Hoe hebben jullie mantelzorgwaardering vormgegeven in de gemeente Hoogeveen? 

Overgoor: 'De gemeente Hoogeveen vindt het belangrijk om mantelzorgers te waarderen. Hierbij is gekozen voor waardering in natura en niet in de vorm van een bedrag. Dat was wel een dingetje, toen de middelen net naar de gemeente kwamen, om dit besluit te nemen (in veel gemeenten wordt er een financiële bijdrage gegeven als mantelzorgwaardering). Gelukkig was de werkgroep Informele Zorg (bestaande uit gemeente Hoogeveen, Stichting Welzijnswerk (SWW), Contactpunt Mantelzorg en vrijwillige thuishulp) er snel over eens dat we een vorm van waardering moesten vinden die ook daadwerkelijk ontlasting geeft aan de mantelzorgers. Wij waren bang dat een relatief klein bedrag als mantelzorgwaardering (200 tot 300 euro) op zou gaan aan de dagelijkse levensbehoeften. Bovendien is zo’n geldbedrag erg kwetsbaar voor bezuinigingen. Wij dachten dat mantelzorgers meer baat zouden hebben bij bijvoorbeeld respijtweekenden of contact met medestanders. Want het doel is, naast een teken van waardering geven, ook om de mantelzorgers tijdelijk te verlichten van hun taken. Zo is Mantelzorg-Vitaal ontstaan.' 

Informatiefolder Mantelzorg-Vitaal

Welke activiteiten worden er aangeboden via Mantelzorg-Vitaal?

Vermaas: 'Op de Mantelzorg-Vitaal flyer gebruiken wij de slogan: alstublieft, een beetje tijd voor uzelf. Dit geeft het doel van de activiteiten van Mantelzorg-Vitaal weer: wat tijd en aandacht voor jezelf. Op de flyer staan verschillende activiteiten. Een aantal activiteiten komen elke keer terug en een aantal zijn variabel. Hiervoor kijken we ook naar de input van mantelzorgers zelf. We hebben het programma opgedeeld in drie afdelingen: 
Als eerst, Vitale activiteiten. Daarmee kan men bijvoorbeeld kiezen voor een badekaart of een sportschoolabonnement. We hebben ook een afdeling Ontspanning. Van bioscoop of bowlen tot aan een theatervoorstelling. En we hebben een extra afdeling. Daaronder valt bijvoorbeeld een lezing over dementie. Of dit jaar bieden we een training aan: omgaan met levend verlies. Een heel breed programma dus.'

Wie mogen er gebruik maken van de activiteiten van Mantelzorg-Vitaal?

Vermaas: 'Het programma is beschikbaar voor geregistreerde mantelzorgers in Hoogeveen. Het is leuk om te merken, dat als de flyer de deur uit gaat, het gaat leven in de gemeente. Dat is een mooie manier om meer mantelzorgers in beeld te krijgen en te kunnen bereiken. Niet-geregistreerde mantelzorgers kunnen dan contact opnemen met ons. Wij zorgen dan dat een mantelzorgconsulent contact met hen opneemt. Wanneer de mantelzorger voldoet aan de criteria, dan wordt deze ingeschreven en ontvangt automatisch alle communicatie rondom Mantelzorg-Vitaal. De criteria voor de waardering zijn: jij zorgt meer dan 8 uur per week voor langer dan drie maanden voor iemand en jouw zorgvrager woont in gemeente Hoogeveen.'

Hoe is Mantelzorg-Vitaal verweven in het beleid van gemeente Hoogeveen?

Overgoor: 'Het is een belangrijk onderdeel van ons sociaal beleid. Mantelzorg-Vitaal past heel goed bij de transitie die wij nu maken in het sociaal domein. Dat is dat wij steeds meer willen verschuiven van individuele hulp naar collectief aanbod. Een collectieve activiteiten gerund door vrijwilligers, medestanders en ervaringsdeskundigen en aangejaagd en ondersteund door het welzijnswerk. Dat is in feite wat je bij Mantelzorg-Vitaal ook doet. Je stimuleert groepsbijeenkomsten van medestanders, waarin zij elkaar helpen en een netwerk opbouwen waar ze op kunnen terugvallen. Dit netwerk kunnen zij, naast de ondersteuning vanuit de gemeente, inzetten. Die transitie doen wij samen met de Stichting Welzijnswerk. Ook maken we gebruik van Movisie, die ons bij de transitie ondersteunt.'

Welke uitdagingen zien jullie hierbij voor Mantelzorg-Vitaal?

Vermaas: 'De grootste uitdaging is om de hele groep mantelzorgers (van alle leeftijden) goed te kunnen bedienen. We zien verschillende behoeften van mantelzorgers wat betreft de waardering. Er is een groep die contact tussen medestanders heel fijn en belangrijk vindt. Daar moeten we vooral de aandacht aan blijven geven. Maar er zijn ook mantelzorgers die daar minder behoefte aan hebben. Bijvoorbeeld werkende mantelzorgers met jonge kinderen, zij kunnen minder flexibel deelnemen aan activiteiten. We hebben vorig jaar als proef een high tea cadeaubon gegeven aan deze groep in de plaats van een fysieke bijeenkomst. Dit werd heel goed ontvangen. Het is dus goed om te bewaken waar verschillende groepen mantelzorgers behoefte aan hebben en waar de flexibiliteit (qua tijd) ligt bij de mantelzorgers. Voor jongeren is er een apart aanbod.'

Ook vertelt Vermaas: 'Een andere uitdaging is het bereiken van de mantelzorgers in Hoogeveen. Er zijn nu 1100 mantelzorgers geregistreerd, maar wij weten dat er veel meer mantelzorgers zijn. Ik ben ook weleens aanwezig bij voorlichtingsavonden. Ik merk dan ook wel dat mensen het woord ‘mantelzorger’ lastig vinden. Waardoor zij ook minder snel contact zullen opnemen en zich registeren. Zij zien zichzelf namelijk bijvoorbeeld meer als de partner van of de ouder van. Mede daardoor blijft het lastig om alle mantelzorgers in beeld te krijgen en te bereiken. Sommige mantelzorgers zitten ook niet te wachten op ondersteuning en dat is ook oké.'   

Welke tip wil je geven aan andere gemeenten over waarderen van mantelzorgers?

• 'Kom erachter waar de mantelzorger zelf behoefte aan heeft. We gaan dit najaar een enquête versturen om erachter te komen wat de behoeftes zijn van de mantelzorger. Om het aanbod van Mantelzorg-Vitaal daar goed op te kunnen inrichten'. Aldus Vermaas
• Overgoor geeft als tip: 'Als andere gemeenten iets vergelijkbaars willen als Mantelzorg-Vitaal, dan is het belangrijk dat ze daarvoor draagvlak hebben bij lokale (mantel)zorg- en welzijnsorganisaties. We hebben de mantelzorgwaardering in de gemeente Hoogeveen samen met de informele zorgorganisaties, de Stichting Welzijnswerken het Contactpunt Mantelzorg uitgedacht en ingericht. Hiernaast is het noodzakelijk om een toegewezen budget te hebben waar je mantelzorgwaardering mee kunt opzetten.'
• Tot slot wil Overgoor meegeven: 'Kies niet altijd voor de makkelijke weg, zoals een vast bedrag als waardering. Maar kies voor een programma wat ook echt de potentie heeft om mensen met mantelzorgtaken bij elkaar te brengen en ontspanning te bieden.'