Mantelzorgondersteuning Amersfoort: wat willen mantelzorgers zelf?

artikel - 6 juni 2016
 3451 keer gelezen

Hoe willen mantelzorgers in Amersfoort door de gemeente ondersteund en gewaardeerd worden? In 2015 onderzocht Movisie dit op verzoek van de gemeente Amersfoort. Het onderzoek bleek het startpunt van een cultuurverandering. Nu, een jaar later, heeft de gemeente een nieuwe aanpak voor mantelzorgondersteuning. Wethouder Fleur Imming: ‘Ik praat veel met mantelzorgers. Op bijeenkomsten maar ook gewoon in de stad. Mantelzorgers mogen best wat meer vragen.’

In Amersfoort wonen circa 35.000 mantelzorgers. Ruim de helft redt zich goed en heeft geen behoefte aan ondersteuning. De andere helft heeft die behoefte wel, zo blijkt uit het onderzoek dat het Expertisecentrum Mantelzorg in 2015 heeft gedaan. Jonge mantelzorgers hebben vooral behoefte aan lotgenotencontact. Oudere mantelzorgers willen passende respijtzorg. Mantelzorgers van mensen met dementie willen ziektegerelateerde ondersteuning. En zo zijn de behoeften van alle groepen mantelzorgers in kaart gebracht. Het helpt de gemeente om betekenisvol onderscheid te maken: wie kan welke ondersteuning daadwerkelijk gebruiken?

Werkateliers

De gemeente Amersfoort heeft ervoor gekozen om meteen tijdens het onderzoek de dialoog aan te gaan met mantelzorgers. Er zijn twee werkateliers georganiseerd. Tijdens het eerste werkatelier vertelden mantelzorgers over hun ervaringen met het ondersteuningsaanbod en hun wensen omtrent het nieuwe mantelzorgcompliment. In het tweede werkatelier hebben mantelzorgers en aanbieders van mantelzorgondersteuning samen een analyse gemaakt van de match tussen behoefte en aanbod. Kitty van den Hoek van Movisie: ‘Als gemeente kun je je onderzoek beperken tot een enquête. Dan krijg je voorspelbare, oppervlakkige antwoorden. Onze ervaring is dat een co-creatie aanpak meer oplevert. Als je aan mantelzorgers vraagt: ‘Wat heb je nodig? Wanneer voel jij je gewaardeerd?’ dan komen er wensen en ideeën uit die niet uit een vragenlijst zouden zijn gekomen. Bovendien valt het mensen op: de gemeente gaat écht in gesprek met mantelzorgers.’

Je kunt een heleboel tijd steken in een themadag of in het uitdelen van cadeaubonnen, maar als mensen het liefst een vrij besteedbaar bedrag willen, dan kun je je die moeite beter besparen.

Wat voor steun?

Een op de drie mantelzorgers blijkt in Amersfoort behoefte te hebben aan informatie, advies en training. Vooral online informatie, een goede sociale kaart en e-learning worden genoemd. Ook is er behoefte aan een mantelzorgmakelaar. Verder geeft een aantal mantelzorgers aan een logeervoorziening te missen. De gemeente vroeg de mantelzorgers daarnaast expliciet hoe zij gewaardeerd willen worden. Kitty van den Hoek: ‘Veel mantelzorgers willen gewoon een geldbedrag. Je kunt een heleboel tijd steken in een themadag of in het uitdelen van cadeaubonnen, maar als mensen het liefst een vrij besteedbaar bedrag willen, dan kun je je die moeite beter besparen.’

De 4 V’s

Het onderzoek is afgerond met een rapport met adviezen voor de gemeente om mantelzorgers beter te ondersteunen. Hierbij zijn de vier V’s het uitgangspunt: mantelzorgers vinden, versterken, verlichten en verbinden. De adviezen variëren van ‘richt je niet op de hele groep maar op deelgroepen mantelzorgers’ (vinden) en ‘betrek mantelzorgers bij het keukentafelgesprek’ (versterken) tot ‘stel een mantelzorgmakelaar aan’ (verlichten) en ‘ontwikkel een netwerk van organisaties rondom mantelzorgondersteuning’ (verbinden).

Effecten

Nu, een jaar later, heeft de gemeente Amersfoort veel adviezen ter harte genomen. Kitty van den Hoek: ‘Het Netwerk Mantelzorg wordt geïntensiveerd. De combinatie werk en mantelzorg krijgt meer aandacht en de gemeente is bezig om een mantelzorgmakelaar aan te stellen. Wat de geldelijke waardering betreft: die is er gekomen. Zo’n drieduizend mensen die minstens acht uur per week mantelzorg verlenen, hebben ieder 164,55 euro gekregen.’ Meer in het algemeen ziet zij dat er in Amersfoort een cultuurverandering in gang is gezet. ‘Tijdens het traject hebben we met de gemeente gesproken over waarden als diversiteit en wederkerigheid. Wethouder Fleur Imming van Amersfoort gebruikte die in haar toespraak tijdens de Dag van de Mantelzorg. De gemeente gaat nu op een andere manier om met mantelzorgers. Dat is mooi om te zien.’

Zeven do’s en don’ts voor mantelzorgwaardering

  1. Benut het vormgeven van de mantelzorgwaardering om met mantelzorgers het gesprek aan te gaan;
  2. Vermijd ludieke en ceremoniële waardering;
  3. Waardeer mantelzorgers zo mogelijk met een geldbedrag;
  4. Waardeer mantelzorgers in ieder geval met passende ondersteuning;
  5. Licht toe welke voorwaarden er zijn om in aanmerking te komen en check bij mantelzorgers of de toelichting helder is;
  6. Vraag de aanvragers van de mantelzorgwaardering of en hoe zij verder ondersteund willen worden.
  7. Betrek zoveel mogelijk de zorgvrager bij het verstrekken van de mantelzorgwaardering

Meer informatie

Kent u de behoeftes van mantelzorgers in uw gemeente? Benieuwd hoe u de mantelzorgers in uw gemeente beter kunt ondersteunen? Neem dan contact op met Roos Scherpenzeel of Kitty van den Hoek. Zij kunnen u adviseren en ondersteunen bij de ontwikkeling van beleid.

Meer informatie over beleidsontwikkeling vindt u ook op www.movisie.nl/versterkenmantelzorg. Of volg de gratis mini-cursus mantelzorgbeleid. Deze cursus geeft u inzicht in waar uw gemeente staat op het gebied van mantelzorgondersteuning. En krijgt u advies over het vinden, versterken, verlichten en verbinden van mantelzorgers.

Reacties

Reageer op dit artikel

4 + 8 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.