Regels rond vrijwilligerswerk als tegenprestatie

artikel - 22 juli 2014
Afbeelding bij Regels rond vrijwilligerswerk als tegenprestatie

Vanaf 1 januari 2015 kunnen gemeenten mensen met een uitkering, op grond van de WWB, IOAW en IOAZ, verplichten tot een tegenprestatie. Het is niet ondenkbaar dat zij dan vrijwilligersorganisaties vragen of ze interesse hebben in het bieden van vrijwilligerswerk aan mensen met een uitkering. Dit betekent wel dat er andere regels gaan gelden. Mensen die vrijwilligerswerk doen als tegenprestatie zijn formeel geen vrijwilligers. Ze vallen niet onder de vrijwilligersverzekering, kunnen geen vrijwilligersvergoeding ontvangen en hebben een opdrachtgever/opdrachtnemersverhouding met de gemeente.

Hoe hiermee om te gaan? 

Organisaties die gaan werken met uitkeringsgerechtigden die een tegenprestatie moeten leveren, doen er goed aan om duidelijke afspraken te maken met de gemeente over:

  1. De verzekering. De VNG ontwikkelt voor deze groep mensen een nieuwe verzekering: de participatiepolis. Deze polis moet door de gemeente afgesloten worden, niet door de organisaties. De gemeente is immers de directe opdrachtgever die de uitkeringsgerechtigde verplicht een onbetaalde activiteit te doen in het belang van de samenleving.
  2. De vrijwilligersvergoeding. Uitkeringsgerechtigden kunnen volgens de Wet verplicht worden naar vermogen onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden te verrichten. Hierdoor – en omdat ze dus formeel geen vrijwilligers zijn – vervalt het recht op de vrijwilligersvergoeding. Uiteraard is het niet de bedoeling dat mensen die zich maatschappelijk nuttig maken daar extra kosten voor moeten maken. De daadwerkelijk gemaakte kosten kunnen gewoon vergoed worden.
  3. Het soort vrijwilligerswerk en de omvang. Hierover zegt de Wet dat de werkzaamheden verricht moeten worden naast of in aanvulling op de reguliere werkzaamheden en dat ze geen betaalde arbeid mogen verdringen. De omvang en duur van de werkzaamheden mogen slechts beperkt zijn. Onduidelijk is wat die beperkte omvang en duur precies inhoudt. Er wordt gesteld dat die kan verschillen naar gelang personen tijdelijk ontheven zijn van een of meer van de verplichtingen in de wet.
  4. De controle. Op welke wijze vindt die plaats en wie heeft hier een rol in? Het ligt niet voor de hand dat vrijwilligersorganisaties die taak krijgen, omdat ze belang hebben bij de inzet van de uitkeringsgerechtigde.

De nieuwe regels vergen dus een nieuwe manier van werken: vrijwilligersorganisaties maken afspraken over de inzet met de gemeente en niet, zoals ze gewend zijn, alleen met de vrijwilligers zelf.

Het eigen vrijwilligerswerk is geen tegenprestatie

Maar hoe wordt het vrijwilligerswerk beoordeeld dat iemand al deed voor de bijstandsuitkering en verplichte tegenprestatie? Hierover zijn in de Kamer vragen gesteld. Staatssecretaris De Krom antwoordde:

‘Vrijwilligerswerk vindt plaats op eigen initiatief. De tegenprestatie is niet vrijwillig. Het college draagt de tegenprestatie op. De tegenprestatie kan alleen worden verlangd bij uitoefening van het recht op een uitkering. Daarvan hoeft bij vrijwilligerswerk geen sprake te zijn.’

Met andere woorden: het eigen vrijwilligerswerk kan niet worden ingezet als tegenprestatie. Dat betekent dat het vrijwilligerswerk waar iemand met een uitkering zelf voor heeft gekozen, wel onder de vrijwilligersverzekering valt en dat hij/zij daarvoor een vrijwilligersvergoeding mag ontvangen. Let op: de maximaal toegestane vrijwilligersvergoeding is lager voor mensen met een bijstandsuitkering. Maximaal mogen mensen met een uitkering €95,- per maand ontvangen tot een maximum van €764,- per jaar.

