Presentatie van het manifest: Er waart een golf van idealisme door Nederland

De Dag van de Filantropie 24 april 2014, VU Amsterdam
artikel - 28 april 2014
Afbeelding bij Presentatie van het manifest: Er waart een golf van idealisme door Nederland

Het is niet toevallig dat op de dag van de filantropie 2014 een manifest is gepresenteerd, waarin een lans wordt gebroken voor het particulier initiatief. Dit manifest is opgesteld door negen wetenschappers en vier maatschappelijke experts. Op basis van hun kennis, analyse en onderzoek constateren zij dat enerzijds er vele initiatieven opbloeien in Nederland terwijl er anderzijds ontwikkelingen zijn ingezet die geen recht doen aan deze ontwikkeling. Er wordt daarbij verwezen naar de inzet van vrijwilligers als onbetaalde arbeidsreserve en op het dichten van de gaten in de overheidsbudgetten door de filantropische fondsen.

Tijdens de conferentie is in een vijftal korte presentaties voorafgaand aan de paneldiscussie toelichting gegeven op onderdelen van het manifest. De kernboodschap is dat het particulier initiatief omschreven als de individuele bijdragen in tijd, geld en goederen aan het algemeen, een belangrijk onderdeel is van de filantropie, maar dat dit onderdeel in de huidige beleidsontwikkelingen geen recht wordt gedaan.

Giftenaftrek afschaffen?

In de verhalen van Sigrid Hemels en Elly Mariani is stil gestaan bij het rapport Dijkhuizen waarin wordt voorgesteld de giftenaftrek af te schaffen. Dit zou een verschuiving kunnen opleveren in het Geven in Nederland. Is het totaal aan giften in Nederland in 2012 nog 4,2 miljard, door de afschaffing van de giftenaftrek in de toekomst zou dit wel eens veel minder kunnen zijn. In haar verhaal legt Sigrid Hemels een sterk verband tussen de giftenaftrek en de hoogte van het totaal aantal giften.

Vermindering bijdragen aan goede doelenfondsen

Lucas Meijs maakt duidelijk dat er ook andere verschuivingen plaatsvinden waardoor de bijdragen aan de goede doelenfondsen kunnen verminderen. Ten eerste is er wantrouwen over de besteding en over het beheer van de gelden door de fondsen. In de afgelopen periode zijn er een aantal incidenten in de media geweest die dit wantrouwen hebben gevoed. Ten tweede willen burgers zelf meer invloed en controle op de besteding van hun bijdragen.

Nieuwe manier van geven

De participatiesamenleving waarin burgers gestimuleerd worden zelf meer eigen initiatieven te nemen, maakt het mogelijk om met tijd en middelen te participeren in de eigen buurt. Dit besteden van tijd, geld en goederen in de eigen omgeving levert de gever, naast eigen sturing, ook zelf wat op. Deze nieuwe manier van geven is van invloed op het totaal aantal giften van de fondsen. Tijdens de paneldiscussie gaven meerdere personen aan dat het minder makkelijk is om giften of collectanten te krijgen.

Inspelen op emotie alleen is niet voldoende

Het valt niet te ontkennen: geven is emotie. Dit is door meerdere panelleden beaamd. Echter uit de reacties van de zaal wordt duidelijk dat dit inzicht niet voldoende is. Inspelen op de emotie alleen zal de teruglopende inkomsten van de fondsen niet keren. In het algemeen wordt gewezen op de nieuwe manier van geven. Dichtbij en met meer eigen invloed op de besteding. Er is een nieuwe manier van geven aan het ontstaan. Waarom zou een fonds €70,- per collectant uitgeven terwijl bij Alp D’Huzes de deelnemers zelf het geld in de eigen omgeving ophalen.

Meer samenwerking met lokale initiatieven en gemeenten

De toekomst van de Filantropie en vooral de grote fondsen wervende instellingen zijn gebaat bij de samenwerking met de lokale particuliere initiatieven in plaats van dat ze deze proberen over te nemen of te verdringen. Dat laatste is het oude denken in de filantropie: Geef ons uw geld en wij, het bestuur en directie van het fonds, zorgen dat het goed besteed wordt. Het nieuwe denken wordt gekenmerkt door meer samenwerking met lokale initiatieven en ook met gemeenten. Een eerste voorbeeld van een convenant dat door vermogensfondsen met een gemeente is gesloten is de gemeente Amsterdam. Door verschillende panelleden wordt dit als voorbeeld voor de toekomst gezien. Voorwaarde is wel dat de particuliere initiatieven hun eigen autonomie en daarmee hun ideologie behouden.

Download het Manifest: er waard een golf van idealisme door Nederland van T.Schuyt e.a. Lees meer over de Dag van de Filantropie.

Reacties

Reageer op dit artikel

15 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.