Ontspoorde mantelzorg nog niet in beeld bij rijksoverheid

Mantelzorg versterken, verlichten en verbinden. Aflevering 3: ontspoorde mantelzorg
artikel - 12 augustus 2013
Afbeelding bij Ontspoorde mantelzorg nog niet in beeld bij rijksoverheid

Staatssecretaris Van Rijn informeerde op 20 juli de Tweede Kamer over zijn plannen om de mantelzorg te versterken, verlichten en te verbinden. Het Expertisecentrum Mantelzorg gaat de komende weken op MOVISIE.nl in op de tien belangrijke punten van de brief. Vandaag Oka Storms in aflevering 3: ontspoorde mantelzorg. Een overzicht van de afleveringen vindt u onderaan dit artikel.

Geen aandacht voor ontspoorde mantelzorg

In de brief van de staatssecretaris zijn een aantal ontwikkelingen te lezen. Zo willen mensen bijvoorbeeld zo lang mogelijk thuis in hun eigen omgeving wonen om niet eenzaam te zijn. De rol van mantelzorgers en vrijwilligers bij de ondersteuning van mensen in hun eigen omgeving wordt groter. Het risico van deze ontwikkelingen is ontsporing van de mantelzorg door toenemende druk op de mantelzorger. In de beleidsbrief is hier geen aandacht voor, terwijl het onderwerp al langere tijd actueel is. Zo is ontspoorde mantelzorg onderdeel van het actieplan ‘Ouderen in veilige handen’ van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Bovendien is vanaf 1 juli dit jaar de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling van kracht. Organisaties en beroepskrachten in de gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en justitie zijn verplicht om met de meldcode te werken als zij een signaal krijgen van geweld.

Ontspoorde mantelzorg

Als mantelzorgers de zorg voor hun naaste niet meer aan kunnen, lopen ze het risico om te ontsporen in gedrag dat ze zelf liever niet zouden willen vertonen. Denk bijvoorbeeld aan een koppel op leeftijd waarbij de man zijn dementerende vrouw verzorgt. De verschillende medicijnen zijn verwarrend en de man geeft zijn vrouw regelmatig teveel of verkeerde medicijnen waardoor zij versuft is.

Gebrek aan tijd en emotionele of lichamelijke belasting kunnen leiden tot stress, uitputting en overbelasting. Bovendien kan er bij de mantelzorger een gevoel van onmacht ontstaan als degene die verzorgd wordt ongeneeslijk ziek is of wanneer er, als gevolg van ziekte, sprake is van karakterverandering bij de zorgvrager. Ook kan het zijn dat de mantelzorger uit onkunde en onwetendheid de grens van goede zorg overschrijdt. Als de mantelzorger niet over de juiste kennis of vaardigheden beschikt, kan hij of zij de zorgvrager onbewust en onbedoeld verkeerd behandelen. Goede zorg kan sluipenderwijs omslaan naar verwaarlozing of verkeerde behandeling. Een element van ontspoorde mantelzorg dat vrijwel altijd terugkomt, is het ontbreken van een duidelijke aanpak.

Leren herkennen van, en handelen bij ontspoorde mantelzorg

In de praktijk zien we dat ontspoorde mantelzorg vaak niet wordt herkend. Mantelzorg wordt toch met liefde gegeven? Dat mantelzorg ook grenzen kan overschrijden, is lastig te begrijpen. De uitdaging ligt in het toerusten van professionals om ontspoorde mantelzorg tijdig te signaleren en samen met mantelzorgers te bepalen hoe de zorg op een zo prettig mogelijke manier gegeven kan worden. Met het toenemende beroep dat op de burger wordt gedaan, vragen wij de staatssecretaris aandacht voor dit onderwerp. Zo blijft mantelzorg in balans.

Wilt u meer informatie over ontspoorde mantelzorg? Download het stappenplan Handelen bij ontspoorde mantelzorg. Bekijk ook de training Signaleren van, en handelen bij ontspoorde mantelzorg.

De foto is illustratief en modellen staan los van de inhoud.

Lees ook

Aflevering 7: Gun overbelaste mantelzorgers adempauze
Aflevering 6: De rol van het sociale netwerk wordt steeds groter
Aflevering 5: Zelfhulp
Aflevering 4: Eenzaamheid onder mantelzorgers
Aflevering 2: Het gesprek met de mantelzorger
Aflevering 1: De gelijkwaardige samenwerking tussen cliënt, mantelzorgers, vrijwilliger en professional

Reacties

Het is nog maar een topje van de ijsberg.
In de gros gevallen houden de slachtoffers maar liever hun mond dicht, uit angst voor represailles. En als zij hun verhaal doen, zullen zij worden afgewimpeld als een ondankbare zeur die over alles ontevreden is.
Ook zal hij/zij niet de zorg krijgen, zoals verwacht mag worden.

De daders, die gaan vrijuit. In sommige gevallen zullen instellingen zelfs deze daders bijstaan of indekken (uit angst op gezichtsverlies).
Slachtoffers zitten hierdoor klem.

De daders doen zich voor als zeer liefdevolle mensen die het beste met de ander voor hebben. Althans voor de buitenwereld. Een maal binnen, dan slaan zij hun slag. Ook veranderen deze liefdevolle mensen ineens in afschuwelijke monsters.
Stel dat zo iemand jou moet wassen of medicatie moet toedienen. ...een nachtmerrie voor slachtoffers. Helemaal als zij volledig afhankelijk zijn van zo iemand.

Oplossingen? Ja die zijn er.
1. Laat hulpverleners verplicht checken op persoonlijkheidsstoornissen en koppel daar een keurmerk aan.
2. Laat ter controle af en toe een gemeentelijke ambtenaar mee gaan die het werk checked. Dit kan gekoppeld worden aan de pgb-check.

Duur en onbetaalbaar?
Absoluut niet. Nu gaat nog veel geld verloren aan verborgen kosten, slecht en half werken en sjoemelen met de uren.
Het zal mij niks verbazen als er zelfs geld over blijft. Nu wordt er financieel veel gerommeld. De efficiëntie van de werkzaamheden zal er in ieder geval op vooruit gaan.

Reageer op dit artikel

2 + 6 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.