In Sociale Kwesties onderzoeken presentatoren Sjaan Steinmetz en Madelief Timmers sociale kwesties met experts van binnen en buiten Movisie. De podcast biedt inzichten en inspiratie om sociale vraagstukken vanuit verschillende perspectieven te benaderen. In aflevering 4 bespreken Steinmetz en Timmers met diverse gasten waar de decentralisaties naartoe geleid hebben. Hoe gaat het met de toegang tot ondersteuning en zorg? En wat kunnen gemeenten doen om die beloftes alsnog waar te maken?

Minder samenhang, meer hulpverleners

Silke van Arum, onderzoeker en programmaleider passende ondersteuning bij Movisie, schetst de situatie. ‘In plaats van meer samenhang kwamen er juist heel veel hulpverleners over de vloer bij mensen met meervoudige problematiek. Vaak werkten ze langs elkaar heen. Soms zelfs met tegenstrijdige adviezen.’

Op de vraag hoe gemeenten vastlopen, antwoordt ze: ‘Voor elk probleem moet er een aparte aanvraag worden gedaan. Ook zit er geen continuïteit in. Dat betekent dat mensen met een levenslange beperking elk jaar opnieuw moeten aantonen dat ze bepaalde ondersteuning nodig hebben.’

Ervaringsverhaal: leven met langdurige ondersteuning

In deze aflevering bevestigt Famke Rinia van Nauta dit beeld. Zij vertelt hoe het is om afhankelijk te zijn van gemeentelijke zorg. Naast haar zit Daphne Broer, projectmedewerker bij Movisie. Zij heeft Rinia van Nauta jarenlang ondersteund via een persoonsgebonden budget.  

Vastlopen in regels

Rinia van Nauta is 26 jaar en woont in een woonproject van Focus. Daar kan ze wanneer ze wil hulp inschakelen voor basiszorg, zoals hulp bij douchen. ‘Ik heb een beperking aan mijn armen en mijn borstspieren. Daardoor kan ik mijn armen niet boven mijn navel tillen.’ Voor veel dagelijkse activiteiten heeft ze daarom ook hulp nodig. Bijvoorbeeld om brieven te openen of haar jas aan te trekken. En daar loopt ze vaak vast in alle regeltjes. Jaarlijks moet ze aanvullende ondersteuning bij de gemeente aanvragen.

Ook bij haar dagbesteding zit Rinia van Nauta in de knel met de regels. Ze heeft zelf een plek gevonden bij een gastouder, waar ze met kinderen kan werken. ‘Dat maakt mij heel gelukkig. Ik draag iets bij aan de maatschappij. Maar volgens de gemeente is dagbesteding alleen in groepsverband. Daar ben ik het niet mee eens.’

Leven zoals iedereen

‘In de wet staat dat wij mogen leven zoals iedereen’  

Ondersteuning gaat ook over meedoen in de samenleving. Het VN-verdrag Handicap stelt dat mensen met een beperking volwaardig moeten kunnen deelnemen aan de samenleving. Nederland schiet hierin tekort. Dat herkent Rinia van Nauta. Op vakantie gaan is bijvoorbeeld al ingewikkelder, maar ook nog extra duur. Er is namelijk geen PGB-budget voor de begeleider die mee moet. ‘In de wet staat dat wij mogen leven zoals iedereen. Dus we mogen ook op vakantie.’

Wat werkt wél?

In de podcast zijn ze het erover eens dat de ondersteuning bij moet dragen aan het leven dat mensen willen leiden. Gelukkig zijn veel gemeenten aan de slag gegaan om de ondersteuning beter te regelen. Astrid Bouwer Baars is procesregisseur bij de gemeente Zoetermeer. Zij vertelt hoe ze ervoor zorgen dat de ondersteuning dichtbij, toegankelijk en minder stressvol voor de inwoner is.

Tips voor gemeenten

Van Arum sluit de aflevering af met adviezen voor gemeenten: ‘Durf keuzes te maken. Denk na over de waarde die je belangrijk vindt. De waarde in de ondersteuning en zorg die je aan mensen biedt. En heb vertrouwen. Vertrouwen in de inwoner, dat die weet wat die nodig heeft, zonder dat dat altijd duurder hoeft te zijn. En vertrouwen in de professional. Dat die voldoende mandaat heeft om te kunnen doen wat nodig is.’

Luister de aflevering

De vierde aflevering van Sociale Kwesties is nu te beluisteren via Spotify, Apple Podcast en YouTube.

Lees meer over de podcast Sociale Kwesties