Opstarten sociale wijkteams

artikel - 26 november 2014
Opstarten sociale wijkteams

Hoe zet je een sociaal wijkteam op? Wat kun je tegenkomen? Bij Movisie komen hier veel vragen over binnen. Hilde van Xanten en Annelies Kooiman vertellen hoe ze sociale wijkteams ondersteunen in de startfase.

Hilde van Xanten: 'Vanochtend had ik een kwartiermaker van een sociaal wijkteam aan de lijn. Of wij advies kunnen geven over de juiste samenstelling van hun wijkteam. Mijn eerste gedachte was dat het afhangt van de doelgroepen en doelstellingen die je wilt bereiken. Ik merk dat de opdracht aan veel sociale wijkteams niet helder is.'

Maak het concreet

Annelies Kooiman: 'Ik zie inderdaad teams zwemmen omdat ze niet goed weten wat er van ze wordt verwacht.' Hilde: 'Om die reden hebben we een ‘startmotor’ ontwikkeld die helpt bij het opzetten en doorontwikkelen van sociale wijkteams. Het advies aan de kwartiermaker die belde was: ga als professionals eerst met de wijk in gesprek over wat er speelt in de wijk. Bepaal gezamenlijk op wie je je richt en wat je bij mensen wilt bereiken. Maak het concreet. Bepaal op grond daarvan de samenstelling van het team of stel – wanneer er al een team is – die bij. In de startmotor staat beschreven hoe je dat kunt aanpakken.'

Startmotor sociale wijkteams
Movisie heeft de ‘Startmotor sociale wijkteams’ uitgebracht, een online publicatie met tips en ideeën voor het opstarten en doorontwikkelen van sociale wijkteams. De publicatie is primair voor gemeenten maar geeft ook handige informatie aan sociale wijkteams zelf. Centraal in de startmotor staat de Aandrijving. In elke fase van het opzetten van wijkteams is het verstandig om terug te keren naar de Aandrijving, naar dat wat de wijkteams beweegt. De Aandrijving bestaat uit drie onderdelen: Eigen Kracht, Burgerkracht en Beroepskracht. Bij een sociaal wijkteam gaat het om het vinden van de balans tussen deze drie krachten. Ga naar de startmotor.

Hoge verwachtingen

Hilde: 'Ik merk dat de verwachtingen over sociale wijkteams erg hoog zijn. Alsof alle problemen meteen kunnen worden opgelost door het wijkteam.' Annelies: 'Terwijl het tijd kost voordat een team goed draait. Vaak zitten er mensen in die elkaar voor het eerst zien.' Hilde: 'Of die maar een paar uur per week hiervoor hebben. Het is belangrijk dat de mensen in sociale wijkteams gefaciliteerd worden, dat ze tijd en experimenteerruimte krijgen. Bijvoorbeeld om met elkaar te komen tot een eenduidige en integrale manier van vraagverhelderen.'

'Het is belangrijk dat de mensen in sociale wijkteams gefaciliteerd worden, dat ze tijd en experimenteerruimte krijgen'

Annelies: 'Ook speelt de vraag: hoe kom je als wijkteam dichter bij de bewoners, hoe doe je een laagdrempelig aanbod? Ik adviseer sociale wijkteams om zo snel mogelijk een gezamenlijke werkwijze af te spreken. Ook zullen teams keuzes moeten maken voor het registreren van informatie. We zien dat dit soms lastig is omdat men gewend is aan een bepaalde aanpak en verplichte registratie vanuit de moederorganisatie.'

Deskundigheidsbevordering

Annelies: 'Recent sprak ik een coördinator van een sociaal wijkteam over wat ze minimaal nodig zouden hebben aan training. Daar bleek echter geen geld voor gereserveerd en dat is jammer. Je leert veel al doende, maar een wijkteam kan ook veel hebben aan training in specifieke vaardigheden of aan coaching om zich als team te ontwikkelen.' Hilde: 'Als team moet je uitvinden welke deskundigheid je in huis hebt en wat je nog te leren hebt.' Annelies knikt: 'Deskundigheidsbevordering is iets om bewust over na te denken. Wat kan ons helpen om een stevig team te worden, van alle markten thuis? Bijvoorbeeld deskundigheidsbevordering over ‘werken met andere doelgroepen’, ‘werken vanuit zelfregie’ of over ‘het adequaat voeren van een casusbespreking’. Vanuit Movisie coachen en trainen we diverse wijkteams.'

Stappenplan voor een sociaal wijkteam

  • Formuleer de doelstellingen = opdracht
  • Bepaal de rol van de gemeente
  • Bepaal de organisatievorm
  • Bepaal de samenstelling van het wijkteam
  • Bepaal de benodigde competenties van de professionals
  • Bepaal mandaat en handelingsruimte
  • Bepaal waar u de vraagverheldering en toegang belegt
  • Bepaal de wijze van signaleren
  • Bepaal de verhouding tussen het wijkteam en de tweede ring
  • Leg de eisen omtrent de huisvesting, bereikbaarheid en zichtbaarheid vast
  • Bepaal de rol van de kwartiermaker of coördinator
  • Leg de globale taken van het wijkteam vast
  • Bepaal hoe tijdens het werken in het team resultaten gemonitord worden

Belangrijke thema’s voor voor training sociale wijkteams in de startfase

U kunt ook met Movisie een compleet pakket samenstellen. Kijk op www.movisie.nl/trainingen voor het overzicht van trainingen. Zoekt u een hulpmiddel om de aanwezige en te ontwikkelen competenties te bepalen? Movisie biedt de reflectietool Maatschappelijke Ondersteuning.

Feiten over sociale wijkteams
In 162 gemeenten zijn een of meer sociale wijkteams actief. Dat blijkt uit onderzoek van Stichting VraagWijzer Nederland in 2014. Meestal nemen de gemeenten het initiatief om de sociale wijkteams op te zetten. In 51 procent van de gevallen focust het team op alle bewoners van het gebied. Respondenten geven aan dat het doel van het sociaal wijkteam is: het vergroten van de zelfredzaamheid en participatie. De meeste gemeenten kiezen voor de sociale wijkteams voor een gebiedsgrootte van meer dan 10.000 inwoners. De drie meest voorkomende partijen die inzet in de sociale wijkteams leveren zijn: de organisaties voor maatschappelijke dienstverlening (88,6 procent), de gemeente (85,7 procent) en de welzijnsorganisaties (83,8 procent). De overgrote meerderheid van respondenten geeft aan dat de sociale wijkteams bestaan uit generalisten met ieder een eigen specialisme. Het sociale wijkteam maakt van alle instrumenten het meest gebruik van de sociale kaart en de Zelfredzaamheid-Matrix. De meerderheid van de respondenten geeft aan dat het sociale wijkteam nog niet geschoold is.

Dit artikel is afkomstig uit MOVISIES 21, oktober 2014. Movisies is de relatiekrant van Movisie en verschijnt drie keer per jaar. Movisies ook bij u in de brievenbus? Meld u nu aan.

Reacties

Geen hierarchie? Geen ingang! Met deze bedrijfskundige benadering gaat het zo echt niet werken.
Gemeente aan het hoofd anders zal een platte organisatie niet eens opstarten.

Reageer op dit artikel

9 + 2 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.