Maximale arbeidsparticipatie vraagt om ondersteuning

Maatschappelijk ideaal niet voor iedereen vanzelfsprekend
artikel - 15 augustus 2013
Afbeelding bij Maximale arbeidsparticipatie vraagt om ondersteuning

‘Wie kan werken, hoort niet afhankelijk te zijn van een uitkering’, is het standpunt van het kabinet. De overheid streeft naar een maximale arbeidsparticipatie, ook voor kwetsbare burgers. Ondanks de crisis is de aanname dat een maximale arbeidsparticipatie van de beschikbare beroepsbevolking nodig  is om ons sociale stelsel in de lucht te kunnen houden. Vergrijzing en de steeds verder oplopende zorgkosten maken dat noodzakelijk.

Steeds meer mensen wensen en zoeken een plek op de (reguliere) arbeidsmarkt. Ook groepen voor wie arbeidsdeelname in het recente verleden niet zo vanzelfsprekend  was, zoals mensen met een verstandelijke, psychische of fysieke beperking. Voor hen is het vaak moeilijk toegang krijgen tot werk.  Daarnaast blijft de participatie van specifieke groepen, zoals vrouwen en allochtonen, achter. Meer dan een half miljoen mensen participeren niet in betaalde arbeid, terwijl zij het wel zouden willen. Om het menselijk kapitaal van deze groepen aan te boren is vaak ondersteuning nodig.

Participatie in vormen en maten

Participatie is er in soorten en maten: in (deeltijd)arbeid, participatiebanen, werkervaringsplaatsen, maar ook andere vormen zoals arbeidsmatige dagbesteding, begeleid werken, vrijwilligerswerk, tegenprestatie naar vermogen, en allerlei vormen van werk in de informele economie. Het begrip participatie beslaat enerzijds de wereld van arbeidsactivering en re-integratie, met daarin de focus op economische zelfstandigheid. Anderzijds draait het om sociale activering en meedoen, waarbij de focus ligt op welzijn individueel en collectief niveau. De manieren waarop mensen mee kunnen doen zijn verbeeld in het participatiewiel.

Activering als professie

Het welzijnswerk kent een lange traditie in activering ; de opstap naar participatie. In de vorm van onder andere opbouwwerk , stadsvernieuwing , buurtwerk , sociale activering , en welzijn nieuwe stijl  is er veel expertise opgedaan. In de zorgsector is met name de laatste tien jaar het accent steeds meer verschoven van zorgen naar activeren. In de wereld van ‘werk en inkomen’ zijn de eerste stappen halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw gezet. Inmiddels is ook binnen sociale zaken het activeren van cliënten een volwaardige professie.

Goede ondersteuning door professionals

Niet alle mensen komen vanzelf in beweging en een deel van hen zal permanente ondersteuning nodig hebben. Het kunnen ondersteunen van mensen van isolement tot aan het werken in betaalde arbeid, vraagt om goed toegeruste professionals. Professionals die in staat zijn om te werken binnen de vernieuwde werkwijze van gemeenten, ingegeven door de decentralisaties.

De noodzaak tot verbinding in participatiebevordering

De decentralisaties maken het noodzakelijk om activering op een andere manier vorm te geven. De domeinen van de Wmo en de participatiewet komen steeds dichter bij elkaar en overlappen zelfs, wat nieuwe vragen aan de orde brengt. In vrijwel alle gemeenten is er een aanbod aan activiteiten om mensen te ondersteunen. Dit aanbod is echter vaak niet voldoende integraal en toegankelijk. Toegangscriteria versperren soms de weg en informatie is niet op één plek beschikbaar, maar verspreid over verschillende uitvoerders en domeinen. Vooral tussen de domeinen zorg- en welzijn en sociale zaken wordt weinig afgestemd en samengewerkt. Elk domein heeft een eigen aanpak. Voor mensen die zowel zorg en hulpverlening nodig hebben als een uitkering, betekent dit dat ze met verschillende regels en werkwijzen te maken krijgen, die niet op elkaar zijn afgestemd. Vrijwel alle gemeenten streven een nieuwe, integrale benadering na. Hoe kunnen de verschillende werelden met elkaar verbonden worden? Wat vraagt dat van organisaties en professionals? En vooral, wat werkt het beste voor de burger zelf?

Wat werkt bij activering?

Movisie houdt zich al jaren bezig met het hele brede continuüm van participatiebevordering en activering van kwetsbare groepen, van competentieontwikkeling  tot en met hun toeleiding naar arbeid en economische participatie daar waar dat mogelijk is. We hebben  inmiddels veel ervaring en expertise opgedaan in het ontwikkelen van aanpakken om kwetsbare mensen blijvend te betrekken bij de maatschappij, actief en vitaal te houden, hun competenties te vergroten en in beeld te brengen. Ook komt er langzaam meer duidelijkheid over wat werkelijk werkt in activering. Kennis over specifieke doelgroepen, of meer algemeen over wat de werkzame elementen van bepaalde aanpakken zijn, is opgenomen in de databank effectieve sociale interventies.

Voorbereiding op de Participatiewet: Movisie helpt!

Movisie bereidt gemeenten, organisaties en professionals voor op de komst van de Participatiewet en de decentralisaties. Bijvoorbeeld met adviestrajecten over het verbinden van de Wmo en participatiewet. We zoomen in op de ontwikkeling van de tegenprestatie naar vermogen, en bijvoorbeeld de rol van gemeenten en maatschappelijk makelaars daarbinnen, zoals in Zeist. Vanuit onze ervaringen met vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage, hebben we veel kennis opgedaan over het combineren van verschillende partijen en doelen. Ook verkennen we wat de kwetsbare burger stimuleert of juist belemmert om over te stappen van werken in de ‘informele economie’ naar werken in de formele economie. Blijf op de hoogte via ons kennisdossier Participatie en activering

Reacties

Van zorg naar activeren. Het is blijkbaar een professioneel vak om dit goed te ondersteunen.
Kunnen jullie bij deze info ook benaderingen of methodieken noemen die dit ondersteunen bij activeren en participatie beter doen dan louter via gezond verstand?

Bij voorbaat dank.

Reageer op dit artikel

3 + 17 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.