Bekijk ook de Wegwijzer tegenprestatie met praktische handvatten voor gemeenten en lees het artikel over de soepelere regels voor vrijwilligerswerk naast een WW-uitkering

 

Reacties

Hoe is het toch zo ver kunnen komen.
Geschoolde verzorgenden ontslaan en ongeschoolde bijstandsgerechtigden deze taken laten uitvoeren. Totaal verkeerde bezuinigingen.

weet je dat ik alleen al door het lezen van al deze waanzin zo moedeloos kan worden. Waar halen we het toch vandaan dat we menen onze medemens te mogen dwingen, corrigeren, bestraffen alleen omdat hij/zij geen "betaald werk" heeft. Wat voor een beschaving hebben we het in godsnaam over? Erom vragen ipv dwingen. Inderdaad. Beter voor iedereen. Wat voor een raar mensbeeld heerst er uberhaupt als je er vanuit gaat dat die medemens ook gedwongen en verplicht en bestraft moet worden? Terwijl alle mensen die ik ken, incl ikzelf, voortdurend op zoek zijn naar manieren om iets waardevols te kunnen doen, voor zichzelf voor de ander, maar hierin vervolgens op geen enkele manier gesteund worden. Integendeel ze worden bestraft en moeten gedwongen op een station onbetaald politieagentje spelen. Of onbetaald in een plantsoen aan de slag! Wat voor een waanzin is dit??????????? Uit wat voor een zieke, verwrongen, achterdochtige en tirannieke geest komt dit voort? En inderdaad, in strijd met heel wat mensenregels. Maar wat maakt het uit? Vrij baan voor de multinationals. Het wordt weer tijd voor ouderwetse vakbondswerk. Mensen, staat op en verenigt u. Een vuist tegen deze nonsens. Tot hier en niet verder! En basisinkomen? Ja! Wat een goed alternatief. Laten we ons eens buigen over waardige alternatieven voor dit systeem dat op instorten staat. AHO. Op zoek, met zijn allen, nog steeds, naar HUMANITEIT!!

Dus ook in het vrijwilligerswerk heeft de overheid/gemeente een vinger in de pap. De echte vrijwilliger wordt opzij gezet door een tegenprestatie kandidaat. Evenals het social return model waarin een bijstandsgerechtigde naar werk wordt bemiddeld door de gemeente vaak ten koste van iemand anders, draaideureffect. Niks vrijemarktmechanisme. Een zeer slechte zaak.Kunnen we dan niet beter kijken naar het feit dat baantjes voor vrijwilligers eigenlijk een reguliere baan zou kunnen. zijn.
Bijstandsgerechtigden inzetten, laten participeren, is op zich een goed plan. Maar laat inderdaad de mensen doen waar ze goed in zijn.
Tensotte vind ik het van de andere kant een vreemde zaak. Wilde je voorheen vrijwilligerswerk doen, mocht dit soms niet omdat je dan niet beschikbaar was voor betaald werk.

In feite is het zo, werk je voor je uitkering, dan heb je voor het deel dat je werkt, ook de rechten van een werkende,of het nu tegenprestatie heet of je geeft er een andere naam aan, "'werk"' is ''werk,"" dus ook recht op ziekentenwet en recht op WAO,en recht op het minimum uurloon.

Anders wordt in een mum van tijd, alle nu betaalde banen een tegenprestatie genoemd.

In feite is het zo, werk je voor je uitkering, dan heb je voor het deel dat je werkt, ook de rechten van een werkende,of het nu tegenprestatie heet of je geeft er een andere naam aan, "'werk"' is ''werk,"" dus ook recht op ziekentenwet en recht op WAO,en recht op het minimum uurloon.

Anders wordt in een mum van tijd, alle nu betaalde banen een tegenprestatie genoemd.

Dus sociale diens moet je dit opdragen,en waar je dit gaat doen moet dus ook bij hun ingevuld worden en niet bij Uwv? Hoe gaat het bewijs van goed gedrag dan ! En niet idereen is geschikt iets bij ouderen te doen,of gehandicapte of zelfs maar boodschap of Buddy ,ik heb er nu nare ervaring mee dat ze mijn spullen gestolen hebben?
Dus je moet er wel degelijk mee oppassen,en bewijs van goed gedrag en trainingen zou op zijn plaats zijn,en niet mensen grijpstuiver geven en zelf volle pond in je zak steken zoals vele doen en echte hulp word uit geschakeld.

Mantelzorg mag dan wel als tegenprestatie gelden, want dat wordt al een geruime tijd niet meer door onze landelijke bestuurders gezien als vrijwilligerswerk.
Voor wat hoort wat!

