Ouderenmishandeling op de kaart

Tools ter ondersteuning van signaleren en voorkomen
artikel - 24 augustus 2016
Afbeelding bij Ouderenmishandeling op de kaart

Ouderenmishandeling en ontspoorde mantelzorg worden meestal niet of te laat herkend. Ondertussen stijgt het aantal meldingen jaarlijks. Als gemeente bent u verantwoordelijk voor de preventie en de aanpak van huiselijk geweld, waaronder ouderenmishandeling en ontspoorde mantelzorg. Hoe komt u tot passend beleid en een effectieve aanpak? Met welke partijen kunt u samenwerken? Wat is de rol van professionals en vrijwilligers? Aan de hand van dit artikel met handvatten, kunt u direct aan de slag.

De meest voorkomende vormen van ouderenmishandeling zijn psychische en fysieke mishandeling. Ook financieel misbruik komt veel voor. Met de toename van het aantal thuiswonende, zorgafhankelijke ouderen neemt het beroep op mantelzorgers toe. Bij mishandeling is meestal sprake van opzet, maar soms is het een gevolg van overbelasting van een mantelzorger. Dan spreken we over ontspoorde mantelzorg. Gemeenten moeten beleid op ouderenmishandeling afstemmen op beleid op mantelzorgondersteuning.

Stijging aantal meldingen

De afgelopen jaren is er een stijgende trend in het aantal geregistreerde meldingen van ouderenmis-handeling. Het aantal geregistreerde is nog maar een fractie van het aantal daadwerkelijke gevallen van ouderenmishandeling. Professionals zijn sinds 2013 verplicht te werken volgens de Wet meldcode huiselijk geweld. De wet voorziet in een stappenplan dat elke professional moet aflopen als hij of zij signalen krijgt van mishandeling. Dus ook als er sprake lijkt te zijn van ouderenmishandeling. Veilig Thuis biedt ondersteuning bij de inzet van de nodige hulp en het weer veilig en gezond krijgen van een situatie.

Download de factsheet van het Landelijk Platform Bestrijding Ouderenmishandeling (LPBO) en Movisie over het aantal meldingen van 2014.

Definitie ouderenmishandeling

Ouderenmishandeling is al het handelen of het nalaten van handelen van al degenen die in een terug-kerende persoonlijke of professionele relatie met de oudere (iemand van 65 jaar of ouder) staan, waardoor de oudere persoon lichamelijke en/of psychische en/of materiële schade lijdt, en waarbij van de kant van de oudere sprake is van een vorm van gedeeltelijke of volledige afhankelijkheid (LPBO, 2016).

Aard en omvang ouderenmishandeling

In 2015 vraagt het ministerie van VWS het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) een inventarisatie te maken van de onderzoeken die naar ouderenmishandeling zijn gedaan. Download het rapport Ouderenmishandeling in Nederland.

Uit de inventarisatie blijkt dat onderzoekers verschillende definities van ouderenmishandeling hanteren en dat de onderzoeksmethoden geen volledig beeld van ouderenmishandeling geven; er blijft altijd een deel onderbelicht. SCP-onderzoekers Inger Plaisier en Mirjam de Klerk zetten de bevindingen op een rij in een artikel in het themanummer Ouderenmishandeling van het tijdschrift Justitiële verkenningen. Zij pleiten voor meer kennis over risicofactoren aan de zijde van de oudere en van de pleger, en kennis over wie wanneer en waarom ouderenmishandeling melden.

Naar aanleiding van het rapport Ouderenmishandeling in Nederland schrijft staatssecretaris Van Rijn een Kamerbrief, waarin hij zegt het voornemen te hebben een nieuw onderzoek te willen starten.

Tools voor gemeenten

Tools voor professionals

Tools voor vrijwilligers

Dvd ‘Je ziet het pas als je het gelooft’

Het dvd-pakket ‘Je ziet het pas als je het gelooft!’ ondersteunt professionals bij het leren signaleren én bespreekbaar maken van ouderenmishandeling. Het pakket bestaat uit vijf films die ieder een vorm en aanpak van ouderenmishandeling laten zien. Bekijk de trailer van de dvd hieronder of op YouTube. Het dvd-pakket is te bestellen via www.movisie.nl/dvdouderenmishandeling.

Reacties

Reageer op dit artikel

3 + 9 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.