SCP: Mantelzorgers en zorgvrijwilligers hebben ondersteuning en facilitering nodig

artikel - 19 september 2014
Mantelzorgers en zorgvrijwilligers hebben ondersteuning en facilitering nodig

Mantelzorgers en zorgvrijwilligers ervaren mooie maar ook zware momenten in hun leven en in de hulp die zij geven. Daarbij hebben zij vaak niet de ondersteuning die zij nodig hebben. Het is daarom belangrijk dat gemeenten, beroepskrachten en werkgevers mantelzorgers erkenning geven en dat mantelzorgers ondersteuning op maat krijgen en gefaciliteerd worden door zorgvrijwilligers en zorgorganisaties.

Dat blijkt uit het onderzoek Hulp geboden. Een verkenning van de mogelijkheden en grenzen van (meer) informele zorg van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). In dit artikel zetten wij enkele opvallende uitkomsten van het rapport voor u op een rij. 

De leefwereld van zorgende en helpende Nederlanders

Aanleiding voor het onderzoek is de gewenste omslag naar de participatiesamenleving, waarbij de overheid uitgaat van de beschikbaarheid van een groot potentieel aan informele hulp. Om te achterhalen hoe Nederlanders hierover denken heeft het SCP in gespreksgroepen aan mantelzorgers, vrijwilligers en beroepskrachten gevraagd naar hun ervaringen met informele hulp. Ook vroegen de onderzoekers naar de afwegingen om deze hulp te geven. De voorbeelden zijn niet altijd nieuw, maar het SCP heeft met dit onderzoek de leefwereld van veel zorgende en helpende Nederlanders voor het voetlicht gebracht.

Mogelijkheden en grenzen van informele zorg

Uit de gesprekken komen beeldende verhalen naar voren. Zo blijkt dat werkende mantelzorgers extra regelingen nodig hebben, zoals zorgverlof. Jonge mantelzorgers verdienen extra aandacht; scholen lijken nog nauwelijks oog te hebben voor deze groep. Ervaringen van beroepskrachten onderschrijven mogelijkheden maar ook grenzen in het stimuleren van mantelzorg en werken met zorgvrijwilligers. Gemeenten en instellingen zullen daarom ander en aanvullend beleid moeten maken voor mantelzorgers én voor zorgvrijwilligers.

Verplichting om zorg te bieden benauwt 

Naast mantelzorgers en zorgvrijwilligers heeft het SCP ook gesproken met ‘niet-actieven’; mensen die geen hulp bieden. In de praktijk blijkt dat zij wel degelijk regelmatig informele hulp bieden aan mensen in hun omgeving, maar dat zien als ‘dat is geen hulp, dat is normaal’. De niet-actieven blijken bereid om, wanneer hun naasten dat nodig hebben, meer zorg te bieden. Het idee dat van de overheid mensen elkaar steeds meer moeten helpen roept bij mensen uit deze groep echter weerstand op.

Verbeteringen mogelijk in ondersteuning en samenwerken

De ervaringen uit het onderzoek geven aan dat er nog genoeg te verbeteren is in de ondersteuning van mantelzorgers en het samenwerken met zorgvrijwilligers. De komende weken gaat Movisie verder in op het SCP-onderzoek met een artikelenreeks in op verschillende aspecten van mantelzorgondersteuning en zorgvrijwilligers. Ook de vraag hoe gemeenten en zorg- en welzijnsinstellingen mogelijkheden kunnen benutten en grenzen kunnen bewaken komt aan bod.

Meer informatie
Het rapport Hulp geboden. Een verkenning van de mogelijkheden en grenzen van (meer) informele zorg kunt u downloaden op de website van het SCP. Dit rapport is opgesteld op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en is een vervolg op de publicatie Informele zorg in Nederland. Een literatuurstudie naar mantelzorg en vrijwilligerswerk in de zorg uit juni 2013.
Kennisdossier

Reacties

Reageer op dit artikel

8 + 3 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.