Mantelzorg mag dan wel als tegenprestatie gelden, want dat wordt al een geruime tijd niet meer door onze landelijke bestuurders gezien als vrijwilligerswerk.
Voor wat hoort wat!

de tegenprestatie is geen vrijwilligerswerk en toch raad ik mensen aan vrijwilligerswerk te gaan doen en dat op te geven als tegenprestatie. Het gaat er toch om dat mensen participeren en iets terug doen voor hun uitkering? Iets wat overiens de meesten heel prima vinden. Ik vraag mensen zich in te zetten in vrijwilligerswerk en we kijken samen wat iemand wil doen. Dat stimuleert de stap naar werk en geeft de mens weer vertrouwen in de toekomst. Ik blijf dit de beste en meest succesvollef manier vinden. Wat een gedoe met die regeltjes.

de tegenprestatie is geen vrijwilligerswerk en toch raad ik mensen aan vrijwilligerswerk te gaan doen en dat op te geven als tegenprestatie. Het gaat er toch om dat mensen participeren en iets terug doen voor hun uitkering? Iets wat overiens de meesten heel prima vinden. Ik vraag mensen zich in te zetten in vrijwilligerswerk en we kijken samen wat iemand wil doen. Dat stimuleert de stap naar werk en geeft de mens weer vertrouwen in de toekomst. Ik blijf dit de beste en meest succesvollef manier vinden. Wat een gedoe met die regeltjes.

Er zijn mensen die ontslagen worden bij de platsoenendienst, vervolgens moesten ze onbetaald vrijwilliger worden bij de platsoenendienst...Het verdringt betaald werk.

Iemand dwingen tot onbetaalde arbeid is verboden, de slavernij is voorbij!

Ik heb een voorstel gestuurd naar de overheid, miljoenen kunnen konden bespaard, zonder enige pijn, ik heb genoeg gedaan, ik kreeg nog niet eens een bedank email...

In meerdere gemeenten worden mensen in de zorg ingezet, dan kunnen ze gratis werken en dan kunnen de managers in de zorg gewoon tonnen blijven verdienen.

Alleen al aan falende ict projecten hadden dit jaar 5-7 miljard aan kapitaalvernietiging tegen kunnen worden gegaan, ik kan zo nog een hoop voorbeelden van kapitaalvernietiging van die orde noemen.Het is niet normaal om managers in de zorg tonnen te betalen en vervolgens zorgverleners, zoals verpleegkundigen te DWINGEN tot onbetaald werk.

De overheid laat grote bedrijven minder dan enkele procenten belasting betalen, het gaat om honderden miljarden gemis, op Europees niveau per jaar. En dan mogen de politici fijn nog jaren tonnen salaris doorbetaald krijgen, als wachtgeld. Participeren is voor de buger en niet voor de politici, geen discriminatie?

Recent onderzoek heft uitgewezen dat uw tegenprestatie niet, tot zelden, tot betaald werk leidt.

SLAVENDRIJVER

Voor mijn simpele hersens zijn de begrippen
Vrijwilligswerk
en
Tegenprestatie
nog steeds onverenigbaar

Zitten vrijwiligersorganisaties eigenlijk wel op onwillige verplichte vrijwilligers te wachten.

Wat houdt dit in voor de vrijwilligers in die vrijwillig vrijwilligerswerk doen, worden deze dan door de maatschappij in het hokje van uitkeringsgerechtigde gestopt. "zo van kijk hij moet voor zijn uitkering werken"

Volgens mij is deze regeling de doodsteek voor het eigenlijke vrijwilligerswerk.

Laat mensen met een uitkering zelf kiezen wat voor een vrijwilligerswerk ze willen doen, en als het allemaal niet zo lukt om vrijwilligerswerk te vinden dat dan het college gaat helpen bij het zoeken naar passend vrijwilligerswerk.

Ik ben het volledig eens met Mark. Verplichten heeft niets meer met 'vrijwillig' te maken.
En het spel 'change the name, change the game'; wat Eelco opmerkt, vind ik inderdaad een goeie!
En... de gemeente Rotterdam 'bepaalt' dat: -al lever ik al een tegenprestatie vóór mij hierom gevraagd is, dat ik volledig vrijwillig doe overigens, dat is uit vrije wil! - "werk vóór inkomen gaat" wat betekent dat ik me eerst suf moet gaan solliciteren naar banen die mogelijk nu al onbetaald worden uitgevoerd door 'vrijwilligers die geen vrijwilligers mogen heten' .... Volgt u mij nog?
Er wordt hier al heel snel geroepen dat 'iets geen tegenprestatie is' , @Marijke Wat dat betreft is het schering en inslag, en willekeur ten top, en zijn mensen die afhankelijk zijn geworden van een uitkering hieraan overgeleverd!
Wat mij betreft pleit ik ervoor dat ieder zijn eigen tegenprestatie kiest, en dat het - naar redelijker wijs ethisch bezien persoonlijke draagkracht en mogelijkheden van persoon tot persoon - zo gebracht wordt! In plaats van vernedering en boetes opleggen, als iemand hieraan niet kan voldoen.
Mensen onbetaald en verplicht te werk stellen, zonder dat zij hier daadwerkelijk loon voor ontvangen, dus inclusief premies, verzekering, etc. staat voor mij nog steeds gelijk aan dwangarbeid en daarmee schendt Nederland zelfs Universele Mensenrechten!

