Samenspel en scholing belangrijk bij ondersteuning mantelzorgers

artikel - 17 juni 2013
Afbeelding bij Samenspel en scholing belangrijk bij ondersteuning mantelzorgers

Van de ruim anderhalf miljoen mensen in Nederland die intensief of langdurig mantelzorg verlenen, voelt 1 op 7 zich zwaar belast. Dit zijn ongeveer 220.000 mantelzorgers. Dit blijkt uit de gezamenlijke Gezondheidsmonitor van GGD’en, het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Naar aanleiding van deze resultaten zijn er Kamervragen gesteld aan Martin van Rijn, staatssecretaris van VWS. In zijn antwoorden benadrukt Van Rijn het belang van samenspel tussen mantelzorgers en professionals. Ook benadrukt hij het belang van scholing, waaraan het Expertisecentrum Mantelzorg een actieve bijdrage levert.

‘Gemeenten zijn er zeer bij gebaat de ondersteuning van mantelzorgers goed te organiseren, zodat mantelzorgers het goed vol kunnen houden’, aldus Van Rijn in de Kamerbrief van 28 mei. Om de druk op mantelzorgers te verlagen en om overbelasting te voorkomen wil de staatssecretaris inzetten op eerdere ondersteuning van mantelzorgers. In eerste instantie moet worden gekeken naar wat mensen nog wel kunnen en naar wat het eigen sociale netwerk kan betekenen. Gemeenten spelen een belangrijke rol in mantelzorgondersteuning. Zij kunnen bijvoorbeeld respijtzorg aan mantelzorgers bieden.

Gemeenten spelen een belangrijke rol in mantelzorgondersteuning

Samenspel tussen formele en informele zorg

Bij de aanpak en het voorkomen van overbelasting van mantelzorgers is samenspel tussen formele en informele zorg noodzakelijk. ‘Daarom zal aandacht worden besteed aan scholing, zodat het samenspel tussen formele en informele zorg kan verbeteren en professionals beter en tijdig mantelzorgers ondersteunen’, aldus Van Rijn in de Kamerbrief. Om een goed en gelijkwaardig samenspel tot stand te brengen is een omslag in de manier van werken van beroepskrachten in zorg en welzijn nodig. Een coachende en faciliterende rol wordt belangrijker.

Informele zorg inbedden in opleidingen

Van Rijn verwijst in de Kamerbrief naar het actieplan rond scholing, waar het Expertisecentrum Mantelzorg op dit moment mee bezig is. Het expertisecentrum, een samenwerkingsverband tussen MOVISIE en Vilans, wil het thema informele zorg structureel inbedden in zorg- en welzijnsopleidingen, zowel in mbo- als hbo-beroepsopleidingen. Opleidingen besteden nog te weinig aandacht aan het thema, scholen geven aan behoefte te hebben aan aanvullende materialen. In oktober 2013 verschijnt het studieboek ‘Vrijwilligers en mantelzorgers in beeld’. Dit boek is geschreven voor studenten Social Work en gaat in op hoe mantelzorgers en vrijwilligers samen met professionals kunnen zorgdragen voor de ondersteuning van de zorgvrager.

Opleidingen besteden nog te weinig aandacht aan het thema

Mantelzorg met werk combineren

De staatssecretaris noemt in de Kamerbrief ook het belang van het goed kunnen combineren van mantelzorg met werk. Dat een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid werkt, blijkt uit een onderzoek uitgevoerd door de VU, het Expertisecentrum Mantelzorg en de stichting Werk & Mantelzorg. In Nederland combineert 1 op de 8 werknemers een baan met mantelzorgtaken. Door de vergrijzing en bezuinigingen in de zorg zal de druk op mantelzorgers alleen maar toenemen. In de toekomst ontkomen werkgevers er niet aan om in hun personeelsbeleid aandacht te hebben voor mantelzorgende werknemers en passende ondersteuning te bieden in het combineren van beide taken. Lees het persbericht.

Over de Gezondheidsmonitor en eerder onderzoek

Ongeveer 400.000 personen (19 jaar en ouder) deden mee aan de Gezondheidsmonitor van GGD’en, CBS en het RIVM. Mantelzorgers die zich zwaar belast voelen geven gemiddeld meer uren zorg dan mantelzorgers die zich niet zwaar belast voelen. We spreken hier over 23 uur ten opzichte van 9 uur per week. Dit beeld wordt bevestigd door eerdere onderzoeken van het Sociaal Cultureel Planbureau (2009 en 2012), waaruit blijkt dat het aantal uur en de duur dat iemand zorgt voor een naaste voorspellers zijn van overbelasting. Daarnaast is er samenhang tussen de zwaarte van mantelzorg en het ervaren van overbelasting.

Moeilijk te vergelijken

Deze onderzoeken zijn echter niet goed te vergelijken met de Gezondheidsmonitor, omdat de vraagstelling verschilt. Binnen de Gezondheidsmonitor werd aan de deelnemers één vraag gesteld om de belasting te meten. Het SCP mat de belasting meer indirect aan de hand van 14 uitspraken waar mantelzorgers het wel of niet mee eens konden zijn. Bovendien is de doelgroep van de onderzoeken anders. Bij het CBS gaat het om mantelzorgers die op het moment dat de enquête plaatsvond mantelzorg verleenden. SCP richtte zich op mantelzorgers die de afgelopen 12 maanden mantelzorg hebben gegeven.

Meer informatie

Lees het persbericht van het Centraal Bureau voor de Statistiek en de Kamerbrief met de antwoorden van staatssecretaris van Rijn op Kamervragen naar aanleiding van de Gezondheidsmonitor.

Reacties

Misschien niet de juiste plek voor commentaar, maar ik ben in de afgelopen 10 jaar steeds zwaarder belast met de mantelzorg voor twee ouders, met ieder een ander ziektebeeld en inmiddels ook ieder een aparte huisvesting (omdat de zorg niet berekend is op een hulpbehoevend echtpaar). Waar ik als mantelzorger vooral behoefte aan heb is niet alleen zonder schuldgevoel mijn werk in de steek laten bij weer eens een crisis, maar ook aan een centraal contactpersoon / casemanager, die met name coordinatie doet van regeldingen. Ik ben zoveel tijd en energie kwijt aan gesprekken voeren over de ZZP indicatie, over de uren thuiszorg, over de dagopvang, zoeken naar een geschikte huisvesting. Zou heerlijk zijn als ik daarvoor bij iemand terecht kan en ik me alleen met beide ouders hoef bezig te houden.

Reageer op dit artikel

2 + 8 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.