Is Nederland klaar voor family mediation?

artikel - 5 september 2016
 407 keer gelezen

Alisa van Spronsen deed onderzoek naar de haalbaarheid van family mediation in Nederland. Ze onderzocht de mogelijkheden om te voorkomen dat jongeren die door conflicten hun huis verlaten, een zwervend bestaan gaan leiden. ‘De belangrijkste voorwaarde om family mediation te introduceren in het huidige aanbod, is de juiste doelgroep aanspreken.’ De belangrijkste bevindingen uit haar onderzoek op een rijtje.

Bij family mediation gaat een professionele mediator samen met de jongere en zijn gezin in gesprek. Daarmee richt deze aanpak zich op de belangrijkste oorzaak van het ontstaan van zwervend gedrag onder jongeren: conflicten in de thuissituatie. Het – drieledig – doel van family mediation, is om:

  1. De conflicten die ervoor zorgen dat de jongere van huis wegloopt (of weggestuurd wordt) te bespreken;
  2. De onderlinge relatie met het gezin van herkomst te verbeteren, en;
  3. Te onderzoeken of terugkeer naar huis mogelijk is.

Aanleiding onderzoek

Zwerfjongeren hebben te maken met diverse problematiek waar een passend hulpaanbod voor nodig is. Een constante innovatie van dit hulpaanbod is daarbij erg belangrijk. Movisie nam van 2008 t/m 2011 deel aan een internationaal onderzoek naar de verschillende groepen zwerfjongeren in Europa en de gebruikte re-integratiemethoden. In het kader van dit onderzoek maakten zij kennis met family mediation; een interventie die veel wordt ingezet in Groot-Brittannië en daar als erg succesvol wordt beschouwd. Na voorbereidend onderzoek besloot Movisie in samenwerking met Humanitas en lokale partners de interventie te gaan testen. Om de haalbaarheid van de introductie van family mediation goed in te kunnen schatten was – naast deze pilot – uitgebreider onderzoek nodig.

Family mediation voor jongeren

Wil je weten hoe je als hulpverlener de relatie tussen jongeren en hun naasten kunt herstellen? Deze methodebeschrijving helpt je om situaties te herkennen waarin zwerfjongeren via mediation (weer) in gesprek kunnen komen met hun ouders.

Belangrijkste conclusies

Het is mogelijk om family mediation te introduceren in het huidige aanbod, maar daar is wel een aantal voorwaarden aan verbonden. De belangrijkste voorwaarde daarbij is dat de juiste doelgroep wordt aangesproken. Family mediation is vooral succesvol als de conflicten tussen de jongere en zijn ouders/verzorgers zich nog in een vroeg stadium bevinden. Family mediation kan daarom het beste als een van de eerste interventies binnen een hulpverleningstraject worden ingezet. Met name voor jongeren tussen de 16 en 18 jaar, waarbij het conflict tussen de jongere en zijn ouders in die mate dreigt te escaleren dat weglopen of weggestuurd worden tot de mogelijkheden behoort.

Het is belangrijk dat verwijzers goed zijn toegerust, zodat zij adequaat kunnen doorverwijzen

Het vinden en aanspreken van deze jongeren vraagt veel van verwijzers; problematiek is in dit stadium niet altijd direct zichtbaar voor de buitenwereld. Daarom is het belangrijk dat verwijzers goed zijn toegerust zodat zij a) casussen kunnen herkennen, b) family mediation met de jongere en zijn ouders/verzorgers kunnen bespreken en c) adequaat kunnen doorverwijzen naar een geschikte mediator.

Voorkomen is beter dan genezen

Bij de jongeren die van huis waren weggelopen, herstelde de relatie met hun ouders/verzorgers langzaam maar zeker vanzelf een beetje. Het feit dat ze niet meer op elkaars lip zaten, maakte dat er ruimte kwam om weer op een positieve manier aan de relatie te werken. Bijzonder om te horen: het kost moed en inzet om dan weer met zo’n relatie aan de slag te gaan. Alisa: ‘Het zou mooi zijn als in een eerder stadium voorkomen kan worden dat een jongere met ruzie uit huis gaat. Als je wegloopt van huis, of van huis wordt weggestuurd, gaat er echt iets kapot in de relatie met ouders/verzorgers. Dat is niet meer zomaar te repareren.’ Voorkomen is beter dan genezen, dus.

Enthousiasme zaaien voor family mediation

Alisa hoopt dat het mogelijk is om organisaties die zich bezighouden met (preventieve) hulpverlening aan jongeren te enthousiasmeren voor family mediation. Er is nog veel onbekendheid bij organisaties. De interesse en het enthousiasme voor de interventie bevindt zich nu vooral bij de volwassenenhulpverlening. ‘Dat is jammer, want dan is family mediation vaak al te laat of minder effectief.’ Als belangrijkste lesson learned geeft Alisa aan ‘dat er heel wat komt kijken bij het introduceren van een interventie en dat het belangrijk is om iets waar je enthousiast over bent, toch kritisch te bekijken en zo objectief mogelijk te onderzoeken.’

Meer lezen over het onderzoek van Alisa? Haar complete scriptie vind je hier.

Reacties

Reageer op dit artikel

9 + 11 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.