Gemeenten betalen voor interim-managers vergoedingen tot 150 euro per uur. Ik weet zeker dat er ook managers in een uitkeringssituatie zitten. Als de gemeenten dus goed hun best doen kunnen ze heel besparen op de inhuur van deze interim-managers.

Aangezien de inhuur meestal eindeloos is en meestal niet het gewenste resultaat oplevert maakt het ook niet zo heel erg veel uit welke managers en welke aantallen managers ze aan het werk zetten.

In plaats van 1 interim-manager tegen zeg 100 euro per uur gedurende 36 uur per week verplichten ze straks 9 werkloze managers ieder 4 uur per week te werken. Kostenbesparing circa 3.510 euro per week.

Maar even serieus: ik werk gedeeltelijk als ZZP-er. Voor circa 32 uur per week ontvang ik (hopelijk) een bijstandsuitkering. Als de gemeente mijn opdrachtgever wordt mag ik hen dan mijn normale uurtarief in rekening brengen? Geldt de gemeente dan als 1 van de minimaal 3 opdrachtgevers die ik volgens de fiscus nodig heb om als zelfstandige te worden gezien?

Mag ik dan ook de gemeente om een referentie vragen na afloop?
Moet ik een contract afsluiten met de gemeente?
Mag ik de gemeente een factuur sturen iedere week of maand?
Moet de gemeente mij betalen op basis van mijn urenbriefjes of op basis van mijn facturen?
Geldt er een betalingstermijn van 45 dagen (+ administratiekosten bij te late betaling) of een betalingstermijn van "voor de laatste dag van de maand" (als bij lonen en salarissen normaal).

Zo maar een paar vragen om duidelijk te maken dat er nog heel veel open eindjes zijn in deze wet- en regelgeving.

Leuke en interessante vragen die jij stelt, Eelco.

Die suggestie is inderdaad aan wezig. maar ik denk dat er eerder in werkelijkheid sprake is van een een uitzondering. Het zou beter zijn wanneer dat ook zo benoemd wordt. In de wet staat dat mensen met een uitkering verplicht zijn de door het college opgedragen onbeloonde werkzaamheden te verrichten. Het college kan de werkzaamheden opdragen maar kan het ook niet doen als naar het oordeel van college de tegenpratatie al voldoende is. In dit geval wordt geen nieuwe of aanvullend tegenprestatie gevraagd.
Het is wat onhandig geformuleerd om dan te zeggen iemand heeft aan de tegenprestatie voldaan heeft. In principe is dat helemaal geen tegenprestatie omdat de persoon al geheel verplicht voor het vrijwilligerswerk gekozen heeft. Het was beter geweest als er had gestaan dat er dan geen tegenprestatie gevraagd hoeft te worden.

De Wegwijzer tegenprestatie lijkt te suggereren dat gemeenten wel degelijk de vrijheid hebben om vrijwilligerswerk als tegenprestatie te laten gelden, bovenaan pagina 6 staat:

"Het onderscheid tussen vrijwilligerswerk en een tegenprestatie zit in het verplichte karakter van de tegenprestatie. Vrijwilligerswerk is onbetaald werk dat volledig vrijwillig (onverplicht) wordt gedaan in enig georganiseerd verband, voor anderen of de samenleving. Werkzaamheden die iemand als vrijwilliger doet, kunnen ook worden gedaan in het kader van de tegenprestatie. Het is aan de gemeente om te bepalen of iemand hiermee aan zijn verplichtingen tot het doen van een tegenprestatie heeft voldaan."

Als een gemeente haar bijstandsgerechtigden niet verplicht tot een tegenprestatie, maar erom vraagt, kan vrijwilligerswerk dan wel gelden als tegenprestatie? Vragen in plaats van verplichten, misschien past dat wel beter bij onze beschaving.

Reageer op dit artikel

8 + 3 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.