Overzicht: Onze factsheets, handreikingen, en onderzoeken over LHBTI-emancipatie

Materialen voor sociaal professionals, vrijwilligers in het sociaal domein, en gemeenten

27 maart 2019

Lesbische vrouwen, homo mannen, biseksuele mensen, trans en intersekse personen (LHBTI’s) verkeren in bepaalde opzichten in een extra kwetsbare positie. Het is belangrijk om daar sensitief voor te zijn. Movisie ontwikkelt en verspreidt kennis over LHBTI’s, met name bedoeld voor professionals en vrijwilligers in het sociaal domein, en voor gemeenten. Hieronder bieden we een overzicht.

Hoe ontwikkel je als ambtenaar gemeentelijk LHBTI-beleid? Hoe houd je als hulpverlener rekening met een cliënt met transgender gevoelens? Wat is intersekse? Wat moet je weten over biseksualiteit? En, misschien wel de belangrijkste – onderliggende – vraag, waarom is het zo belangrijk om gender- en seksuele diversiteit niet te negeren, maar er juist oog voor te hebben?

Op deze en tal van andere vragen bieden de factsheets, handreikingen, en onderzoeken van Movisie (soms in samenwerking met partnerorganisaties) antwoorden. In dit artikel bieden we een overzicht in vier delen. Het eerste gedeelte richt zicht op LHBTI-beleid in brede zin, en is met name interessant voor beleidsmedewerkers van gemeenten, en bestuurders en politici. Wil je – duurzaam – aan de slag met LHBTI-beleid of inclusiebeleid? Wij bieden aanknopingspunten. Het tweede gedeelte is ook deels op beleid gericht, maar gaat meer in op specifieke groepen en thematiek. Het derde deel geeft met name sociaal professionals en vrijwilligers houvast bij de ondersteuning van LHBTI’s. Tot slot is er de laatste categorie, waarin onderzoek naar ‘wat werkt’ de boventoon voert – we willen immers wel dat voorgenomen beleidsplannen en ontwikkelde interventies effectief zijn. Alle titels, inclusief links, zijn aan de rechterkant van dit artikel nog eens op een rij gezet.
 

Tekst gaat verder onder het kader

Feiten en cijfers, vraag en antwoord, publicatieoverzicht
 

-    Feiten en cijfers over LHBTI in Nederland op een rij 
-    10 keer vraag en antwoord over intersekse 
-    Biseksualiteit: 10 keer vraag en antwoord

Download hier onze pdf-leaflet met een aantal van de publicaties uit dit artikel op een rij.

 

Duurzaam LHBTI-beleid ontwikkelen

 

Om te beginnen is er de Regenbooggids voor gemeenten: dé gids voor beleidsadviseurs, Raadsleden, en wethouders die LHBTI-beleid willen ontwikkelen of bestaand inclusiebeleid willen uitbreiden – met een handig stappenplan en een onderbouwing van het belang van lokaal LHBTI-beleid. Als aanvulling op deze gids is er de handreiking Gratis LHBT-beleid, met tips voor acties die de gemeente kan on-dernemen om LHBT-emancipatie te bevorderen zonder extra geld uit te geven (deze handreiking wordt dit jaar vernieuwd). Verder zijn gemeenten, sinds de decentralisaties in het sociaal domein, verantwoordelijk voor goede en toegankelijke zorg en ondersteuning voor ál hun inwoners. Deze handreiking helpt ambtenaren in het sociaal domein om de LHBTI-inwoners binnen hun gemeente niet ‘over te slaan’. 

Om effectief beleid te maken en de resultaten van dat beleid te kunnen meten, is het voor gemeenten zinvol om zicht te hebben op (de leefsituatie van) haar LHBTI-inwoners – de handreiking Gemeentelijke monitoren en LHBTI komt daarbij van pas. Ook wil je als gemeente weten wat het effect is van je beleid. Daarvoor is er deze publicatie over outcome en effect. Daarnaast is het natuurlijk goed dat inwoners zien wat de gemeente allemaal doet ter bevordering van de (sociale) acceptatie en veiligheid van LHBTI’s, Kortom: de communicatie en zichtbaarheid van lokaal LHBTI-beleid. Tot slot is het niet onbelangrijk om goed beleid te behouden en dus te borgen. Hier is te lezen hoe je dat kunt aanpakken.
 

Tekst gaat verder onder het kader

Regenboogprovincies en Rainbow Cities

In navolging van Regenbooggemeenten hebben provincies zich de laatste jaren tot Regenboogprovincie benoemd. Wat doen zij om deze titel gestalte te geven? Lees het in deze inventarisatie uit 2018. 

Naast de Nederlandse Regenboogsteden en -provincies bestaat ook het Europese Rainbow Cities Network. Deze Engelstalige factsheet staat vol good practices.

