportclub. Een gemeenschap waarin dementerenden kunnen blijven functioneren. Het gaat vooral om het creëren van bewustwording: hoe ga je als wijkbewoner om met iemand met dementie? Er zijn al wat gemeenten die hier een slag in gemaakt hebben. De gemeente Bladel is bijvoorbeeld gestart met het project ’Dementie om niet te vergeten’. Hiermee wil de gemeente bewustwording creëren bij bewoners en dementerenden meer betrekken bij de samenleving. Dit gebeurt bijvoorbeeld door ontmoetingen tussen dementerenden en andere wijkbewoners, een toneelstuk over dementie en door een fietssponsortocht voor onderzoek naar dementie. Ook de gemeente Waalwijk, Oisterwijk en Steenbergen zijn al erg actief rondom de ’dementievriendelijkheid’. Meer inspirerende voorbeelden en praktische informatie vindt u in deze handreiking van Alzheimer Nederland.

België loopt voorop

In België wordt al langer aandacht besteed aan het bevorderen van dementievriendelijke gemeenten en voert de Koning Boudewijnstichting al enkele jaren onderzoek uit naar dementie en de rol die gemeenten voor mensen met dementie kunnen spelen. Lees meer op de website van de Koning Boudewijnstichting.

Oproep voor gemeenten en sociaal ondernemers

Denkt en praat u met ons mee over de betekenis die gemeenten en sociaal ondernemers kunnen hebben voor thuiswonende dementerenden? In samenwerking met Alzheimer Nederland brengt Langer Thuis betrokken partijen bij elkaar om zo samenwerkingen te starten of te verbeteren. Kom in contact met andere partijen en doe inspiratie op tijdens een focusgroepsbijeenkomst in maart of april. U kunt zich aanmelden bij Hilde van Xanten via h.vanxanten@movisie.nl t/m 20 februari 2015.

Inspirerende initiatieven

Er zijn ook verschillende sociaal ondernemers die in de afgelopen jaren zijn begonnen met het aanbieden van diensten en producten voor demente ouderen. Zo zijn er verschillende woon-zorg vormen voor dementerenden gestart, zoals de Herbergier en Het annafrij huis. Er zijn apps ontwikkeld die ouderen met dementie en hun mantelzorgers ondersteunen en verschillende activiteiten voor dementerenden die tot doel hebben om de afstand tot hun omgeving te verkleinen. Ook zijn er producten ontwikkeld die het bewustzijn en de kennis over dementie vergroten.

Het belevingskussen
Uitgeroepen tot Het Beste Zorgidee 2014: het belevingskussen voor mensen met dementie. Het belevingskussen is gemaakt voor mensen met dementie in een vergevorderde fase. In die fase zijn er weinig hulpmiddelen die de belevingswereld van dementerenden prikkelen. In het kussen zijn sensoren en luidsprekers gebouwd. Als de dementerende het kussen aanraakt worden er geluiden afgespeeld die speciaal zijn afgestemd op deze gebruiker. De ontwerpers, Hans van Wetten en Eriano Troenokarso, ontdekten dat het horen van deze persoonlijke geluiden tot positieve reacties leidt. Lees meer over het belevingskussen.

Into D’mentia
Into D’mentia speelt in op de vraag naar meer bewustzijn en kennis over dementie. De makers hebben een simulatie ontwikkeld voor mantelzorgers en professionals waarin ze zelf kunnen ervaren wat er allemaal met je gebeurt als je dementie hebt. Het idee achter Into D’mentia is dat een beter beeld van dementie bij de verzorgers leidt tot een verdiepende en verbeterde relatie met de persoon die aan dementie lijdt. Lees meer over Into D’mentia.

MemorieCare
De missie van MemorieCare is om mensen met dementie in contact te brengen met hun directe omgeving. Om dit te bereiken hebben ze een speciale methodiek ontwikkeld, die familieleden en verzorgers van de persoon met dementie kunnen aanleren door middel van een training. De methodiek draagt er aan bij dat mensen met dementie actiever worden of juist tot rust komen en dat hiervoor geen extra medicatie nodig is. Ze biedt familieleden handvatten en structuur om in contact te komen én verzorgenden ondersteuning in de werkzaamheden. Daarnaast is de MemorieContactkast ontwikkeld, die de zintuigelijke beleving stimuleert. Na jarenlang gebruiks- en effectiviteitsonderzoek, is de inhoud daarvan zo samengesteld dat die geschikt is voor mensen in verschillende stadia van dementie. Lees meer over MemorieCare.

