Maak het gedachtegoed van een Eigen Kracht-conferentie je eigen

Onderzoek toont aan dat een EK-c binnen de OGGz kan werken
artikel - 5 november 2013
Afbeelding bij Maak het gedachtegoed van een Eigen Kracht-conferentie je eigen

Cliënten binnen de OGGz beschikken doorgaans niet over vitale sociale netwerken en leven vaak in een sociaal isolement. Een Eigen Kracht-conferentie (EK-c) binnen de OGGz lijkt dus tijdverspilling. Uit een recent onderzoek (Schout & De Jong 2013) bleek dat OGGz-cliëntsystemen wel degelijk sterker kunnen worden door deze conferenties. De resultaten waren bescheiden, maar door het imago van de OGGz wel opmerkelijk. Dit betekent niet dat EK-c’s nu veelvuldig in deze sector moeten worden ingezet. ‘Maar we kunnen wel veel leren van het gedachtegoed van een EK-c’, aldus MOVISIE-adviseur Anouk Poll.

Een Eigen Kracht-conferentie is een bijeenkomst waarin de cliënt en zijn of haar netwerk oplossingen zoeken voor een probleem en een gezamenlijk plan opstellen om hiermee om te gaan. Er is veel ervaring met EK-c’s in de jeugdhulpverlening. Maar er is minder zicht op het verloop en de opbrengsten van deze conferenties voor volwassen hulpvragers in zeer complexe multiprobleemsituaties. Gedurende tweeënhalf jaar evalueerden de Groningse onderzoekers 41 EK-c’s in de OGGz (Openbare Geestelijke Gezondheidszorg). Eén van de uitkomsten is dat sociaal isolement helemaal geen reden hoeft te zijn om niet voor een EK-c te kiezen. 

Bestaand beeld niet realistisch

Juist dat wat de Wmo voorstelt – het bevorderen van participatie, het mobiliseren van informele steun en het realiseren van sociale cohesie – is een lastige opgave binnen de OGGz. ‘Tijdens zelfregietrainingen die ik aan professionals geef, merk ik dat in de zorg- en welzijnssector het beeld bestaat dat cliënten binnen de OGGz geen of nauwelijks een netwerk hebben. Of dat cliënten enkel mensen om zich heen hebben waarbij ook veel problematiek heerst’, zegt Anouk Poll, adviseur Sociale zorg bij MOVISIE. ‘Het onderzoek van Schout en De Jong bewijst dat dit beeld eigenlijk helemaal niet zo realistisch is.’

Schaamte isoleert, maar werkt ook preventief

Het ontbreken van of niet zichtbaar zijn van een netwerk heeft volgens Anouk Poll veel te maken met schaamte van de cliënt. Schaamte is tegelijkertijd ook de reden waardoor een netwerk juist kan herstellen, zo blijkt uit het onderzoek van Schout en De Jong. Door een EK-c wordt een cliënt geconfronteerd met de ellende die hij of zij een ander aandoet. Dat is moeilijk, maar legt wel de basis voor herstel. Vervolgens wil de cliënt niet nogmaals geconfronteerd worden met het verdriet van een ander of met de schaamte die een verkommerde leefsituatie oproept. Op deze manier werkt schaamte ook preventief.

Gedachtegoed EK-c eigen maken

In het onderzoek van Schout en De Jong staan ook cases beschreven die niet succesvol waren. Een Eigen Kracht-conferentie is dus geen wondermiddel en ook niet altijd de oplossing. Anouk Poll: ‘Belangrijk om uit dit onderzoek te leren is dat we ook gebruik kunnen maken van elementen uit de Eigen Kracht conferentie en dat we het gedachtegoed van de manier van werken ons eigen kunnen maken. Dit onderzoek laat ons nadenken over de kracht van het netwerk en de rol die professionals hebben ten aanzien van dat netwerk.’

Belang van eigenaarschap en voorbereiding

‘Het thema eigenaarschap is bijvoorbeeld heel belangrijk’, vervolgt Anouk Poll. ‘Bij een EK-c bepalen de persoon in kwestie en diens netwerk wanneer de hulpverleners in beeld komen en wat ze van die hulpverleners willen. In de OGGz hebben cliënten dit gevoel van eigenaarschap vaak niet.’ Ook alleen al het proces van het toewerken naar een EK-c en het benaderen van mensen zijn volgens Anouk Poll al werkzame bestanddelen. ‘De voorbereiding van een EK-c kan soms nog belangrijker zijn dan de EK-c zelf.’ 

Advies

Het advies van Anouk Poll aan professionals binnen de OGGz is dan ook: ‘Leer van dit onderzoek en wees ‘open minded’.  Bekijk de kracht van het netwerk en realiseer je dat je als professional contact hebt met het individu, maar dat het individu onderdeel is van dit netwerk. Bedenk hoe jij kunt aansluiten bij het netwerk. Neem daarom eens contact op met een Eigen Kracht Centrale en kijk hoe (de voorbereiding van) een EK-c verloopt. . Denk niet in termen als ‘de professional en het individu’, maar in ‘de professional samen met het netwerk’.’

Download het onderzoeksrapport ‘Eigen Kracht-conferentie in de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg. Een onderzoek naar proces en uitkomsten'. Lees ook het artikel van Gert Schout en Gideon De Jong op socialevraagstukken.nl.

 

Reacties

Reageer op dit artikel

9 + 11 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.