Omarm het nieuwe, ga aan de slag met sociale innovatie

artikel - 28 januari 2014
Afbeelding bij Omarm het nieuwe, ga aan de slag met sociale innovatie

Onze veranderende samenleving wordt gekenmerkt door eigen kracht en nieuwe (gekantelde) verhoudingen. Managers van zorg- en welzijnsorganisaties staan daarmee voor organisatievraagstukken zoals een nieuwe benadering van werknemers, vrijwilligers en doelgroepen. Bereik de meest optimale vorm van uw organisatie en ga aan de slag met sociale innovatie.

Grenzen doorbreken met sociale media

De komst van sociale media heeft flinke invloed op de wijze van organiseren: het maakt directe communicatie tussen verschillende partijen binnen en buiten organisaties mogelijk. Hierdoor vervagen de bestaande hiërarchieën en organisatiegrenzen. Stond een bestuurder voorheen nog op afstand van de werkvloer, nu kunnen medewerkers makkelijker dan voorheen direct een bericht sturen, bijvoorbeeld via Yammer, Twitter of LinkedIn. De bestuurder wordt daarmee minder afhankelijk van de (langzamere) communicatie via de verticale hiërarchie en krijgt meer feeling met de werkvloer. De noodzaak tot verandering is daarmee meer dan ooit aanwezig als u ook in de toekomst de doelstellingen van uw organisatie wilt blijven realiseren. Om uw organisatie klaar te stomen voor de toekomst, zijn bestuurders met leiderschap en lef hard nodig.

Dwars door bestaande verhoudingen

Sociale innovatie refereert aan nieuwe strategieën, concepten, ideeën en organisaties die een oplossing kunnen bieden voor grote maatschappelijke uitdagingen. Sociaal innovatieve aanpakken dragen bij aan de transitie van een verticale naar een horizontale organisatie, van hiërarchie naar netwerk, van top-down naar bottom-up. Een sociaal innovatieve aanpak fietst daarmee dwars door bestaande verhoudingen heen. Want een complex probleem is immers niet op te lossen in die context waarin het is ontstaan. Buiten de kaders kijken wordt steeds meer omarmd door ambtenaren, adviescommissies en leiders.

Omarm werknemers die buiten de geijkte paden lopen

Werknemers worden coproducent

Voor u betekent dit dat u uw werknemers en eventueel uw achterban of leden steeds meer als coproducent moet gaan zien. Want oplossingen voor actuele complexe vraagstukken, zoals ‘hoe organiseren we met minder geld, samen met burgers, toch zorg in de wijk?’, vragen om een volledige inzet van kennis, kunde en creativiteit van uw werknemers, uw doelgroep en betrokken burgers.

Van verticaal naar horizontaal

De tijd waarin de hark het meest succesvolle organisatiemodel was, is daarmee eigenlijk voorbij. Organisaties die aan kracht willen winnen transformeren hun model daarom steeds vaker in een horizontale netwerkorganisatie. Dat wil zeggen een flexibele ondernemende niet-hiërarchisch ingerichte organisatie waarin de medewerkers door hun externe gerichtheid snel kunnen inspelen op veranderingen in de omgeving of op vragen van klanten. De snelheid waarmee klanten, doelgroep of opdrachtgevers hun verwachte respons krijgen wordt hierdoor verhoogd. Zelforganisatie en eigen initiatief van werknemers spelen een belangrijke rol in deze organisatievorm.

Aan de slag

Uw organisatie kantelen van verticaal naar horizontaal gebeurt niet van de één op de andere dag en is een ingewikkeld proces. Afdelingshoofden kunnen zich in hun positie bedreigd voelen en mogelijk staan niet al uw werknemers gelijk te juichen. Als u besluit om uw organisatiestructuur op te schudden en klaar te maken voor de toekomst, zijn bij de start van deze verandering drie zaken essentieel:

  1. De omslag naar meer zelforganisatie van uw werknemers vraagt om de overtuiging dat zij dingen goed willen doen. De omslag begint dus bij vertrouwen in uw werknemers en achterban. Deze visie moet in de haarvaten zitten van uw organisatie en is het belangrijkste leidende principe van waaruit u de verandering in gang zet.
  2. Bent u van het voorgaande overtuigd, dan kunt u met een dwarsdoorsnede van alle geledingen aan mensen in uw organisatie aan de slag. Hiermee werkt u aan draagvlak dwars door de organisatie én benut u tegelijkertijd de in de organisatie aanwezige kennis optimaal. Een behulpzame startopdracht is te focussen op sociaal innovatieve successen die er al zijn in de organisatie. Waar ziet u deze al en hoe kunt u deze opschalen? In hoeverre vraagt dit om wijzigingen in uw missie, visie, doelen en kaders?
  3. Door werknemers te betrekken bij de herformulering van de missie, visie, doelen en kaders van uw organisatie en hen ruimte te geven voor experiment, werkt u toe naar een situatie waarin verantwoordelijkheden en bevoegdheden op zo’n laag mogelijk niveau in de organisatie kunnen liggen. Daardoor heeft iedere werknemer handelingsruimte en mandaat om de complexe vraagstukken die zich op zijn niveau voordoen zelf op te lossen. Wees daarbij niet bang voor degene die buiten de geijkte paden lopen. Omarm deze ontregelaars in uw organisatie, zij zijn in staat buiten kaders en regels te durven denken én doen en zijn daarmee wegvoorbereider van de omslag.


Christine Kuiper, adviseur sociale innovatie bij Movisie

Reacties

Reageer op dit artikel

6 + 8 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.