Feiten en cijfers over dementie
Er bestaat geen misverstand over dat dementie een aantal ernstige en tot nog toe onomkeerbare aandoeningen omvat die de hersenen aantasten. De bekendste en meest voorkomende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer. 1 op de 5 mensen in Nederland krijgt dementie en voor vrouwen is de kans op dementie gemiddeld nog groter. Momenteel zijn er in Nederland 260.000 mensen met dementie. Aangezien steeds meer ouderen een hogere leeftijd bereiken en de vergrijzing zijn intrede doet zal dit aantal dementerenden in de toekomst explosief stijgen; de verwachting is dat in 2040 ruim een half miljoen mensen een vorm van dementie heeft (Alzheimer Nederland). Uit onderzoek van Alzheimer Nederland blijkt dat 70% van de mensen met dementie nog zelfstandig thuis woont en dat dit aantal, door het Rijksbeleid rondom hervorming van de langdurige zorg, toe zal nemen.
Dit artikel is geschreven door Jacko de With, stagiair bij Movisie voor het programma Langer Thuis. Hij volgt momenteel een Master Sociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Langer thuis

Langer Thuis is het kennis- en experimentenprogramma van Movisie, Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg en Platform31. Het langer zelfstandig wonen en de hervorming van de langdurige zorg vraagt om nieuwe aanpakken, instrumenten en kennisspreiding. Langer Thuis werkt aan verbetering van bestaande woonarrangementen en het nieuwe samenspel tussen gemeenten, burgerinitiatieven en 'sociale' ondernemers.

Reacties

De gemeenten in Brabant zijn gelukkig inmiddels niet de enige gemeenten meer die aandacht hebben voor de dementievriendelijke gemeente. Ook in de provincie Gelderland bereiden steeds meer gemeenten projecten voor in nauwe samenwerking met lokale partners, mantelzorgers en de gemeenschap. In deze provincie gaat het om de invalshoek 'Goed wonen met dementie'. Koplopers zijn de gemeente Lochem en Wijchen. Spectrum begeleidt beide projecten.
Spectrum heeft Het geheim van De Schatkist uitgebracht in nauwe samenwerking met de provincie Gelderland en meerdere partners : een magazine met persoonlijke ervaringen over langer thuiswonen met dementie. Van en voor mantelzorgers.

‘Het magazine geeft hoop en 
inspiratie voor mantelzorgers. Geeft handvatten en tips voor professionals. 
Zoveel mensen hebben eigen oplossingen bedacht voor problemen en lastige
 situaties die zij thuis ervaren, in hun zorg voor hun naaste met dementie.
 Praktische en handige oplossingen, maar ook zaken die mensen geregeld hebben 
om het leven, het wonen, het dagelijks functioneren net wat gemakkelijker te 
maken. Dat kan zijn op het gebied van wonen en inrichting, thuis-techniek,
 oriëntatie, administratie, hulp van familie en vrienden, de tuin, 
gezelligheid, et cetera.’

De Schatkist is vooralsnog een eenmalige uitgave. Volgend jaar volgt wellicht een digitale vervolgserie.

Lees de Schatkist van oktober 2014 (pdf): http://spectrumelan.nl/wp-content/uploads/2014/10/Qrne_deSchatkist_magaz...

Beste Andrea,

Bedankt voor uw reactie. Het is fijn om te merken dat ook andere gemeenten inmiddels meer aandacht besteden aan dementie. Goed ook dat de provincie Gelderland initiatieven op gang brengt die dementerenden kunnen ondersteunen in het langer thuis wonen. Dat is zeker relevant met de hervormingen in de langdurige zorg die nu spelen.

Het magazine dat uitgebracht is door Spectrum staat vol met met bruikbare informatie en inspirerende verhalen. Jullie waren bij ons nog niet in beeld, dus goed dat u even gereageerd heeft. Het lijkt ons leuk om meer over uw betrokkenheid bij dementie te horen tijdens de aanstaande focusgroepbijeenkomst.

Vriendelijke groet,

Jacko de With

Reageer op dit artikel

8 + 7 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.