Seksueel geweld tegen kinderen: het topje van de ijsberg

Reactie op het rapport ‘Op Goede Grond’
artikel - 5 juni 2014
Afbeelding bij Seksueel geweld tegen kinderen: het topje van de ijsberg

In het rapport ‘Op Goede Grond’ concludeert de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld (NRM) tegen Kinderen, dat teveel slachtoffers  buiten beeld blijven of vallen. In iedere stap van de aanpak zijn drempels aanwezig waardoor zowel slachtoffers als daders uit het traject vallen. Sommige drempels zijn functioneel, maar anderen belemmeren een effectieve, succesvolle aanpak. Het doel is dat er op goede gronden (voldoende kennis en informatie) in de verschillende fasen de goede beslissingen genomen worden.

Naar schatting worden ieder jaar 62.000 kinderen voor de eerste keer slachtoffer van een vorm van seksueel geweld. Eén op de drie (32%) kinderen maakt ooit een vorm van seksueel geweld mee. Meisjes worden relatief vaker slachtoffer van seksueel geweld dan jongens: 41% van de meisjes krijgt ermee te maken, tegenover 23% van de jongens. Eén op de tien meisjes maakt ongewilde manuele seks mee, één op de twintig orale of genitale seks.

Onbekend is hoeveel mensen seksueel geweld tegen kinderen plegen. Van de verdachten is bekend dat 98% man is. Daarvan is 20% pedofiel, 25% minderjarig en 27% (licht) verstandelijk gehandicapt. Bijna de helft is nooit eerder in beeld geweest van bij justitie. Drie van de vier daders is een bekende van het slachtoffers (bij hands-on delicten zelfs 87%), ruim 1 op de vijf is een familielid.

Reflectie

Indrukwekkende cijfers wederom, maar alle vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag seksueel geweld noemen heeft ook zijn beperking.  Niet iedereen ziet zichzelf als een slachtoffer. Cijfers worden minder geloofwaardig en de aanpak schiet zijn doel voorbij als niet wordt gedifferentieerd in seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. De waarde van dit onderzoek zit hem volgens ons in het in kaart brengen van wat er vervolgens gebeurt met slachtoffer en pleger.

Topje van de ijsberg

Als we alleen kijken naar officiële meldingen bij politie en AMK, moeten we constateren dat daar slechts het topje van de ijsberg zichtbaar is. Slachtoffers (en plegers) schromen om hun ervaring te onthullen, jongens nog meer dan meisjes, en omstanders en professionals schromen om te signaleren en te handelen. Slechts 10% van de slachtoffers doorloopt het hele traject van melden en behandelen. Hoeveel van de slachtoffers behoefte hebben aan hulp is niet bekend, wel is duidelijk dat het percentage slachtoffers én signaleerders dat er over durft te praten omhoog moet.  Aangezien niet bekend is hoeveel plegers van seksueel geweld er zijn, is een percentage veroordeelde en/of behandelde daders niet te geven.

Intergenerationele overdracht

In deze rapportage komt ook naar voren dat misbruik in de jeugd vaak lijkt te leiden naar slachtofferschap en/of daderschap op latere leeftijd. Deze bevinding zien we regelmatig terug in onderzoek naar de gevolgen van huiselijk geweld en de intergenerationele overdracht van het geweld. Een preventiebeleid, het vóórkomen van geweld, staat en valt dus bij het herkennen en bestrijden van – seksueel – geweld tegen kinderen.

Aanbevelingen

Slachtoffers hebben moed nodig om te onthullen en moeten weten waar ze met hun probleem terecht kunnen. Publiekscampagnes en een duidelijk loket voor slachtoffers van seksueel geweld kunnen daarbij helpen, zeker voor slachtoffers van onbekende plegers. Slachtoffers van bekende plegers ervaren een nog hogere drempel om met het misbruik naar buiten te treden. Omstanders en professionals zullen daar alert op moeten zijn. Zij hebben moed, kennis en kunde nodig om signalen op te pikken, en vervolgens te handelen. Gelukkig is er de laatste jaren veel ontwikkeld voor professionals wat daarbij behulpzaam is.

Leren signaleren

Tevens is in opdracht van het Ministerie van VWS en OC&W een traject gestart om meer aandacht voor geweld in afhankelijkheidsrelaties en gezonde seksualiteit in de opleidingen van de professionals te verankeren, Leren Signaleren genaamd. Movisie werkt hierbij samen met het NJi, Rutgers WPF en The Next Page. Naast kennis en kunde moeten aankomende professionals ook leren te reflecteren op hun eigen ervaringen, om deze te kunnen benutten in hun werk.

Meer informatie

Reacties

Reageer op dit artikel

1 + 3 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.