Nieuwe website In veilige handen

6 maart 2020

Niet binnen alle vrijwilligersorganisaties en besturen is de sociale veiligheid een issue. Dat is eigenlijk vreemd, als je bedenkt waar het bij deze organisaties om draait: het vinden van vrijwilligers en de financiering van activiteiten. Voor het beheer van de financiën heeft ieder bestuur wel een penningmeester aangesteld. Maar waar het gaat om een veilige en prettige omgeving voor deelnemers van de activiteiten en vrijwilligers, is die aandacht soms niet. Beseffen organisaties voldoende dat ongewenst gedrag ook binnen de eigen organisatie kan voorkomen? De vernieuwde website inveiligehanden.nl geeft hier informatie over.

Veel gehoorde antwoorden van bestuurders van organisaties zijn: ‘Iedereen kent elkaar en daarom komt ongewenst gedrag niet voor. Binnen onze vereniging heerst een open cultuur, alles is bespreekbaar en extra maatregelen schrikken alleen maar af.’ Er lijkt weinig besef te zijn dat vrijwilligersorganisaties extra kwetsbaar zijn. Binnen organisaties heerst vaak een open cultuur en het vinden van vrijwilligers is lastig. Mensen die hun belangstelling tonen, worden vaak zonder veel terughoudendheid als vrijwilliger binnengehaald. Is het een bekende, dan zijn er nog minder drempels.

Bekijk de website In veilige handen

Wist je dat

  • Meer dan de helft van de vrouwen en 19% van de mannen ooit ongewenst gezoend of seksueel aangeraakt is(Rutgerstichting 2015).
  • Van de ouderen 20% aangeeft weleens gepest te worden. Het verzorgend personeel geeft aan dat het zelfs om 40% van de ouderen gaat (Radboud Universiteit Nijmegen).
  • Ongeveer een kwart van de inwoners van Nederland discriminatie heeft ervaren in de afgelopen twaalf maanden (SCP 2014).
  • In de sport 38% van de volwassenen in de eigen jeugd een ervaring van psychisch geweld heeft meegemaakt en dat ook 11% van de minderjarige sporters ooit fysiek geweld heeft meegemaakt (Tine Vertommen 2017).
  • In de gehandicaptenzorg 80% van de medewerkers last heeft van fysieke agressie en geweld zoals slaan, bijten, schoppen en knijpen (CNV zorg en welzijn).

Wanneer we incidenten van seksueel misbruik van de laatste jaren op een rijtje zetten, blijkt dat veel gebeurtenissen een directe of indirecte relatie hebben met het vrijwilligerswerk. De plegers zijn meestal bekenden uit de buurt of binnen de organisatie (88%). De onveilige situatie of het ongewenste gedrag vindt niet altijd tijdens de activiteiten plaats, dat gebeurt ook buiten de organisatie, vaak bij iemand thuis. Bij besturen is niet altijd het besef dat een onveilige situatie en ongewenst gedrag ook buiten de organisatie plaats kan vinden, als gevolg van de activiteiten.  

Nieuwe website

De nieuwe website ‘In veilige handen’ heeft haar doelstelling daarom verbreed. Naast het voorkomen van seksueel misbruik van minderjarigen binnen het vrijwilligerswerk, richt de aandacht zich op alle vrijwilligers die werkzaam zijn in een afhankelijkheidsrelatie. Dat kan een relatie met kinderen, ouderen en gehandicapten zijn, denk aan de dirigent van een koor, de leider van een scoutinggroep en de trainer in de sport. De website is bedoeld voor bestuurders, leidinggevenden en ondersteuners van vrijwilligersorganisaties en biedt tal van instrumenten om samen binnen een organisatie de sociale veiligheid te vergroten. Daaronder valt ook het aanstellen van een vertrouwenscontactpersoon. Deze biedt leden en vrijwilligers de mogelijkheid om in vertrouwen over grensoverschrijdend gedrag in gesprek te gaan. De vertrouwenscontactpersoon kan adviseren over welke stappen er genomen kunnen worden en verwijzen waar personen terecht kunnen. Het bestuur van organisaties heeft een belangrijke rol bij het vergroten van de sociale veiligheid, maar kan dat niet alleen. Net als bij de penningen zal iedereen binnen de organisaties een eigen bijdrage moeten leveren.

Naast de website worden ook dit jaar weer trainingen gegeven waar organisaties en vrijwilligerssteunpunten zich voor op kunnen geven. Informatie over de trainingen is op de website van Movisie te vinden.