Participatiewet aangenomen; de bal ligt bij de gemeente

artikel - 3 juli 2014
Participatiewet aangenomen; de bal ligt bij de gemeente

Na jarenlange discussie en voorbereiding is op 1 juli 2014 de Participatiewet door de Eerste Kamer aanvaard. Ook zijn de maatregelen Wet werk en bijstand aangenomen. Meer mensen met afstand tot de arbeidsmarkt moeten een baan gaan vinden, met minder bureaucratie en regeldruk. Gemeenten krijgen hierin de centrale rol. Dit brengt de mogelijkheid om veel meer dan nu het geval is de Participatiewet en Wmo te verbinden.

Toen de vorige Wmo in 2007 werd aangenomen stond deze ook bekend als de Participatiewet. Participatie had de invulling van maatschappelijk meedoen, terwijl het nu definitief van een andere kleuring is voorzien: werken is het nieuwe participeren. En met de verwachte aanname van de derde decentralisatie, de Wmo 2015, is er een breed wettelijk raamwerk gecreëerd waarin meedoen op het gehele spectrum van zorg, welzijn, leren en werken op lokaal niveau wordt ondersteund.

Meer werk met minder regeldruk

De bedoeling van de Participatiewet is dat meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een baan vinden, met minder bureaucratie en regeldruk. Het kabinet wil hiervoor onder andere de schotten weghalen tussen Wet werk en bijstand, Wet sociale werkvoorziening en Wajong. En de Wajong is voortaan alleen nog toegankelijk voor mensen die volledig en blijvend arbeidsongeschikt zijn. Het kabinet en de sociale partners hebben in het sociaal akkoord afgesproken om 125.000 extra banen te creëren voor deze groep en werkgevers financieel te compenseren bij het in dienst nemen van mensen met een arbeidsbeperking.

Lokaal én regionaal

De Participatiewet geeft gemeenten de centrale rol. Werknemers en werkgevers moeten namelijk bij gemeenten aankloppen voor de noodzakelijke instrumenten en voorzieningen, zoals loonkostensubsidie en beschut werk. Veel gemeenten gaan samenwerken op regionaal niveau. In 35 arbeidsmarktregio’s worden werkbedrijven gevormd, waarin verschillende betrokken partijen vertegenwoordigd zijn. Tegelijkertijd wordt binnen gemeenten hard gewerkt aan het inrichten van sociale wijkteams, om dienstverlening dichter bij de burger vorm te geven.

Invulling is aan de gemeente

Naar verwachting zal er een aanzienlijke groep mensen zijn voor wie de komende jaren nog geen plaats op de arbeidsmarkt is. Toch is meedoen het streven. Gemeenten ontwikkelen daarom de komende jaren een brede participatievisie. Waar gaan zij de nadruk op leggen? Richten zij zich vooral op toegang tot de arbeidsmarkt of ook op andere vormen van actief meedoen aan de maatschappij? En zal het gemeenten lukken om deze verschillende vormen goed op elkaar af te stemmen?

Verbinding met Wmo

Ook binnen de nieuwe Wmo staat meedoen in de maatschappij centraal en veelal gaat het om mensen die een uitkering hebben en dus ook onder de Participatiewet komen te vallen. Juist in de arbeidsmatige dagbesteding is de laatste jaren bijvoorbeeld veel gepionierd en zijn nieuwe werkvormen ontstaan. Vormen die het potentieel van mensen met een arbeidsbeperking op allerlei manieren anders inzetten. Voor gemeenten is het zaak om deze kwetsbare vormen van vernieuwing op te sporen en de gemaakte verbindingen tussen Wmo en participatiewet verder uit te bouwen

Tegenprestatie en vrijwilligerswerk

De maatregelen Wet werk en bijstand verplichten gemeenten in ieder geval een beleid te formuleren op de tegenprestatie naar vermogen. Lokaal zijn grote verschillen in aanpak zichtbaar. Belangrijk in het keuzeproces is om ook de mogelijkheden van aanbieders van plekken mee te nemen. Veelal draait het dan toch om vormen van vrijwillige inzet. De Werkwijzer Tegenprestatie biedt hierbij handvatten.

Participatie op eigen kracht?

Veel gemeenten zetten in op het vergroten van de eigen kracht van burgers. Eigen kracht alleen is echter niet genoeg. Het gaat niet alleen om willen en moeten, maar om kunnen en mogen participeren. Good practices laten zien dat een samenspel van mensen die geloven in hun kwaliteiten, gedreven sociale ondernemers, vernieuwende zorgaanbieders en een goed faciliterende overheid tot mooie resultaten kan leiden. Maar tegelijkertijd is er nog heel veel werk te verzetten om deze mooie voorbeelden op meerdere plekken tot een succes te maken.

Meer informatie over het nieuwe wettelijke kader van activering en participatiebevordering? Lees het overzichtsartikel Participatiewet en de nieuwe WWB maatregelen.

Reacties

Reageer op dit artikel

4 + 11 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.