Lokaal expertisecentrum als spil in mantelzorgondersteuning

artikel - 20 augustus 2015

Steeds meer steunpunten mantelzorg bieden hun expertise aan zorgorganisaties, bedrijven en gemeenten over mantelzorggerelateerde onderwerpen. De gedachte hierachter: mantelzorgondersteuning is niet exclusief iets voor steunpunten mantelzorg maar voor alle beroepskrachten en vrijwilligers die bij cliënten thuis komen. Steunpunten mantelzorg kunnen meer effect bereiken door lokaal als expertisecentrum mantelzorg te fungeren.

Waarom een lokaal expertisecentrum mantelzorg?

Veel mantelzorgers voelen zich niet gezien door professionele organisaties die hun naaste zorg en ondersteuning bieden. Sommigen hebben het gevoel de regie kwijt te raken, omdat die wordt overgenomen door de zorgprofessionals. Lokale expertisecentra geven zorgprofessionals en vrijwilligers de tools in handen om mantelzorgers te ondersteunen en met hen samen te werken. Bijvoorbeeld door het leren van gesprekstechnieken en het doen van rollenspellen om zo bewustwording te creëren. Ze helpen zorgprofessionals meer ‘mantelzorgminded’ te gaan werken en meer oog te hebben voor de wensen en behoeften van mantelzorgers.

Meer mantelzorgers bereiken

Een expertisecentrum bereikt daarmee meer mantelzorgers dan alleen de mantelzorgers die bij een steunpunt aankloppen. Omdat een expertisecentrum ook professionals traint in een goed samenspel met de mantelzorgers, bereikt het indirect een grotere groep mantelzorgers die met deze beroepskrachten samenwerken. Een expertisecentrum kan bovendien meer preventief werken, want de mantelzorgers met wie nog niets aan de hand is, bereikt een steunpunt niet.

Verandering van steunpunt naar lokaal expertisecentrum mantelzorg

Juist omdat de steunpunten mantelzorgers al jaren ondersteunen, weten ze hoe de samenwerking in zorg en welzijn lokaal georganiseerd is en wat er nodig is. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat mantelzorgers voor hun gevoel steeds van het kastje naar de muur gestuurd worden, omdat instanties niet goed samenwerken. Een lokaal expertisecentrum probeert dan de samenwerking tussen instanties te verbeteren en mantelzorgers zo te ontzorgen. De verandering naar expertisecentrum is soms het gevolg van eigen initiatief omdat een steunpunt signaleert dat beroepskrachten en gemeenten deze wens hebben. Soms ontstaat een lokaal expertisecentrum mantelzorg naar aanleiding van een vraag van de gemeente, die ziet dat hier behoefte aan is.

Lokale belangenbehartiger

Daarnaast valt op dat de meeste expertisecentra goede lijnen hebben met de gemeente en daarmee ook invloed hebben op het gemeentelijk beleid. De druk op mantelzorgers wordt aan de ene kant verhoogd, aan de andere kant wordt de ondersteuning verminderd. De rol van het expertisecentra is dus ook om beleidsambtenaren te stimuleren een visie te ontwikkelen op mantelzorg. Veel gemeenten organiseren de eerstelijnszorg via wijkteams. Een expertisecentrum mantelzorg kan de gemeente adviseren en stimuleren om aandacht te hebben voor mantelzorgondersteuning in de wijkteams.

Betaalbare mantelzorgondersteuning

Door de druk op mantelzorgers is er meer vraag naar mantelzorgerondersteuning, maar het beschikbare budget groeit meestal niet mee. Hierdoor ontstaat er soms een wachtlijst voor mantelzorgers. Een steunpunt moet keuzes maken om toch aan de vraag te kunnen voldoen. Dit kan bijvoorbeeld door zich niet langer alleen te richten op één-op-één hulp aan mantelzorgers, maar de expertrol op zich te nemen en beroepskrachten in zorg en welzijn te scholen. Ook door invloed uit te oefenen op beleid en samen te werken met gemeenten, instellingen en koepels kunnen lokale expertisecentra mantelzorg bijdragen aan de positie van mantelzorgers.

Expertise leveren: Hoe doen de lokale expertisecentra mantelzorg dat?

  • In gesprek gaan met ambtenaren, wethouders en burgemeesters;
  • Signalen doorgeven aan organisaties en aan de gemeente;
  • Netwerken van beroepskrachten faciliteren, vaak twee tot vier keer per jaar;
  • Mantelzorg op de agenda zetten in de sociale wijkteams;
  • Trainingen en e-learning modules bieden aan zorgmedewerkers;
  • Websites onderhouden met bijvoorbeeld informatie over de sociale kaart.

Van organisatie mantelzorgondersteuning naar lokaal expertisecentrum mantelzorg

Ontwikkelt uw organisatie voor mantelzorgondersteuning zich ook tot lokaal of regionaal expertisecentrum mantelzorg? Dan staat u voor de uitdaging om dit in de praktijk vorm te geven.  Movisie biedt een traject waarin u onder begeleiding van deskundige adviseurs en trainers aan de slag gaat met uw eigen organisatie. Lees meer

Reacties

Reageer op dit artikel

3 + 8 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.