Regenboogreeks: De kracht van Vlaardingen Regenboogstad

Hoe werken gemeenten aan de emancipatie, acceptatie en veiligheid van lhbtiqa+ inwoners? In een artikelenreeks zet Movisie de komende tijd Regenbooggemeenten en -projecten in de schijnwerpers. Deze keer: Vlaardingen Regenboogstad, een sterk samenwerkingsverband tussen de gemeente Vlaardingen en de verschillende organisaties die zich inzetten voor de lhbtiqa+ gemeenschap.

We zoomen in op één van de pijlers binnen dit samenwerkingsverband, de georganiseerde ontmoetingen. We spreken met José van den Bergh, beleidsmedewerker Sociaal Domein van de gemeente Vlaardingen, en Inge Hansum, coördinator Ontmoetingen van Vlaardingen Regenboogstad.

Wat is Vlaardingen Regenboogstad?

Van den Bergh: ‘Vlaardingen Regenboogstad is in feite een collectief van organisaties die zich samen met de gemeente Vlaardingen inzetten voor de lhbtiqa+ gemeenschap. Samen voeren we het Vlaardingse regenboogbeleid uit. Het collectief bestaat onder andere uit Roze in Blauw, de Windwijzer, poppodium de Kroepoekfabriek, de Stadsgehoorzaal en de Bethelkerk. Met een kernteam geven we invulling aan de beleidskaders van Vlaardingen Regenboogstad. Dat team bestaat op dit moment naast de gemeente uit sportorganisatie Vlaardingen in Beweging, het COC, cultuurhuis KADE40 en BO Diversity. Ons Vlaardingse regenboogbeleid is gebouwd op drie pijlers. Via de pijler Informeren delen we op de website en sociale media van Vlaardingen Regenboogstad info die relevant is en zijn we bereikbaar voor lhbtiqa+ gemeenschap. Met de pijler Ondersteunen brengen we de specifieke problematiek waar lhbtiqa+ personen mee kunnen kampen beter onder de aandacht bij maatschappelijke instanties. De derde pijler is Ontmoetingen. Hansum: ‘Ik ben de coördinator Ontmoetingen. Met deze pijler bieden we een kleurrijk thuis voor queer Vlaardingers in de stad. Zo organiseren we een Queer Koor, een Roze Café voor regenboogouderen, ontmoetingen voor transgender jongeren en hun ouders en de Queer Hangout. Dat is een plek voor een groep multiculturele lhbtiqa+ Vlaardingers.’

'Lhbtiqa+ Vlaardingers voelen zich bij ons veilig, gezien en gehoord.'

Wat is het doel van de pijler Ontmoetingen binnen Vlaardingen Regenboogstad?

Van den Bergh: ‘Het doel achter onze Ontmoetingen is om eenzaamheid onder de lokale lhbtiqa+ gemeenschap tegen te gaan. We merkten dat er weinig mensen afkwamen op de georganiseerde ontmoetingen. Alleen om tafel met een kopje koffie of thee was niet genoeg. Toen is Inge voor ons gaan achterhalen wat de ontmoetingsbehoeften van de lokale lhbtiqa+ gemeenschap zijn. Vanuit het doel om eenzaamheid tegen te gaan, ben ik gaan kijken welke andere beleidsterreinen ik bij de Ontmoetingen kon betrekken. Ik kwam terecht bij mijn collega’s van beleidsdomein eenzaamheid. Vanuit dit domein zijn voor het eerste jaar uren gefinancierd om een coördinator voor de ontmoetingen aan te stellen. Hansum vult aan: ‘Met al onze verschillende activiteiten hebben we ook echt als doel om iedereen mee te laten doen. Zo zijn we echt een thuisplek voor de lhbtiqa+ Vlaardingers. Mensen voelen zich thuis bij ons Queer Koor, Roze Café, de Queer Hangout en onze ontmoetingen voor transgender jongeren en hun ouders. Dat horen we ook terug vanuit de gemeenschap. Ze voelen zich bij ons veilig, gezien en gehoord. Ze hebben een plek waar je op een aantal vaste momenten per maand naartoe kan. Waar het over alles kan gaan.’ 

Wat zijn de succesfactoren van de Ontmoetingen?

‘Onze uitgebreide behoefte-inventarisatie’ zegt Hansum. ‘Door met veel lhbtiqa+ inwoners te spreken, kwamen we erachter dat er behoefte was om voor verschillende gerichte doelgroepen ontmoetingen te organiseren. Zoals bijvoorbeeld voor transgenderjongeren en hun ouders. Maar er was ook behoefte om verschillende groepen binnen de lhbtiqa+ gemeenschap met elkaar in contact te brengen. Daarom is de Queer Hangout, die aanvankelijk alleen gericht was op queer vluchtelingen, nu ook opengesteld voor geboren en getogen lhbtiqa+ Vlaardingers. Juist om elkaar te ontmoeten en verbinden. Omdat we goed aansluiten op de lokale behoeften, trekken we zowel mensen aan die naar onze ontmoetingen komen als bezoeker, maar ook die als vrijwilliger willen meehelpen.’

'Door in te zetten op samenwerking, merken we dat de partners ook óns steeds meer weten te vinden.'

