Regenboogreeks: lhbtiqa+ en een licht verstandelijke beperking

In de Regenboogreeks zet Movisie Regenbooggemeenten en -projecten in de schijnwerpers. Deze keer: bijeenkomsten rond lhbtiqa+ en een licht verstandelijke beperking (LVB) in de gemeente Emmen. Hierover spraken we met Wilma Schraa en Lotte Kuiper. Zij werken beiden als consulent bij MEE Samen in Emmen.

Wat is het project?

‘We organiseren bijeenkomsten voor organisaties om samen in gesprek te gaan over de problemen rondom lhbtiqa+ waar mensen met een licht verstandelijke beperking tegenaanlopen,’ vertelt Kuiper. ‘Organisaties voor wie we de bijeenkomsten organiseren, zijn bijvoorbeeld zorginstellingen uit de gemeente Emmen en organisaties die zich inzetten voor lhbtiqa+ personen. Op deze manier willen we elkaar inspireren en van elkaar leren.’

Schraa vult aan: ‘Tijdens de vorige bijeenkomst hebben we vooral tijd genomen om elkaar te leren kennen en ervaringen uit te wisselen. Zo deelde Dirk, ervaringsdeskundige, zijn persoonlijke verhaal over stigma en reacties van buitenaf. Dat was heel waardevol.’ In samenwerking met de gemeente is eerder een bijeenkomst georganiseerd. Kuiper: ‘Daarna hebben wij vanuit MEE Samen gezegd: wij willen hier verder een rol in spelen. Dit keer hebben we het zelf georganiseerd en proberen we er een jaarlijks terugkerende bijeenkomst van maken.’

‘Binnen het werkveld is er nog weinig aandacht voor lhbtiqa+ en cliënten met een licht verstandelijke beperking. Het lijkt soms alsof het niet bestaat.’

Wat is het doel van het project?

‘Vooral organisaties bewustmaken’, zegt Schraa. ‘Binnen het werkveld is er nog weinig aandacht voor lhbtiqa+ en cliënten met een licht verstandelijke beperking. Het lijkt soms alsof het niet bestaat. Hoe ga je met cliënten hierover in gesprek? Hoe reageer je als een cliënt bijvoorbeeld in een rok verschijnt of met nagellak? Daar willen we bewustzijn over creëren.’

‘Veel professionals geven aan dat er handelingsverlegenheid is’, vult Kuiper aan. ‘Ik hoorde vaak: ‘in mijn caseload zijn geen lhbtiqa+ cliënten’. Maar dat het niet besproken wordt, betekent natuurlijk niet dat het er niet is. Als iemand niet open kan zijn, kan dat leiden tot problemen op allerlei leefgebieden.’

Met wie wordt er samengewerkt?

‘We werken samen met zorgorganisaties, belangenverenigingen en lhbtiqa+ organisaties’, zegt Kuiper. ‘Bijvoorbeeld met COC, Stichting Cocoloco en Treant.’ Schraa: ‘Treant vertelde tijdens een bijeenkomst over hun ervaring met de Roze Loper. Daarmee inspireren ze anderen. De volgende bijeenkomst gaan ze daar dieper op in: hoe zij die erkenning hebben gekregen, en hoe andere organisaties daarvan kunnen leren.’

Wat zijn de succesfactoren van het project?

‘De aanwezige organisaties waren enthousiast over het feit dat er aandacht aan wordt besteed’, vertelt Kuiper. ‘Er was een grote opkomst: dat geeft aan dat de organisaties zich in willen zetten voor deze doelgroep.’

‘Vaak is er aandacht voor lhbtiqa+ óf voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Maar bijna nooit voor die combinatie.’

Wat is het effect van het project op de lokale lhbtiqa+ gemeenschap?

‘Cliënten zullen merken dat organisaties en medewerkers er meer aandacht voor hebben’, vertelt Kuiper. ‘Dat zij zich meer gezien en gehoord voelen.’ Schraa ziet dat ook terug bij Dirk: ‘Hij is enthousiast en voelt dat er behoefte aan is. Het geeft een gevoel van: we mogen er ook zijn. Hopelijk draagt het bij aan meer zelfvertrouwen en openheid.’

‘Het is een vergeten groep’, benadrukt Schraa. ‘Vaak is er aandacht voor lhbtiqa+ óf voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Maar bijna nooit voor die combinatie. Het is juist belangrijk dat hier aandacht voor komt.’ ‘Mensen met een licht verstandelijke beperking kunnen hun gevoelens soms moeilijk onder woorden brengen’, vult Kuiper aan. ‘Als daar ook vraagstukken rondom lhbtiqa+ bij komen kijken, kan het extra ingewikkeld voor hen worden. Dan is het fijn als betrokken professionals hier meer kennis over hebben om de juiste ondersteuning te kunnen bieden.’

Wat is de rol van de gemeente binnen dit project?

‘De gemeente is de opdrachtgever’, legt Kuiper uit. ‘In het begin dachten ze mee in de opzet en faciliteerden ze bijvoorbeeld de locatie’, zegt Schraa. ‘Nu laten ze de inhoud aan ons. Dat voelt heel prettig: we krijgen de vrijheid, maar kunnen altijd sparren met  de gemeente als dat nodig is.’

Wat hebben andere gemeenten nodig om dit project uit te voeren?

‘Ik neem aan dat andere gemeenten ook een potje hebben voor inclusie’, zegt Kuiper. ‘Gebruik dat voor deze doelgroep. Daarnaast helpt het dat een organisatie als MEE het project leidt, vanwege de kennis van de doelgroep.’ ‘Ook is het fijn om een vast aanspreekpunt te hebben’, vult Schraa aan. ‘Dan kunnen verdere faciliteiten en randvoorwaarden gemakkelijk besproken worden tussen de gemeente en de organiserende partij, zoals MEE Samen.’

Welke tip hebben jullie voor gemeenten die dit ook willen uitvoeren?

‘Begin in je eigen organisatie’, zegt Schraa. ‘Wat weten medewerkers al van lhbtiqa+ en een licht verstandelijke beperking? Niet iedereen weet bijvoorbeeld wat de letters in deze afkorting betekenen. Of waar mensen met een licht verstandelijke beperking in het dagelijks leven tegenaan kunnen lopen. Helemaal in combinatie met vraagstukken rondom genderidentiteit. Dat stukje bewustwording is essentieel.’