 

Beleid over specifieke thema's en ondersteuning van specifieke groepen 

 

Naast materialen die (vooral) gemeenteambtenaren helpen bij het ontwikkelen van ‘algemeen’ LHBTI-beleid, hebben we aan een aantal thema’s en groepen specifiek aandacht besteed. 

Over het thema eenzaamheid onder LHBT's bieden we in deze factsheet meer informatie. Verder blijkt uit onderzoek dat transgender personen nog vaker suïcidaal zijn dan homo mannen, lesbische vrouwen, en biseksuele mensen. Lees hier wat gemeenten voor hen kunnen betekenen.

Ook in de sport is er nog veel werk aan de winkel als het gaat om de sociale acceptatie van LHBT’s. Lees hier over hoe gemeenten op lokaal niveau een accepterend, open, en veilig sportklimaat kunnen stimuleren. 

Daarnaast is er de Alliantie Verandering van Binnenuit, gericht op het bevorderen van acceptatie van gender- en seksuele diversiteit en gelijkwaardigheid binnen migranten- en vluchtelingengemeenschappen. Vanuit deze alliantie is een handreiking beschikbaar voor gemeenten om deze gemeenschappen te ondersteunen, en een toolbox voor (vrijwilligers van) migrantenorganisaties waarin allerlei relevante kennis is gebundeld. 

Tot slot vormen LHBT-asielzoekers en -vluchtelingen een groep die onze aandacht verdient. In deze publicatie staan ervaringsverhalen, feiten en cijfers, en handzame tips voor onder meer gemeenten.
 

Tekst gaat verder onder het kader

Omdat de ontwikkelingen op het gebied van LHBTI-emancipatie gelukkig in rap tempo gaan, zijn enkele materialen in dit overzicht verouderd. Dit kan door inmiddels in onbruik geraakte taal zijn, of bijvoorbeeld doordat niet de meest actuele feiten en cijfers worden genoemd. Voor algemene en actuele feiten en cijfers op het gebied van LHBTI, is het handig om de jaarlijkse LHBT-monitor (hier is die van 2018 te vinden) van het SCP te raadplegen. 

Natuurlijk horen wij het graag als je incorrecte informatie tegenkomt, of stuit op beledigende of stigmatiserende taal. Een mailtje naar een van de contactpersonen bij dit artikel is dan gewenst.

 

Professionals en vrijwilligers: hoe ondersteun ik LHBTI's?

 

De materialen die hier worden genoemd, zijn vooral bedoeld voor sociaal professionals en vrijwilligers in zorg en ondersteuning. Voor hen is het prettig om te weten hoe zij, bijvoorbeeld als ze in een zorg-instelling werken, kunnen omgaan met LHBT ouderen. Dit kan alleen door kennis te hebben over en oog te hebben voor de specifieke issues waar deze groep mee te maken kan hebben. Hetzelfde geldt voor jongerenwerkers die met LHBT jongeren te maken hebben. Verder kun je deze handreiking doorbladeren als je meer wilt weten over het ondersteunen van trans mensen. Tot slot ontwikkelden we een handreiking om LHBT’s met een biculturele achtergrond te (onder)steunen – zij staan vaak weer voor andere typen uitdagingen dan LHBT’s zonder biculturele achtergrond.
 

Tekst gaat verder onder het kader

De I van intersekse

De afkorting zoals we die gebruiken is LHBTI, maar in veel van onze publicaties wordt LHBT gebruikt. Dit komt omdat er nog maar weinig onderzoek gedaan is naar intersekse, waardoor het vaak niet duidelijk is hoe intersekse personen het best ondersteund kunnen worden. De I wordt alleen toegevoegd aan de afkorting als daar onderbouwing voor is.

 

Doen wat werkt / onderzoek 

 

Dit laatste onderdeel wijst op de verschillende onderzoeksrapporten die Movisie over LHBTI publiceerde – met name gericht op wat nu effectieve interventies zijn om acceptatie van LHBTI (bijvoorbeeld op school, op het werk, in bepaalde gemeenschappen) te vergroten. Verder bekeken we ook wat de ervaringen van jongeren zijn met Gender and Sexuality Alliances op scholen.

En lees verder over wat werkt…
bij het verminderen van discriminatie in brede zin;
bij het stimuleren van de acceptatie van LHBT onder vluchtelingen;
bij het geven van voorlichting en workshops over LHBTI-acceptatie, bijvoorbeeld op scholen;
bij het inzetten van bepaalde typen interventies, bijvoorbeeld theater of een spelletje.
 

E-learning modules

Naast alle materialen in dit overzicht, biedt Movisie verschillende e-learnings aan voor sociaal professionals en vrijwilligers, die hen helpen bij het (onder)steunen van LHBTI personen. Ga naar deze pagina voor een overzicht.