‘Daarnaast vind ik de samenwerking met partners in de stad een succesfactor. Van het lokale poppodium en de buurtcentra tot aan de kerk en zorginstelling het Zonnehuis, we hebben heel goed contact met ze. Door in te zetten op deze samenwerking, merken we dat de partners ook óns steeds meer weten te vinden. En niet alleen maar om ontmoetingen te organiseren. Zo vroeg het Zonnehuis ons laatst om advies over hun D&I beleid. Daarnaast hebben we een sterke website en social media kanalen. En door info in het Engels te delen, zien we dat de queer vluchtelingen in Vlaardingen ons ook goed weten te vinden. Zo hebben we een Georgische jongen die gevlucht is vanwege zijn geaardheid’, vertelt Hansum. ‘In het begin was hij bij de Queer Hangout ontzettend somber en verdrietig. En sinds de afgelopen drie bijeenkomsten van Queer Hangout zie ik hem gewoon dansen met heel veel kleur. Toen ik hem vroeg waarom het zo goed met hem ging, antwoorde hij ‘I found my home’.’

Wat is de rol van de Ontmoetingen van Vlaardingen Regenboogstad binnen het lokale lhbtiqa+ beleid?

‘Door de goede samenwerking met Inge als coördinator Ontmoetingen en haar brede netwerk, kunnen we de lijntjes kort houden tussen de gemeente en de lhbtiqa+ gemeenschap. Wanneer Inge mensen uit de community spreekt en mij daarover vertelt, kan ik dat weer doorspelen binnen de gemeentelijke organisatie’, legt van den Bergh uit. ‘Dankzij die korte lijntjes brengen we goed het lhbtiqa+ perspectief in bij de andere beleidsdomeinen. Zo hebben we bijvoorbeeld samen met een antidiscriminatievoorziening invulling gegeven aan het project Intimideermijniet. Dat is een meldpunt voor straatintimidatie bij meiden, vrouwen en lhbtiqa+ personen.

Wat is het effect van de ontmoetingen van Vlaardingen Regenboogstad op de lokale lhbtiqa+ gemeenschap?

‘Zichtbaarheid, erkenning en een thuisgevoel’, zegt Hansum. ‘We zien steeds meer mensen op de verschillende activiteiten afkomen. Ook het brugwachtershuisje dat we hebben omgetoverd tot regenbooghuisje op Coming Out Day is een mooi voorbeeld. Met queer tieners hebben we rond het thema ‘trans en queer joy’ graffitikunst gemaakt. Kunstenaar Tosca Banana heeft die kunst meegenomen in het nieuwe design voor het regenbooghuisje. Dat huisje staat in het centrum, dus de tieners fietsen daar iedere dag langs. Daarmee zien zij: ‘mijn verhaal doet ertoe’. En ze zien dat er mensen daar in het stadskantoor werken die iets met jouw kunstwerk willen doen. Zo belichaamt het de gemeente ook wat meer.’ Van den Bergh: ‘Het effect vertaalt zich ook binnen de gemeentelijke organisatie. Door Vlaardingen Regenboogstad is er meer intern draagvlak voor lhbtiqa+ onderwerpen op verschillende beleidsterreinen.’

José van den Bergh (links) en Inge Hansum (rechts) voor het Regenbooghuisje in Vlaardingen

José van den Bergh (links) en Inge Hansum (rechts) voor het Regenbooghuisje in Vlaardingen

Wat is de rol van de gemeente binnen Vlaardingen Regenboogstad?

Van den Bergh: ‘In de eerste instantie zijn we de initiator geweest. We hebben gehoor gegeven aan de geluiden uit de stad om echt iets te gaan doen voor de lhbtiqa+ gemeenschap. Als gemeente regelen we de financiën, maken we prestatieafspraken met het kernteam en dragen we bij aan de bekendheid van Vlaardingen Regenboogstad. Dat doen we bijvoorbeeld via de gemeentelijke social media. Om de gemeenteraad te informeren maken we jaarlijks een soort glossy. Zo laten we de impact van ons regenboogbeleid zien, zowel kwalitatief als kwantitatief. Deze rapportage stel ik samen met betrokken professionals, waaronder Inge op.’

'Het werkt om een betaalde kracht in de uitvoering in te zetten. Zo zorg je voor continuïteit en professionaliteit.'

Wat hebben andere gemeenten nodig om dit uit te voeren?

Van den Bergh: ‘Kijk goed hoe je de beleidskaders vormgeeft. Zoek de samenwerking op met beleidsterreinen binnen de gemeente, maar ook met de partners in de stad. Hansum vult aan: ‘En stel jezelf de vraag: waar zitten de enthousiaste mensen in de community en in de organisaties in de stad?’ Van den Bergh beaamt: ‘Ga op zoek naar de juiste mensen op de juiste plek. Daarnaast moet je als gemeente het goede voorbeeld geven. Dat kan soms heel simpel zijn: zelf op tijd komen, zorgen voor een agenda als voorzitter en een besluitenlijst maken. Dat je vragen stelt als: ‘Wat ga jij doen op dit onderwerp voor het einde van het jaar?’ Op zo’n manier krijg je energie om aan de slag te gaan. En daarbij werkt het wel echt om een betaalde kracht zoals Inge in de uitvoering in te zetten. Zo zorg je voor continuïteit en professionaliteit.

Welke tip heb jij voor gemeenten die dit ook willen uitvoeren?

Hansum: ‘Houd de lijntjes kort met de gemeentelijke organisatie, de gemeenschap en de partners in de stad. En onthoud altijd voor wie je het doet: de queer community. Van den Bergh: ‘Ik ben niet onderdeel van de gemeenschap. En daar ben ik me heel erg bewust van. Daarom zoek ik de samenwerking met de gemeenschap via Inge op.’ Als laatste beleidsmatige tip geeft van den Bergh nog mee: ‘Zorg dat je je regenboogbeleid doorvertaalt naar praktische stappen die je kan borgen in bestaande beleidsstructuren. Vlaardingen Regenboogstad is nu bijvoorbeeld onderdeel van de Vlaardingse Inclusieagenda Toegankelijkheid.’

Kunstenaar headerafbeelding: toscanabanana
Fotograaf: Arend van der Salm